Μπαίνουν στο λύκειο τα τεστ δεξιοτήτων

Το διη­γή­θηκε πρό­σφατα στην «Κ» 21χρονος φοι­τη­τής της Νομικής Αθηνών. Στο γυμνά­σιο αγα­πη­μένο του μάθημα ήταν η χημεία, αλλά η επαγ­γελ­μα­τική προ­ο­πτική του χημικού δεν τον γοήτευε. Σκέ­φτηκε ιατρική, αλλά ούτε! Τελικά επέλεξε τα μαθή­ματα της θεω­ρη­τι­κής κατεύ­θυν­σης με στόχο τη νομική και καθώς πέτυχε στη σχολή τώρα σκέ­φτε­ται να ακο­λου­θή­σει ή τον διπλω­μα­τικό κλάδο ή δημο­σιο­γρα­φία. Δεν είναι ο μόνος που βρέθηκε σ’ αυτό το δίλημμα. Πολλοί έφηβοι στο λύκειο δεν έχουν ξεκα­θα­ρί­σει τον κλάδο σπουδών που θα ακο­λου­θή­σουν μετά την απο­φοί­τησή τους, ο οποίος θα απο­τε­λέ­σει τη βάση για το επαγ­γελ­μα­τικό τους πεδίο. Εργα­λεία για να βοη­θή­σουν τους μαθητές να ανι­χνεύ­σουν την προ­σω­πι­κό­τητά τους, τα ενδια­φέ­ρο­ντα και τις ικα­νό­τη­τές τους απο­τε­λούν τα τεστ κλίσεων και δεξιο­τή­των. Ηδη είναι δια­δε­δο­μένα στα ιδιω­τικά σχολεία και το υπουρ­γείο Παι­δείας σχε­διά­ζει την εισα­γωγή τους σε όλους τους μαθητές των δημο­σίων σχο­λείων από την επόμενη σχολική χρονιά. Η τάξη στην οποία θα διε­νερ­γού­νται στους μαθητές τα τεστ θα απο­φα­σι­στεί σε συνεν­νό­ηση με το Ινστι­τούτο Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής. Ομως, το πιο πιθανό είναι να γίνο­νται στους μαθητές της Α΄ Λυκείου, ενόψει της από­φα­σής τους για το εάν θα συνε­χί­σουν στο Γενικό ή σε Επαγ­γελ­μα­τικό Λύκειο και το ποια επι­στη­μο­νική ή τεχνο­λο­γική κατεύ­θυνση θα επι­λέ­ξουν. Ως υπό­δειγμα θα αξιο­ποι­η­θούν τεστ που οργα­νώ­νο­νται σήμερα σε ιδιω­τικά σχολεία και συνήθως στους μαθητές στο τέλος γυμνα­σίου ή την Α΄ Λυκείου.

Οπως εξηγεί στην «Κ» ο Χρήστος Ατλάσης, διδά­κτωρ ψυχο­με­τρίας και πιστο­ποι­η­μέ­νος σύμ­βου­λος επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού σε ιδιω­τικό σχολείο, «με τα τεστ επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού κατα­γρά­φο­νται βασικά στοι­χεία της προ­σω­πι­κό­τη­τας του παιδιού – είναι τύπος πρα­κτι­κός, ερευ­νη­τι­κός, καλ­λι­τε­χνι­κός, κοι­νω­νι­κός, επι­χει­ρη­μα­τι­κός ή συμ­βα­τι­κός, όπως ορίζει η τυπο­λο­γία κατά Holland. Ενα άλλο στοι­χείο που ποσο­τι­κο­ποιούν τα τεστ είναι τα ενδια­φέ­ρο­ντα του παιδιού, τα οποία αλλά­ζουν, ιδίως στην εφηβεία. Επίσης μετρά­ται η αυτο­ε­κτί­μηση του παιδιού, τα ενδια­φέ­ρο­ντά του, οι ικα­νό­τη­τές του. Αυτά βοηθούν τον σύμ­βουλο να παρου­σιά­σει στο παιδί επαγ­γελ­μα­τικά περι­βάλ­λο­ντα που του αρμό­ζουν».

Οι συνε­δρίες

Αρχικά, πάντα με την παρου­σία γονέα, γίνο­νται ατο­μι­κές συνε­δρίες συμ­βου­λευ­τι­κής, στις οποίες λαμ­βά­νε­ται το ιστο­ρικό του παιδιού (ακα­δη­μαϊκό προφίλ, ενδια­φέ­ρο­ντα, δρα­στη­ριό­τη­τες, προσ­δο­κίες, οικο­γε­νειακό πλαίσιο, πρότυπα κ.λπ.).

Κατόπιν το παιδί απα­ντάει σε σειρά ερω­τή­σεων –περίπου 500– μέσα σε περίπου μία ώρα στον υπο­λο­γι­στή του. Με βάση το ερω­τη­μα­το­λό­γιο:

•Αξιο­λο­γού­νται οι αριθ­μη­τι­κές, γλωσ­σι­κές, μηχα­νι­κές ικα­νό­τη­τες του παιδιού, ο δια­γραμ­μα­τι­κός συλ­λο­γι­σμός (η ικα­νό­τητα ενός ατόμου να κατα­νοεί γεω­με­τρικά σχήματα και σχέδια), η ταχύ­τητα αντί­λη­ψης που δια­θέ­τει το παιδί, η κριτική ικα­νό­τητα, η αφαι­ρε­τική, η επα­γω­γική κ.ά. Για παρά­δειγμα, δίνο­νται ερω­τή­σεις με μοτίβα, δια­γράμ­ματα, παζλ, σχήματα και ζητεί­ται από το παιδί να συμπλη­ρώ­σει αυτό που λείπει. Οι ερω­τή­σεις μοιά­ζουν με τεστ IQ προ­σαρ­μο­σμένο στην ηλικία του παιδιού.

Πρό­κει­ται για εργα­λεία τα οποία βοηθούν τους μαθητές να ανι­χνεύ­σουν τα ενδια­φέ­ρο­ντα και τις ικα­νό­τη­τές τους, ώστε να επι­λέ­ξουν μια στα­διο­δρο­μία που τους ται­ριά­ζει.

•Στη συνέ­χεια αξιο­λο­γεί­ται το προφίλ της προ­σω­πι­κό­τη­τάς του. Οι ερω­τή­σεις σχε­τί­ζο­νται με συμπε­ρι­φο­ρές, συναι­σθή­ματα και στάσεις και μπορούν να ποσο­τι­κο­ποι­ή­σουν πρω­το­γενή χαρα­κτη­ρι­στικά της προ­σω­πι­κό­τη­τας ενός εφήβου. Ενδει­κτικά, στα ερω­τη­μα­το­λό­για περι­λαμ­βά­νο­νται ερω­τή­σεις, όπως «μια φίλη σου βρί­σκε­ται στο λεω­φο­ρείο και κάποιος επι­βά­της την πει­ρά­ζει και της φέρεται με αναί­δεια. Θα παρέμ­βεις και πώς, θα ανε­βά­σεις βίντεο στο Facebook, θα μείνεις απαθής;».

•Επόμενο πεδίο αξιο­λό­γη­σης τα στοι­χεία αυτο­ε­κτί­μη­σης που δια­θέ­τει το παιδί και η αποδοχή που εισπράτ­τει από τον εαυτό του, την οικο­γέ­νειά του, τους φίλους του. Μετρά­ται για παρά­δειγμα εάν το παιδί υποτιμά τον εαυτό του και εάν μπορεί να πάρει ικα­νο­ποί­ηση από τη λήψη απο­φά­σεων. «Θεωρείς τον κολλητό σου περισ­σό­τερο απο­δε­κτό στην παρέα από ό,τι είσαι εσύ; Το σχολικό περι­βάλ­λον πώς σου φαί­νε­ται; Είναι ευχά­ρι­στο, δυσά­ρε­στο, μέτριο; Εχεις δεχθεί επι­θέ­σεις από καθη­γητή, μαθητή, φίλο, εξω­σχο­λικό;», είναι ορι­σμέ­νες από τις ερω­τή­σεις που δίνο­νται.

•Τέταρτο πεδίο αξιο­λό­γη­σης είναι ο τρόπος που το παιδί λαμ­βά­νει απο­φά­σεις. Ενδει­κτικά, το παιδί καλεί­ται να απα­ντή­σει εάν προτιμά να παίρνει μαζί του έναν φίλο ή να είναι μόνο του όταν πηγαί­νει να αγο­ρά­σει ρούχα και προ­σω­πικά αντι­κεί­μενα, εάν αλλάζει εύκολα γνώμη, ακόμη κι αν αυτό που διάλεξε δεν έχει κάποιο ελάτ­τωμα, εάν στο εστια­τό­ριο παραγ­γέλ­νει ό,τι παίρ­νουν οι άλλοι ή είναι σταθερό στην απόφασή του.

•Κατόπιν αξιο­λο­γού­νται τα ενδια­φέ­ρο­ντά του. Για παρά­δειγμα, ερω­τά­ται πόσο προτιμά να κάνει αθλή­ματα, εάν θα βοη­θούσε έναν γιατρό στο χει­ρουρ­γείο, εάν του αρέσει να χρη­σι­μο­ποιεί τα χέρια του στη δουλειά, εάν του αρέσει να διδά­σκει.

Ανάλυση και συγκρί­σεις

Στην επόμενη φάση οι απα­ντή­σεις ανα­λύ­ο­νται από τον σύμ­βουλο συν­δυα­στικά και συγκρί­νο­νται με τους μέσους όρους που προ­έ­κυ­ψαν από απα­ντή­σεις που έδωσαν για τις ανάγκες του τεστ επαγ­γελ­μα­τίες δια­φό­ρων κλάδων, οι οποίοι έχουν υψηλή επαγ­γελ­μα­τική ικα­νο­ποί­ηση. Ετσι εξά­γε­ται ένα συμπέ­ρα­σμα για τις πιθα­νό­τη­τες που έχει ένα παιδί να πάρει ικα­νο­ποί­ηση και να είναι ευτυ­χι­σμένο εάν ακο­λου­θή­σει ένα επάγ­γελμα. «Συχνά, βέβαια, απαι­τού­νται περισ­σό­τε­ρες συνε­δρίες είτε ανά­πτυ­ξης ενδια­φε­ρό­ντων όπου ανα­λύ­ο­νται οι επαγ­γελ­μα­τι­κές προ­ο­πτι­κές των απο­φοί­των από σχολές που είναι στα ενδια­φέ­ρο­ντα του μαθητή είτε συνε­δρίες ωρί­μαν­σης, όπως ονο­μά­ζο­νται, της δια­δι­κα­σίας λήψης επαγ­γελ­μα­τι­κής από­φα­σης», παρα­τη­ρεί ο κ. Ατλάσης.

Για τα τεστ, το υπουρ­γείο θα συνερ­γα­στεί με στελέχη του Εθνικού Οργα­νι­σμού Πιστο­ποί­η­σης Προ­σό­ντων και Επαγ­γελ­μα­τι­κού Προ­σα­να­το­λι­σμού (ΕΟΠΠΕΠ). Οπως δήλωσε στην «Κ» ο υπουρ­γός Παι­δείας Κυριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης, «στο υπουρ­γείο έχουμε να κερ­δί­σουμε το εξής στοί­χημα. Τα παιδιά μας να γνω­ρί­ζουν τις κλίσεις και τις δεξιό­τη­τές τους καλύ­τερα πριν συμπλη­ρώ­σουν το μηχα­νο­γρα­φικό τους δελτίο. Και τούτο, γιατί οφεί­λουμε να τους δώσουμε ακόμη ένα εργα­λείο, ακόμη ένα εφόδιο για να ανθή­σουν επαγ­γελ­μα­τικά. Ζούμε σε ένα περι­βάλ­λον το οποίο μετα­βάλ­λε­ται ραγδαία λόγω των τεχνο­λο­γι­κών εξε­λί­ξεων, της υψηλής εξει­δί­κευ­σης, η οποία απαι­τεί­ται πλέον σε πολλά αντι­κεί­μενα κ.ά. και πρέπει να προ­ε­τοι­μά­σουμε τα παιδιά μας κατάλ­ληλα. Κάθε μαθητής δια­θέ­τει δεξιό­τη­τες και ταλέντα που τον καθι­στούν μονα­δικό. Οσο πιο έγκαιρα εντο­πι­στούν τόσο πιο έγκαιρα θα καλ­λιερ­γη­θούν και θα συμ­βά­λουν κατα­λυ­τικά στη μετέ­πειτα πορεία του».

Πηγή kathimerini.gr

Από­στο­λος Λακασάς