Η Παλιά Πόλη της Ρόδου αποκτά «ψηφιακό δίδυμο»!

Η Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου ανα­δει­κνύ­ε­ται σε κεντρικό σημείο ανα­φο­ράς του νέου ευρω­παϊ­κού σχε­δια­σμού για την ενσω­μά­τωση της Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης στην προ­στα­σία της παγκό­σμιας πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς. Σύμφωνα με την επίσημη ενη­μέ­ρωση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, η οποία δόθηκε στη δημο­σιό­τητα στις 3 Μαρτίου 2026 στο πλαίσιο της Ψηφια­κής Στρα­τη­γι­κής της ΕΕ, η Ρόδος περι­λαμ­βά­νε­ται στα επι­λεγ­μένα παρα­δείγ­ματα τοπο­θε­σιών όπου η τεχνο­λο­γία των «Ψηφια­κών Διδύμων» επι­στρα­τεύ­ε­ται πλέον για την ενεργή θωρά­κιση των μνη­μείων από τις περι­βαλ­λο­ντι­κές προ­κλή­σεις.

Το ζήτημα πρό­κει­ται να ανα­λυ­θεί διε­ξο­δικά στο επι­κεί­μενο Stakeholder Forum με τίτλο «AI for 3D Digital Twins in Cultural Heritage», το οποίο θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στις 23 Μαρτίου 2026. Η διορ­γά­νωση τελεί υπό την αιγίδα της Γενικής Διεύ­θυν­σης Επι­κοι­νω­νια­κών Δικτύων, Περιε­χο­μέ­νου και Τεχνο­λο­γιών της Κομι­σιόν, σε στενή συνερ­γα­σία με το Κέντρο Ικα­νό­τη­τας 3D-4CH, τον επίσημο τεχνικό βρα­χί­ονα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης για την τρισ­διά­στατη ψηφιο­ποί­ηση και συντή­ρηση ιστο­ρι­κών χώρων.

Η συγκε­κρι­μένη αναφορά στη Ρόδο εδρά­ζε­ται στην επι­τυ­χη­μένη συμ­με­τοχή του μνη­μείου στην πανευ­ρω­παϊκή καμπά­νια «TwinIt!», η οποία απο­τέ­λεσε το πρώτο στάδιο για τη δημιουρ­γία μιας κεντρι­κής ευρω­παϊ­κής ψηφια­κής βάσης δεδο­μέ­νων, μια “τράπεζα” πλη­ρο­φο­ριών όπου η Ευρω­παϊκή Ένωση συγκε­ντρώ­νει τα σημα­ντι­κό­τερα μνημεία της για να μπορεί να τα παρα­κο­λου­θεί και να τα προ­στα­τεύει με ακρί­βεια

Το επόμενο βήμα, που απο­τε­λεί και τον πυρήνα του Forum, αφορά στη μετά­βαση από τις απλές ψηφια­κές απει­κο­νί­σεις στα «Έξυπνα Ψηφιακά Δίδυμα». Πρό­κει­ται για δυνα­μικά μοντέλα τα οποία, με τη χρήση εξε­λιγ­μέ­νων αλγο­ρίθ­μων, επι­τρέ­πουν την αυτό­ματη ανάλυση και τον εμπλου­τι­σμό των δεδο­μέ­νων των μνη­μείων, μετα­τρέ­πο­ντας μια στατική εικόνα σε ένα ζωντανό εργα­λείο δια­χεί­ρι­σης.

Σύμφωνα με τα επίσημα έγγραφα της στρα­τη­γι­κής «Apply AI», οι εφαρ­μο­γές που αφορούν στη Ρόδο και αντί­στοιχα μνημεία της UNESCO επι­κε­ντρώ­νο­νται στην ανάλυση των κλι­μα­τι­κών επι­πτώ­σεων. Η Τεχνητή Νοη­μο­σύνη θα επε­ξερ­γά­ζε­ται δεδο­μένα υψηλής ακρί­βειας με σκοπό την πρό­βλεψη της διά­βρω­σης και της δομικής αστά­θειας που προ­κα­λεί­ται από την κλι­μα­τική αλλαγή, ενώ παράλ­ληλα θα διευ­κο­λύ­νει την ψηφιακή συντή­ρηση μέσω της ακρι­βούς χαρ­το­γρά­φη­σης των οχυ­ρώ­σεων. Επι­πλέον, τα ψηφιακά αυτά μοντέλα θα προ­σφέ­ρουν τη δυνα­τό­τητα λήψης απο­φά­σεων βάσει αντι­κει­με­νι­κών δεδο­μέ­νων για τη δια­χεί­ριση της του­ρι­στι­κής πίεσης και την προ­στα­σία των ευαί­σθη­των σημείων της Παλιάς Πόλης.

Το Forum της 23ης Μαρτίου ανα­μέ­νε­ται να θέσει τις τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές για τα έργα που θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν μέσω του προ­γράμ­μα­τος «Ψηφιακή Ευρώπη», καθι­στώ­ντας τη Ρόδο έναν από τους πρώτους δυνη­τι­κούς ωφε­λού­με­νους της νέας γενιάς εφαρ­μο­γών Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης στον πολι­τι­σμό. Με αυτόν τον τρόπο, η Μεσαιω­νική Πόλη δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται απλώς ως ένα ιστο­ρικό σύμβολο, αλλά ως ένα πρότυπο πεδίο εφαρ­μο­γής τεχνο­λο­γιών που θα καθο­ρί­σουν το μέλλον της ευρω­παϊ­κής πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς.