Φωτιές στην Ελλάδα: Αναντίστοιχη η ασφαλιστική κάλυψη κατοικιών και επιχειρήσεων με την κλιματική κρίση

Όσο το ρίσκο της κλι­μα­τι­κής κρί­σης με­γα­λώ­νει, η ασφα­λι­στι­κή κά­λυ­ψη γί­νε­ται ακρι­βό­τε­ρη και κατά πε­ρί­πτω­ση δυ­σεύ­ρε­τη, είναι το συ­μπέ­ρα­σμα δια­δο­χι­κών ετών με­γά­λων φυ­σι­κών κα­τα­στρο­φών.

Πριν και από τις φε­τι­νές πυρ­κα­γιές που καίνε την Ελ­λά­δα, και ει­δι­κά μετά τις πλημ­μύ­ρες του Daniel το 2023, με­γά­λα τμή­μα­τα της χώρας αντι­με­τω­πί­ζο­νται από την αγορά ως «κόκ­κι­νες» ζώνες, με απο­τέ­λε­σμα να αυ­ξά­νε­ται η δυ­σκο­λία να συ­να­φθούν συμ­βό­λαια ασφα­λι­στι­κής κά­λυ­ψης κα­τοι­κιών και επι­χει­ρή­σε­ων, γε­γο­νός που ση­μαί­νει πως ο λο­γα­ρια­σμός «επι­στρέ­φει» στον κρα­τι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και στους ίδιους τους πλη­γέ­ντες. Μπρο­στά στην ρα­γδαία αύ­ξη­ση της έντα­σης του κλι­μα­τι­κού κιν­δύ­νου, η κυ­βέρ­νη­ση έχει προ­ω­θή­σει μέτρα για τις φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές για να με­γα­λώ­σει η βάση των ασφα­λι­σμέ­νων.

Στις κα­τοι­κί­ες, το ισχυ­ρό­τε­ρο κί­νη­τρο είναι η έκ­πτω­ση στον ΕΝΦΙΑ για όποιον ασφα­λί­ζει το σπίτι του ένα­ντι σει­σμού, φω­τιάς και πλημ­μύ­ρας. Το πλαί­σιο προ­βλέ­πει μεί­ω­ση 20% για ακί­νη­τα με φο­ρο­λο­γη­τέα αξία έως 500.000 ευρώ και 10% για υψη­λό­τε­ρες αξίες, ακόμη κι αν η ασφά­λι­ση δεν είναι 12μηνη (αρ­κούν του­λά­χι­στον τρεις μήνες μέσα στο ίδιο έτος).

Για να με­τρή­σει η έκ­πτω­ση, το ασφα­λι­σμέ­νο κε­φά­λαιο πρέ­πει να αντα­να­κλά το κό­στος ανα­κα­τα­σκευ­ής, με ελά­χι­στο «κα­τώ­φλι» που, για φέτος, πα­ρα­μέ­νει στη με­τα­βα­τι­κή βάση των 900 ευρώ ανά τ.μ. σύμ­φω­να με τις επί­ση­μες οδη­γί­ες της ΑΑΔΕ.

Επι­πλέ­ον, από 1η Ιου­νί­ου 2025 οι επι­χει­ρή­σεις με ακα­θά­ρι­στα έσοδα άνω των 500.000 ευρώ οφεί­λουν να ασφα­λί­ζο­νται υπο­χρε­ω­τι­κά για δα­σι­κή πυρ­κα­γιά, πλημ­μύ­ρα και σει­σμό, σε πο­σο­στό του­λά­χι­στον 70% της αξίας του ενερ­γη­τι­κού τους (κτί­ρια, εξο­πλι­σμός, απο­θέ­μα­τα, οχή­μα­τα επαγ­γελ­μα­τι­κής χρή­σης).

Εξαι­ρέ­σεις προ­βλέ­πο­νται μόνο σε πε­ρι­πτώ­σεις πραγ­μα­τι­κής αδυ­να­μί­ας κά­λυ­ψης, όπως εξει­δι­κεύ­ο­νται σε ΚΥΑ, αν και η λο­γι­κή πα­ρα­μέ­νει η ίδια: Xωρίς ασφά­λι­ση, δεν υπάρ­χει κρα­τι­κή αρωγή για τις ζη­μιές.

Τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι η πο­λι­τι­κή κι­νή­τρων δου­λεύ­ει, αλλά από χα­μη­λή βάση. Στο τέλος Μαρ­τί­ου 2025 κα­τα­γρά­φη­καν 1.199.334 ενερ­γά συμ­βό­λαια κα­τοι­κί­ας, με απο­τέ­λε­σμα το πο­σο­στό ασφα­λι­στι­κής κά­λυ­ψης να φτά­νει μόλις το 18,2%, ήτοι πάνω από οκτώ στα δέκα σπί­τια πα­ρα­μέ­νουν ανα­σφά­λι­στα.

Αν και η άνο­δος στον αριθ­μό των συμ­βο­λαί­ων είναι πραγ­μα­τι­κή, το πρό­βλη­μα εντο­πί­ζε­ται στη δια­θε­σι­μό­τη­τά τους αλλά και στην τι­μο­λό­γη­σή τους για τις πιο ευά­λω­τες ζώνες στις οποί­ες γί­νο­νται όλο και πιο δύ­σκο­λες.

Το απο­τέ­λε­σμα είναι από την μία, εξαι­τί­ας της κλι­μα­τι­κής κρί­σης τα κράτη να πιέ­ζουν για διευ­ρυ­μέ­νες ασφα­λι­στι­κές κα­λύ­ψεις, αλλά από την άλλη, ο ίδιος ακρι­βώς λόγος (η κλι­μα­τι­κή κρίση) να βά­ζουν ανά­χω­μα στις ασφα­λί­σεις.

Πού εντο­πί­ζε­ται το πρό­βλη­μα;

Γιατί συμ­βαί­νει αυτό; Διότι οι ασφα­λι­στές τι­μο­λο­γούν με όρους συ­χνό­τη­τας και σφο­δρό­τη­τας φαι­νο­μέ­νων αλλά και κό­στους αντα­σφά­λι­σης. Όταν αυτά εκτο­ξεύ­ο­νται, δεν υπάρ­χουν μόνο αρ­νή­σεις ασφα­λι­στι­κής κά­λυ­ψης για ολό­κλη­ρες πε­ριο­χές (π.χ. Θεσ­σα­λία) αλλά και με­γα­λύ­τε­ρες απαλ­λα­γές, αυ­στη­ρό­τε­ροι όροι και αυ­ξή­σεις ασφα­λί­στρων.

Για τους ιδιο­κτή­τες αυτό ση­μαί­νει είτε ότι ασφα­λί­ζο­νται με δυ­σμε­νέ­στε­ρους όρους (στην καλή πε­ρί­πτω­ση) είτε πα­ρα­μέ­νουν εκτε­θει­μέ­νοι στον κίν­δυ­νο και χά­νουν την έκ­πτω­ση στον ΕΝΦΙΑ που προ­ϋ­πο­θέ­τει πλή­ρες συμ­βό­λαιο.

Για να λυθεί το αδιέ­ξο­δο, σε επί­πε­δο Ευ­ρώ­πης, οι προ­τά­σεις που έχουν πέσει στο τρα­πέ­ζι αφο­ρούν τη δη­μιουρ­γία ενός ευ­ρω­παϊ­κού μη­χα­νι­σμού δια­χεί­ρι­σης φυ­σι­κών κα­τα­στρο­φών με δη­μό­σια-ιδιω­τι­κή αντα­σφά­λι­ση των με­γά­λων κιν­δύ­νων και συ­μπλη­ρω­μα­τι­κό τα­μείο για την ανοι­κο­δό­μη­ση υπο­δο­μών.

Με δε­δο­μέ­νο ότι μόνο πε­ρί­που το 25% των ζη­μιών από φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές στην ΕΕ ήταν ασφα­λι­σμέ­νο τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες, ο στό­χος είναι δι­πλός, και να μην «στε­γνώ­σουν» οι εθνι­κές αγο­ρές από δια­θέ­σι­μη κά­λυ­ψη και να μην εκτο­ξευ­τούν οι δη­μό­σιες δα­πά­νες κάθε φορά που χτυπά ένα ακραίο φαι­νό­με­νο.

Πηγή: newsit.gr