ΣΔΙΤ: Από το «πού είναι τα λεφτά», στο «λεφτά υπάρχουν»!

• Από την αμφι­σβή­τηση στη συνει­δη­το­ποί­ηση της βού­λη­σης για την κατα­σκευή σχο­λείων μέσω ΣΔΙΤ στον Δήμο Ρόδου

Η πορεία των έργων ΣΔΙΤ στη Ρόδο- 11 σχο­λι­κών μονάδων και 2 κλει­στών γυμναστηρίων- ανα­δει­κνύει μια δια­δρομή με πολι­τι­κές αντι­φά­σεις, καθυ­στε­ρή­σεις, αλλά και μια κρίσιμη θετική δια­πί­στωση. Η Πολι­τεία έχει βούληση να στη­ρί­ξει τα έργα και τα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία είναι ενεργά.

Η αφε­τη­ρία έγινε το 2018, επί δημαρ­χίας Φώτης Χατζη­διά­κου, όταν τα έργα εντά­χθη­καν στις δια­τά­ξεις του ν. 3389/2005 και άνοιξε ο δρόμος για την υλο­ποί­ησή τους μέσω ΣΔΙΤ. Η θεσμική θωρά­κιση, υπήρξε. Ωστόσο, τα επόμενα χρόνια η πρόοδος ήταν περιο­ρι­σμένη. Η δημο­τική αρχή που ακο­λού­θησε δεν προ­χώ­ρησε με την απαι­τού­μενη ταχύ­τητα, ενώ και η σημε­ρινή διοί­κηση του Αλέ­ξαν­δρου Κολιάδη αρχικά επέλεξε να θέσει δημόσια ερω­τή­ματα για τη βιω­σι­μό­τητα και τη χρη­μα­το­δό­τηση των έργων. Οι δηλώ­σεις περί ανυ­παρ­ξίας πόρων («Να μας δείξουν πού είναι αυτά τα λεφτά, γιατί δεν υπάρ­χουν. Πρό­κει­ται για ίδιους πόρους. Με τι λεφτά θα ξεκι­νή­σουμε αυτή τη δια­δι­κα­σία; Δεν είναι κάτι εύκολο να γίνει σήμερα υπό τις παρού­σες συν­θή­κες») ήταν η τοπο­θέ­τηση του δημάρ­χου κ. Κολιάδη και δημιούρ­γη­σαν σύγχυση, τη στιγμή που ήδη από τις 4 Ιουνίου 2024 η Διυ­πουρ­γική Επι­τροπή είχε απο­φα­σί­σει την ένταξη των έργων στο Πρό­γραμμα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων, δια­τη­ρώ­ντας τη συμ­με­τοχή του Δημο­σίου στη χρη­μα­το­δό­τηση. Με απλά λόγια, τα 41,7 εκατ. ευρώ για τα σχολεία δεν ήταν θεω­ρη­τικό σενάριο, αλλά εγκε­κρι­μένο χρη­μα­το­δο­τικό πλαίσιο.

Η Πολι­τεία όχι μόνο δεν απέσυρε τη στήριξη, αλλά επα­να­σχε­δί­ασε το πλαίσιο ένταξης για να δια­σφα­λί­σει την απόδοση των έργων. Το ίδιο ισχύει και για το έργο απορ­ριμ­μά­των από την πλευρά της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου το οποίο προ­χώ­ρησε θεσμικά, περ­νώ­ντας στη Β’ φάση της δια­γω­νι­στι­κής δια­δι­κα­σίας.

Το ζήτημα των οικο­πέ­δων και  η ατυχής δήλωση

Εδώ ανα­δει­κνύ­ε­ται μια κρίσιμη αντί­θεση. Ενώ η δημο­τική αρχή εξέ­φραζε ενστά­σεις για τα ΣΔΙΤ, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου και ο ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου κινού­νταν μεθο­δικά για το έργο της Μονάδας Ολο­κλη­ρω­μέ­νης Δια­χεί­ρι­σης Απορ­ριμ­μά­των. Με απο­φά­σεις, εγκρί­σεις και θεσμι­κές κινή­σεις, το έργο πέρασε στη δεύτερη φάση, εξα­σφα­λί­ζο­ντας τη συνέ­χεια της δια­δι­κα­σίας. Η Περι­φέ­ρεια δεν μπήκε στη συζή­τηση «αν υπάρ­χουν χρήματα», αλλά προ­χώ­ρησε αξιο­ποιώ­ντας το θεσμικό εργα­λείο. Αυτή η δια­φο­ρο­ποί­ηση στάσης είναι πολι­τικά και διοι­κη­τικά ουσιώ­δης: δείχνει ότι τα ΣΔΙΤ δεν «μπλο­κά­ρουν» από μόνα τους, αλλά από την έλλειψη διοι­κη­τι­κής επι­τά­χυν­σης.

Ιδιαί­τερη αίσθηση προ­κά­λεσε η τοπο­θέ­τηση του αντι­δη­μάρ­χου Τεχνι­κών Υπη­ρε­σιών, Σταύρου Τσού­βαλη, ότι «εάν υπάρχει πρό­βλημα ακόμη και σε ένα οικό­πεδο, χάνο­νται τα ΣΔΙΤ». Η δήλωση αυτή με βάση την εξέλιξη ήταν, του­λά­χι­στον, ατυχής Από τα 11 οικό­πεδα, τα 9 είναι ήδη ιδιο­κτη­σίας του Δήμου. Οι εκκρε­μό­τη­τες εντο­πί­ζο­νταν σε δύο συγκε­κρι­μέ­νες περι­πτώ­σεις (Αφάντου και Ατά­βυ­ρος), ή ενδε­χο­μέ­νως και σε άλλα οικό­πεδα. Το βασικό επι­χεί­ρημα που παρου­σιά­ζε­ται πλέον είναι ότι έχει κατα­βλη­θεί προ­σπά­θεια ώστε οι αστο­χίες να διορ­θω­θούν και να επι­λε­γούν οικό­πεδα που μπορούν πραγ­μα­τικά να σταθούν διοι­κη­τικά και τεχνικά. Όμως η ίδια η δια­δι­κα­σία της Β’ φάσης, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται και στο πρό­σφατο δελτίο Τύπου του δημάρ­χου, απο­δει­κνύει ότι το έργο όχι μόνο δεν χάνεται, αλλά προχωρά. Αν πράγ­ματι «χάνο­νταν» τα ΣΔΙΤ με μία εκκρε­μό­τητα, δεν θα υπήρχε έγκριση συνέ­χι­σης της δια­δι­κα­σίας, ούτε μετά­βαση σε επόμενο στάδιο. Το ίδιο το δελτίο Τύπου της δημο­τι­κής αρχής, που κάνει λόγο για απε­μπλοκή και είσοδο στη φάση ελέγχου και δημο­πρά­τη­σης, απο­κα­λύ­πτει την πραγ­μα­τι­κό­τητα. Τα έργα δεν ήταν στον αέρα, τα λόγια -που ακού­γο­νταν σε Δημο­τικό Συμ­βού­λιο και δηλώσεις- ήταν του αέρα!

Από την ένταση στη στροφή

Η ειδική συνε­δρί­αση λογο­δο­σίας σημα­δεύ­τηκε από προ­σω­πι­κές αιχμές, κυρίως προς τον πρώην ειδικό σύμ­βουλο Μανώλη Σαββή. Ωστόσο, πίσω από τη σύγκρουση, δια­φαί­νε­ται μια ουσια­στική μετα­τό­πιση. Ο Δήμος πλέον ενερ­γο­ποιεί τεχνικό σύμ­βουλο, δρο­μο­λο­γεί τη Β’ φάση, ανα­γνω­ρί­ζει έμπρα­κτα ότι το έργο μπορεί να προ­χω­ρή­σει. Η πρό­σφατη συνά­ντηση του δημάρ­χου στην Αθήνα με τον γενικό γραμ­μα­τέα ΣΔΙΤ Νικόλαο Σέργη και η ανα­κοί­νωση ότι «πήραμε την έγκριση να προ­χω­ρή­σουμε στην επόμενη φάση» συνιστά θετική εξέλιξη. Δείχνει ότι η δημο­τική αρχή αντι­λή­φθηκε πως η βούληση της Πολι­τείας που εκδη­λώ­θηκε ήδη από το 2018 και επι­βε­βαιώ­θηκε το 2024 είναι ενεργή. Τα ΣΔΙΤ στη Ρόδο δεν ξεκι­νούν σήμερα. Έχουν θεσμική αφε­τη­ρία από την περίοδο Χατζη­διά­κου, χρη­μα­το­δο­τική κατο­χύ­ρωση από τη Διυ­πουρ­γική και διοι­κη­τική προ­ώ­θηση. Η καθυ­στέ­ρηση βαραί­νει δια­δο­χι­κές διοι­κή­σεις, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της δημο­τι­κής αρχής Καμπου­ράκη και της σημε­ρι­νής διοί­κη­σης που αρχικά επέλεξε την αμφι­σβή­τηση. Το θετικό στοι­χείο είναι ότι πλέον φαί­νε­ται να επι­κρα­τεί η λογική της συνέ­χειας. Από το «πού είναι τα λεφτά» περνάμε στο «προ­χω­ράμε στη Β’ φάση». Από τη ρητο­ρική αμφι­σβή­τη­σης, στην ανα­γνώ­ριση ότι τα εργα­λεία υπάρ­χουν αρκεί να αξιο­ποι­η­θούν. Και αυτό, για τα παιδιά της Ρόδου και για το περι­βάλ­λον του νησιού, είναι ίσως η πιο ουσια­στική εξέλιξη.