Philoxenia Forum 2023 – Υπερτουρισμός στην Ελλάδα δεν υπάρχει – Απαιτείται χρονική και χωρική επιμήκυνση της σεζόν

Η πρό­κληση του υπερ­του­ρι­σμού και των επι­πτώ­σεων της κλι­μα­τι­κής αλλαγής στο του­ρι­στικό προϊόν απα­σχό­λη­σαν τις εργα­σίες του Philoxenia Forum 2023 με θέμα «Ανα­ζη­τώ­ντας την ισορ­ρο­πία: κυκλική οικονομία-υπερτουρισμός-κλιματική αλλαγή», το οποίο διορ­γα­νώ­θηκε σήμερα στο πλαίσιο της Διε­θνούς Έκθεσης Του­ρι­σμού Philoxenia, που πραγ­μα­το­ποιεί­ται μαζί με τη Hotelia και τη Real Estate Expo North μέχρι και αύριο στο Διεθνές Εκθε­σιακό Κέντρο Θεσ­σα­λο­νί­κης.

Το Philoxenia Forum 2023, υπό την αιγίδα του Τμή­μα­τος Διοί­κη­σης Οργα­νι­σμών, Marketing & Του­ρι­σμού του ΔΙ.ΠΑ.Ε. και με Χορηγό τη Fraport Greece, ανέ­δειξε και τον ρόλο της κυκλι­κής οικο­νο­μίας στην προ­σπά­θεια για προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και βιώσιμη του­ρι­στική ανά­πτυξη.

Χαι­ρε­τι­σμούς στην έναρξη του Philoxenia Forum 2023 απηύ­θυ­ναν ο Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος της ΔΕΘ-HELEXPO, Δρ. Κυριά­κος Ποζ­ρι­κί­δης, η Βου­λευ­τής Κοζάνης και Τομε­άρ­χης Του­ρι­σμού του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμ­μα­χία, κα. Καλ­λιόπη Βέττα και η Βου­λευ­τής Λασι­θίου και Τομε­άρ­χης Του­ρι­σμού του ΠΑΣΟΚ- Κίνημα Αλλαγής, κα. Κατε­ρίνα Σπυ­ρι­δάκη.

Απο­κα­λυ­πτι­κός για το θέμα του υπερ­του­ρι­σμού ήταν ο κορυ­φαίος σε διεθνές επίπεδο καθη­γη­τής του Πανε­πι­στη­μίου του Bournemouth της Αγγλίας, κ. Δημή­τριος Μπού­χα­λης, που επι­σή­μανε ότι υπερ­του­ρι­σμός δεν υπάρχει, αλλά είναι βέβαιο ότι χρειά­ζε­ται πολύ δια­φο­ρε­τική δια­χεί­ριση των του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών στον χωρο­χρόνο, επι­μή­κυνση της σαιζόν, μία “έξυπνη” τιμο­λο­γιακή πολι­τική και γενι­κό­τερα μια αυξη­μένη και σε πραγ­μα­τικό χρόνο αντι­με­τώ­πιση των αναγκών της του­ρι­στι­κής ροής. “Κατά την περίοδο του Covid οι κυβερ­νή­σεις ασχο­λή­θη­καν για πρώτη φορά σοβαρά με τον του­ρι­σμό, γιατί ξαφνικά ολό­κλη­ροι κλάδοι της οικο­νο­μίας που ζούσαν από τη βιο­μη­χα­νία της φιλο­ξε­νίας έμειναν χωρίς έσοδα” είπε ο κ. Μπού­χα­λης και πρό­σθεσε ότι ο “έξυπνος” του­ρι­σμός απαιτεί να χρη­σι­μο­ποιούμε τον του­ρι­σμό για την Ελλάδα και όχι την Ελλάδα για τον του­ρι­σμό”.

Από την πλευρά της η Σύμ­βου­λος της Υπουρ­γού Του­ρι­σμού της Βουλ­γα­ρίας (Τιμώ­μενη Χώρα της Philoxenia), Καθη­γή­τρια, κα. Mariela Modeva, τόνισε ότι ο υπερ­του­ρι­σμός είναι μια και­νούρ­για πρό­κληση και για τη Βουλ­γα­ρία, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι η λύση βρί­σκε­ται στην προ­ώ­θηση του του­ρι­σμού όλο τον χρόνο και σε όλη τη χώρα, για να ξεπε­ρα­στεί το εμπόδιο της επο­χι­κό­τη­τας. Παράλ­ληλα, πολύ σημα­ντική, κατά την ίδια, είναι και η ανά­πτυξη των εναλ­λα­κτι­κών μορφών του­ρι­σμού.

Η Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Θεσ­σα­λο­νί­κης, κα. Βούλα Πατου­λί­δου, ανα­φέρ­θηκε στις μεγάλες προ­σπά­θειες που έχουν κατα­βλη­θεί για αύξηση της ανα­γνω­ρι­σι­μό­τη­τας της Θεσ­σα­λο­νί­κης ως του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού, σημειώ­νο­ντας ότι προ­βλή­ματα υπάρ­χουν, όπως το κυκλο­φο­ριακό, αλλά η πόλη αυξάνει σταθερά την του­ρι­στική δημο­φι­λία της.

Ο εντε­ταλ­μέ­νος σύμ­βου­λος του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων, κ. Αλέ­ξαν­δρος Θάνος, επι­σή­μανε ότι δεν μπο­ρούμε να μιλάμε για υπερ­του­ρι­σμό εθνικά, αλλά για μία ανι­σορ­ρο­πία με ποσο­τικά και ποιο­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά. Μάλιστα είπε ότι σε 5 από τις 13 Περι­φέ­ρειες της χώρας και μέσα σε 5 μήνες του έτους πραγ­μα­το­ποιεί­ται το 90% των ετήσιων του­ρι­στι­κών εσόδων.

Στην αρνη­τική εμπει­ρία που μπορεί να απο­κο­μί­σει ο επι­σκέ­πτης της χώρας από τον υπερ­του­ρι­σμό, που στη συνέ­χεια την μετα­φέ­ρει στην πατρίδα του, ανα­φέρ­θηκε η κα. Αγγε­λική Μαρα­γκάκη, Προϊ­στα­μένη του Αυτο­τε­λούς Τμή­μα­τος Παρα­κο­λού­θη­σης και Ανά­πτυ­ξης Πόρων του ΟΔΑΠ. Στο πλαίσιο αυτό, κατά την κα. Μαρα­γκάκη, είναι απα­ραί­τητη μία καμπά­νια για δια­φο­ρο­ποί­ηση των του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών, προ­κει­μέ­νου να μην συγκε­ντρώ­νο­νται οι του­ρί­στες σε συγκε­κρι­μένα και μόνο σημεία.

Η Διευ­θύ­ντρια Εται­ρι­κών Υπο­θέ­σεων της Aegean Airlines, κα. Μαρίνα Σπυ­ρι­δάκη, τόνισε ότι υπερ­του­ρι­σμός στην Ελλάδα δεν υπάρχει, αλλά υφί­στα­ται κακή δια­χεί­ριση των προ­ο­ρι­σμών, έλλειμμα υπο­δο­μών και έντονη επο­χι­κό­τητα. Η κα. Σπυ­ρι­δάκη δήλωσε ότι άλλο πράγμα είναι ο υπερ­του­ρι­σμός και άλλο ο συνω­στι­σμός, που προ­κα­λεί παρο­δικά δυσφο­ρία, ενώ έθεσε ως πρω­ταρ­χικό στόχο αφενός τη χρονική, αλλά και τη χωρική επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής σαιζόν.

Στη δεύτερη θεμα­τική ενότητα του Philoxenia Forum 2023 ήταν η σειρά της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης να τοπο­θε­τη­θεί για τα ζητή­ματα του υπερ­του­ρι­σμού και της ανάγκης για προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος από τη διο­γκού­μενη του­ρι­στική ανά­πτυξη.

Ο Δήμαρ­χος Σκιάθου, κ. Θοδωρής Τζούμας, εστίασε στο ότι η Σκιάθος πρέπει να εξυ­πη­ρε­τεί το καλο­καίρι 50-60.000 επι­σκέ­πτες ταυ­τό­χρονα, όταν οι υπο­δο­μές της έχουν κατα­σκευα­στεί για τις ανάγκες των 6.000 κατοί­κων της. Η δημιουρ­γία νέων υπο­δο­μών στη Σκιάθο και η ευαι­σθη­το­ποί­ηση όλων για την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος είναι οι λύσεις που προ­κρί­νει, μεταξύ άλλων, η Δημο­τική Αρχή του νησιού.

Ο Δήμαρ­χος Σκο­πέ­λου, κ. Στα­μά­της Περίσ­σης, επι­σή­μανε ότι οι επι­πτώ­σεις του του­ρι­σμού δεν είναι μόνο στο φυσικό, αλλά και στο οικι­στικό περι­βάλ­λον, καθώς το νησί δέχεται μεγάλη πίεση σε ζητή­ματα όπως το κυκλο­φο­ριακό, ο θόρυβος από τα οχήματα κα. Προς την κατεύ­θυνση βελ­τί­ω­σης της κατά­στα­σης προ­ω­θού­νται λύσεις, όπως τα ηλε­κτρο­κί­νητα οχήματα, τα δημο­τικά ποδή­λατα, πάρ­κινγκ κα.

Ο Αντι­δή­μαρ­χος Ανα­πτυ­ξια­κού Προ­γραμ­μα­τι­σμού του Δήμου Ηρα­κλείου, κ. Γιώργος Σισα­μά­κης, υπο­γράμ­μισε ότι το τοπικό του­ρι­στικό προϊόν δομεί­ται με βιω­σι­μό­τητα και αει­φο­ρία, ενώ ήδη η πόλη έχει ηλε­κτρο­κί­νητα λεω­φο­ρεία και ποδή­λατα και σύντομα θα κατα­σκευα­στεί ένα “smart parking” στο κέντρο της.

Ο Πρό­ε­δρος του ΦΟΔΣΑ Κεντρι­κής Μακε­δο­νίας (Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Στερεών Απο­βλή­των), κ. Μιχάλης Γεράνης, είπε από την πλευρά του ότι η κουλ­τούρα και η στάση μας απέ­να­ντι στη δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των μπορεί να δώσει λύσεις. “Με αίσθημα ευθύνης ο καθένας μέσα στο σπίτι του πρέπει να κάνει διαλογή των απορ­ριμ­μά­των στην πηγή. Και η Πολι­τεία έχει την ευθύνη της, όταν δεν δίνει τα απα­ραί­τητα εργα­λεία” σημεί­ωσε.

Ο Γραμ­μα­τέας του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου και Διοι­κη­τι­κός Λει­τουρ­γός της Εται­ρείας Του­ρι­στι­κής Ανά­πτυ­ξης και Προ­βο­λής της Περι­φέ­ρειας Λευ­κω­σίας, κ. Σωτήρης Χρι­στο­φό­ρου, υπο­γράμ­μισε ότι στην Κύπρο προ­φα­νώς υπάρ­χουν επι­πτώ­σεις από τον του­ρι­σμό στο περι­βάλ­λον. Ωστόσο, η δημιουρ­γία Παρα­τη­ρη­τη­ρίου Του­ρι­σμού με όλους τους εμπλε­κό­με­νους φορείς επι­τρέ­πει να κατα­γρά­φο­νται μετρή­σιμα οι συνέ­πειες της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης, για να προ­ω­θού­νται συγκε­κρι­μέ­νες παρεμ­βά­σεις.

Για την Ελλάδα, με την τερά­στια πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά και τη φυσική ομορφιά, η στροφή στον κυκλικό του­ρι­σμό είναι ευκαι­ρία και ευθύνη για όλους μας να το κάνουμε πράξη, σημεί­ωσε η Υφυ­πουρ­γός Του­ρι­σμού, κα Έλενα Ράπτη, από το βήμα του φόρουμ, τονί­ζο­ντας πως η ένταξη της κυκλι­κής οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στην οικο­νο­μία του του­ρι­σμού είναι μια ανα­δυό­μενη πρό­κληση. Πρό­σθεσε δε πως η βιω­σι­μό­τητα δεν είναι επιλογή, είναι ανάγκη και υπο­χρέ­ωσή μας, ενώ σχε­τί­ζε­ται με το χρέος να δια­τη­ρή­σουμε και να παρα­δώ­σουμε στις επό­με­νες γενιές τους θησαυ­ρούς που παρα­λά­βαμε, παρα­μέ­νο­ντας ταυ­τό­χρονα οικο­νο­μικά ενεργοί και –στην περί­πτωση του τουρισμού- προ­σφέ­ρο­ντας μια αξέ­χα­στη εμπει­ρία σε κάθε επι­σκέ­πτη. Πέρα από τα βήματα που έχουν γίνει σε θεσμικό επίπεδο, ανέφερε πως είναι ενθαρ­ρυ­ντικό το ότι όλο και περισ­σό­τε­ρες του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις υιο­θε­τούν βιώ­σι­μες πρα­κτι­κές.

Την ανάγκη να αφή­σουμε πίσω μας το γραμ­μικό μοντέλο και να πάμε στην κυκλική οικο­νο­μία υπο­γράμ­μισε ο τ. Γενικός Διευ­θυ­ντής του Ελλη­νι­κού Οργα­νι­σμού Ανα­κύ­κλω­σης του ΥΠΕΝ, Διδά­κτωρ Περι­βαλ­λο­ντι­κής Μηχα­νι­κής του Πολυ­τε­χνείου του Βερο­λί­νου και CEO της Circular Innovation Solutions, Δρ. Αδα­μά­ντιος Σκορ­δί­λης. Εξήγησε όμως πως για να συμβεί αυτό, πρέπει να αλλά­ξουν τρία πράγ­ματα: τα επι­χει­ρη­μα­τικά μοντέλα και δη στον κλάδο των ξενο­δο­χείων (καλύ­τερη δια­χεί­ριση απο­βλή­των, μείωση της σπα­τά­λης τρο­φί­μων), η συμπε­ρι­φορά του κατα­να­λωτή, αλλά και η χρήση και δια­χεί­ριση των απο­βλή­των.

Τη σημασία αξιο­ποί­η­σης των βιο­α­πο­βλή­των επι­σή­μανε ο Εντε­ταλ­μέ­νος Αντι­πρό­ε­δρος Διεθνών Σχέσεων της ΕΕΔΣΑ, κ. Νικό­λαος Μου­σιό­που­λος, σημειώ­νο­ντας πως τα βιο­α­πό­βλητα δεν αξιο­ποιού­νται και ένας σημα­ντι­κός ενερ­γεια­κός πόρος χάνεται. Τόνισε δε πως τα ξενο­δο­χεία πρέπει να σκε­φτούν σοβαρά, να ανα­λά­βουν δράση και να μην περι­μέ­νουν μόνο από την Πολι­τεία.

Ο ίδιος εκτί­μησε πως οι επι­χει­ρη­μα­τίες του κλάδου, βλέ­πο­ντας πού οδηγεί ο υπερ­του­ρι­σμός, έχουν κάθε λόγο να ακο­λου­θή­σουν τη λογική.

Πεδίο δόξης λαμπρό απο­τε­λεί η πράσινη και κυκλική οικο­νο­μία και βιο­οι­κο­νο­μία για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, σύμφωνα με τον Συνι­δρυτή και Δια­χει­ρι­στή του Cluster Βιο­οι­κο­νο­μίας και Περι­βάλ­λο­ντος Δυτικής Μακε­δο­νίας, κ. Νικόλαο Ντάβο. Ο ίδιος εξήγησε πως υπάρ­χουν πολλές δυνα­τό­τη­τες, μεταξύ άλλων, στην παρα­γωγή ενέρ­γειας, στο eco design και στο labeling, ενώ κάλεσε τα ξενο­δο­χεία να «πρα­σι­νί­σουν» και να κάνουν πιο βιώσιμη τη δρα­στη­ριό­τητά τους, κάτι που θα δώσει περισ­σό­τε­ρους πόντους στον ελλη­νικό του­ρι­σμό.

Στο μεγάλο πρό­βλημα των απο­βλή­των από τις ανα­και­νί­σεις και τις εργα­σίες επέ­κτα­σης που πραγ­μα­το­ποιούν κάθε χρόνο τα ξενο­δο­χεία στάθηκε ο κ. Ηλίας Δημη­τριά­δης, Πρό­ε­δρος και Διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της ΑΝΑΚΕΜ, που ρυθ­μί­ζει, οργα­νώ­νει και υπο­στη­ρί­ζει την ανα­κύ­κλωση απο­βλή­των από τεχνικά έργα. Μάλιστα, ανέφερε πως περί το 40-50% των έργων που εξυ­πη­ρε­τεί η ΑΝΑΚΕΜ έχει να κάνει με τέτοιου τύπου έργα των ξενο­δο­χείων και των μικρό­τε­ρων του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των.

Η κλι­μα­τική αλλαγή είναι εδώ, ευτυχώς όμως υπάρχει ένα οπλο­στά­σιο νέων τεχνο­λο­γιών, όπλα που μπο­ρούμε να αξιο­ποι­ή­σουμε για την πρόληψη και τη σωτηρία του περι­βάλ­λο­ντός μας, ανέφερε η Πρό­ε­δρος του ΕΟΤ, κα Άντζελα Γκε­ρέ­κου. Τόνισε μάλιστα πως δεν υπάρχει κανένα του­ρι­στικό προϊόν χωρίς να υπάρχει φύση και γη, ενώ σημεί­ωσε πως το 2023 θα μείνει στη μνήμη μας ως μια χρονιά καμπής σε σχέση με την κλι­μα­τική αλλαγή.

Την ανάγκη περι­βαλ­λο­ντι­κής ευαι­σθη­το­ποί­η­σης και περι­βαλ­λο­ντι­κών εκπαι­δευ­τι­κών προ­γραμ­μά­των, αλλά και τον σημα­ντικό ρόλο που πρέπει να παίξουν τα πανε­πι­στή­μια υπο­γράμ­μισε ο πρύ­τα­νης του ΔΙΠΑΕ, κ. Στα­μά­της Αγγε­λό­που­λος. Ο ίδιος έδωσε έμφαση στο κομμάτι της εκπαί­δευ­σης, τονί­ζο­ντας πως, αν φτάσαμε να δια­χει­ρι­στούμε την περι­βαλ­λο­ντική κρίση του καλο­και­ριού, αυτό έγινε γιατί είχαμε εκπαι­δευ­μέ­νους ανθρώ­πους σε πολλούς τομείς.

Από την πλευρά του ο Δρ Μετε­ω­ρο­λο­γίας του ΑΠΘ (Κέντρο Μετε­ω­ρο­λο­γι­κών Εφαρ­μο­γών ΕΛΓΑ-Αεροδρόμιο Μακε­δο­νίας), κ. Μιχάλης Σιούτας, τόνισε πως ο του­ρι­σμός είναι από τους πρώτους τομείς που πλήτ­το­νται, καθώς το κλίμα, ο καιρός, είναι που κάνει ελκυ­στικό έναν προ­ο­ρι­σμό. Χαρα­κτή­ρισε πάντως το ελλη­νικό κλίμα ως ένα από τα καλύ­τερα του κόσμου, που θα επι­δεί­ξει μεγάλη ανθε­κτι­κό­τητα στις επι­δρά­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, ωστόσο έσπευσε να τονίσει πως και η χώρα μας επη­ρε­ά­ζε­ται και φυσικά ο του­ρι­σμός.

Οι συντο­νι­στές των θεμα­τι­κών ενο­τή­των του συνε­δρίου ήταν: ο Δρ Ευάγ­γε­λος Χρήστου του Διε­θνούς Πανε­πι­στη­μίου Ελλάδος (θεμα­τική: Τι είναι στην πραγ­μα­τι­κό­τητα ο «Υπερ-Τουρισμός και πώς αντι­με­τω­πί­ζε­ται), η κα Ροδούλα Τσιό­τσου, καθη­γή­τρια και διευ­θύ­ντρια Εργα­στη­ρίου Μάρ­κε­τινγκ MarLab του Τμή­μα­τος Οργά­νω­σης και Διοί­κη­σης Επι­χει­ρή­σεων του Πανε­πι­στη­μίου Μακε­δο­νίας (θεμα­τική: Οι επι­πτώ­σεις του του­ρι­σμού στο περι­βάλ­λον και η σωστή δια­χεί­ρισή του-Case studies), η κα Σοφία Παπα­δο­πού­λου, δημο­σιο­γρά­φος (θεμα­τική: Η συμβολή της κυκλι­κής οικο­νο­μίας στο του­ρι­στικό προϊόν) και ο Γρη­γό­ρης Τάσιος, πρό­ε­δρος της Ένωσης Ξενο­δό­χων Χαλ­κι­δι­κής (θεμα­τική: Το απο­τύ­πωμα της κλι­μα­τι­κής αλλαγής στον του­ρι­σμό).

Οι εκθέ­σεις Philoxenia και Hotelia έχουν συγκε­ντρώ­σει συνο­λικά 431 συμ­με­το­χές από όλο το φάσμα της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας.

Ειδι­κό­τερα, στη Philoxenia οι άμεσες συμ­με­το­χές εκθετών είναι 211 και οι έμμεσες 90, αυξη­μέ­νες κατά 30% έναντι της περ­σι­νής διορ­γά­νω­σης, ενώ στη Hotelia οι εκθέτες ανέρ­χο­νται σε 130, αριθμός αυξη­μέ­νος κατά 22% σε σχέση με πέρυσι.

Πηγή tornosnews.gr