Παραμονή Δεκαπενταύγουστου στις Μενετές Καρπάθου

Πα­ρα­μο­νή της Με­γά­λης Γιορ­τής, απόψε η Κάρ­πα­θος ανα­σαί­νει στην προ­σμο­νή της αυ­ρια­νής μέρας, που θα φέρει την Πα­να­γία στο κέ­ντρο κάθε σκέ­ψης και προ­σευ­χής. Ο Δε­κα­πε­νταύ­γου­στος εδώ είναι κάτι πε­ρισ­σό­τε­ρο από ημε­ρο­μη­νία, είναι μνήμη, φως και δέ­σι­μο αν­θρώ­που με Θεό.

Στην καρ­διά του νη­σιού, οι Με­νε­τές ξυ­πνούν νωρίς, με την αύρα της θαυ­μα­τουρ­γής εκ­κλη­σί­ας τους να δια­πο­τί­ζει τα σο­κά­κια.

Από το πρωί, τα χέρια των εθε­λο­ντών δεν στα­μα­τούν, στή­νουν το με­γά­λο τρα­πέ­ζι, ετοι­μά­ζουν το με­ση­με­ρια­νό γεύμα για χι­λιά­δες προ­σκυ­νη­τές. «Εκεί­νη με κρατά ζω­ντα­νό, για να έρ­χο­μαι στη γιορ­τή της και να μα­γει­ρεύω!» μας έλεγε με στα­θε­ρή φωνή ο πρώ­τος μά­γει­ρας, ο Μα­νώ­λης Σε­βδα­λής.

Ο ναός της Πα­να­γί­ας χτί­στη­κε το 1865, εκεί όπου στέ­κο­νταν οι ναοί του Αγίου Γε­ωρ­γί­ου και του Αγίου Δη­μη­τρί­ου. Οι τέσ­σε­ρις μαρ­μά­ρι­νες κο­λώ­νες του, ψηλές και στι­βα­ρές, με­τα­φέρ­θη­καν από την ερει­πω­μέ­νη Αγία Ανα­στα­σία στην Αρ­κά­σα, πάνω σε κορ­μούς δέ­ντρων, με όλο το χωριό να σμί­γει κάθε Κυ­ρια­κή στο τρά­βηγ­μα και στο γλέ­ντι.

Η κα­μπά­να του πα­λιού κω­δω­νο­στα­σί­ου, που κά­πο­τε η φωνή της έφτα­νε ως τα Πη­γά­δια, σώ­πα­σε ύστε­ρα από χτυ­πή­μα­τα κε­ραυ­νών. Το ση­με­ρι­νό κω­δω­νο­στά­σιο, όπως και το σχο­λείο, χτί­στη­καν με τον κόπο και την αγάπη των από­δη­μων Με­νε­τια­τών.

Η αυλή της Πα­να­γί­ας έγινε και σκηνή της Ιστο­ρί­ας, αφού εδώ, στις 5 Οκτω­βρί­ου 1944, υψώ­θη­κε η ελ­λη­νι­κή ση­μαία και άρ­χι­σε ο δρό­μος για την Ελευ­θε­ρία.

Απόψε, πα­ρα­μο­νή της γιορ­τής, τα σο­κά­κια πλημ­μυ­ρί­ζουν ζωή. Τα κα­φε­νεία ασφυ­κτι­κά γε­μά­τα, τα σπί­τια ασπρι­σμέ­να και στο­λι­σμέ­να, σαν νύφες φορ­τω­μέ­νες με χρυσά φλου­ριά. Οι λύρες και τα λα­ού­τα παίρ­νουν μπρος, μα όλο και συ­χνό­τε­ρα η φωνή τους σκε­πά­ζε­ται από ακού­σμα­τα που δεν είναι της Καρ­πά­θου και κάπου, σε πεί­σμα του και­ρού, οι πα­λιοί ανα­στε­νά­ζουν, φο­βού­με­νοι μη σβή­σει η ντό­πια μου­σι­κή. Να κι αυτό ση­μά­δι των και­ρών δεν είναι;

Κι ανά­με­σα στο γλέ­ντι και την προ­σευ­χή, όλοι —ντό­πιοι και ξένοι— κου­βα­λούν μέσα τους μια προ­σμο­νή, για ένα φα­νε­ρό ή κρυφό θαύμα. Άλλοι το πε­ρι­μέ­νουν για τον εαυτό τους, άλλοι για αγα­πη­μέ­να πρό­σω­πα που λεί­πουν ή πα­λεύ­ουν κι όλοι ξέ­ρουν πως, αν η Πα­να­γία θε­λή­σει, μπο­ρεί να το φέρει ακόμη και μέσα στη βοή του χορού ή στη σιωπή που καίει σε ένα κε­ρά­κι στην άκρη της εκ­κλη­σί­ας.

Κάπου μα­κριά από τα φώτα του χω­ριού, όσοι βρί­σκο­νται ξε­νι­τε­μέ­νοι απόψε, νιώ­θουν την απου­σία να τους βα­ραί­νει πιο πολύ. Είναι σαν ο μπο­νε­ντης να τους φέρ­νει μυ­ρω­διά από θυ­μί­α­μα και βα­σι­λι­κό, σαν να ακούν από μα­κριά τον πρώτο ήχο της λύρας κι η καρ­διά τους να σφίγ­γε­ται, γνω­ρί­ζο­ντας πως κάθε φιλί, κάθε ευχή, κάθε σταυ­ρο­κό­πη­μα απόψε, περνά κι από το δικό τους όνομα.

Κι όμως, όταν η νύχτα αγκα­λιά­σει το χωριό, η μου­σι­κή —όποια κι αν είναι— θα φέρει τον κόσμο στον χορό. Τα βά­σα­να θα μεί­νουν πίσω, τα μάτια θα γυα­λί­σουν, και στα πιο ήσυχα δια­λείμ­μα­τα, θα ανέ­βουν ως Εκεί­νη οι πιο κρυ­φές προ­σευ­χές και τα τά­μα­τα. Γιατί αρκεί ένα φιλί, μια αλη­θι­νή προ­σευ­χή, για να ει­πω­θούν όλα μπρο­στά στην πιο ανοι­χτή αγκα­λιά του κό­σμου —την Πα­να­γία που αύριο γιορ­τά­ζει.

Πηγη: karpathiakanea.gr