Μεγάλη η «ψαλίδα» Ελλάδας – Ε.Ε. στον τομέα της απασχόλησης

Σε ιστο­ρι­κά υψηλά επί­πε­δα κυ­μάν­θη­κε η απα­σχό­λη­ση στην Ε.Ε. και στην Ευ­ρω­ζώ­νη το 2018, η ανερ­γία υπο­χώ­ρη­σε σε επί­πε­δα προ πα­γκό­σμιας χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής κρί­σης, ενώ η αύ­ξη­ση των ει­σο­δη­μά­των οδή­γη­σε σε υπο­χώ­ρη­ση της φτώ­χειας.

Η κα­τά­στα­ση βελ­τιώ­θη­κε και στην Ελ­λά­δα, ωστό­σο η μα­κρο­χρό­νια κρίση και τα τρία μνη­μό­νια επι­δεί­νω­σαν ση­μα­ντι­κά την κοι­νω­νι­κή κα­τά­στα­ση, με απο­τέ­λε­σμα η χώρα μας να είναι μα­κριά από τον κοι­νο­τι­κό στόχο για την απα­σχό­λη­ση και να κα­τέ­χει τις χει­ρό­τε­ρες επι­δό­σεις στην Ευ­ρω­ζώ­νη στην ανερ­γία και τη φτώ­χεια.

Τα πα­ρα­πά­νω συ­μπε­ρά­σμα­τα προ­κύ­πτουν. από την ετή­σια ανα­σκό­πη­ση με τίτλο: «Εξέ­λι­ξη της απα­σχό­λη­σης και των κοι­νω­νι­κών υπο­θέ­σε­ων στην Ευ­ρώ­πη για το έτος 2019», που δη­μο­σί­ευ­σε η Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή.

Μα­κρο­πρό­θε­σμες τά­σεις

Η φε­τι­νή έκ­θε­ση υπό το πρί­σμα των πα­γκό­σμιων μα­κρο­πρό­θε­σμων τά­σε­ων, όπως η γή­ραν­ση, η πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση, ο τε­χνο­λο­γι­κός με­τα­σχη­μα­τι­σμός και η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή, είναι αφιε­ρω­μέ­νη στο θέμα της βιω­σι­μό­τη­τας. Η έκ­θε­ση δεί­χνει ότι η αντι­με­τώ­πι­ση της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής και η δια­τή­ρη­ση της ανά­πτυ­ξης συμ­βα­δί­ζουν.

Η ανα­σκό­πη­ση δεί­χνει ότι η ανά­καμ­ψη έχει εδραιω­θεί στην ευ­ρω­παϊ­κή οι­κο­νο­μία. Το πο­σο­στό απα­σχό­λη­σης στην Ε.Ε. είναι το υψη­λό­τε­ρο που έχει κα­τα­γρα­φεί ποτέ, καθώς ερ­γά­ζο­νται 240,7 εκα­τομ­μύ­ρια Ευ­ρω­παί­οι, γε­γο­νός που ση­μαί­νει ότι οι θέ­σεις ερ­γα­σί­ας έχουν αυ­ξη­θεί κατά 13,4 εκα­τομ­μύ­ρια από την αρχή της θη­τεί­ας της Επι­τρο­πής Γιούν­κερ τον Νο­έμ­βριο του του 2014, ενώ η ανερ­γία στην Ευ­ρώ­πη κι­νεί­ται σε ιστο­ρι­κά χα­μη­λά επί­πε­δα.

Ανα­φο­ρι­κά με την Ελ­λά­δα, το 2018 η απα­σχό­λη­ση επί του συ­νό­λου του πλη­θυ­σμού ηλι­κί­ας 20-64 ετών κυ­μάν­θη­κε στο 59,5% από 57,8% το 2017, ωστό­σο η χώρα μας βρί­σκε­ται στην τε­λευ­ταία θέση στην Ε.Ε. 15 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες από την επί­τευ­ξη του κοι­νο­τι­κού στό­χου για απα­σχό­λη­ση 75%. Θα πρέ­πει να ση­μειω­θεί ότι η με­γά­λη πλειο­ψη­φία των κρα­τών-μελών έχει ήδη πιά­σει τον στόχο του 2020 ή βρί­σκε­ται πολύ κοντά σε αυτόν.

Τε­ρά­στια η από­στα­ση

Στην ανερ­γία η από­στα­ση της χώρας μας από την υπό­λοι­πη Ευ­ρώ­πη είναι επί­σης τε­ρά­στια. Το 2018 το πο­σο­στό ανερ­γί­ας στην Ελ­λά­δα ήταν 19,3% του ενερ­γού πλη­θυ­σμού και στην Ευ­ρω­ζώ­νη 8,2%. Στην ανερ­γία των νέων, η χώρα απέ­χει από τον μέσο όρο της Ευ­ρω­ζώ­νης 23 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες. Στο τέλος του πε­ρα­σμέ­νου έτους κυ­μάν­θη­κε στο 39,9% από 43,6% το 2017. Στην Ευ­ρω­ζώ­νη ήταν 16,9%. Στη μα­κρο­χρό­νια ανερ­γία, που θε­ω­ρεί­ται προ­πο­μπός της φτώ­χειας και του κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού, η χώρα μας είχε μα­κράν τη χει­ρό­τε­ρη επί­δο­ση όχι μόνο στην Ευ­ρω­ζώ­νη αλλά και στο σύ­νο­λο της Ε.Ε. Το 2018 το 70,3% των ανέρ­γων ήταν μα­κρο­χρό­νιοι (πάνω από 12 μήνες), ενώ ο μέσος όρος στην Ευ­ρω­ζώ­νη ήταν 46,3%.

Σύμ­φω­να με την έκ­θε­ση, το 2017 (τε­λευ­ταία δια­θέ­σι­μα στοι­χεία για Ελ­λά­δα) πε­ρί­που 3,7 εκα­τομ­μύ­ρια άτομα πλη­ρού­σαν ένα από τρία κοι­νο­τι­κά κρι­τή­ρια που προσ­διο­ρί­ζουν τη φτώ­χεια ή τον κοι­νω­νι­κό απο­κλει­σμό. Σε πο­σο­στό του συ­νο­λι­κού πλη­θυ­σμού κυ­μάν­θη­κε στο 34,8%, μα­κράν η χει­ρό­τε­ρη επί­δο­ση στην Ευ­ρω­ζώ­νη και η δεύ­τε­ρη χει­ρό­τε­ρη στην Ε.Ε. μετά τη Ρου­μα­νία. Το 2017, το πο­σο­στό των ατό­μων που πλη­ρού­σε ένα από τα κρι­τή­ρια της φτώ­χειας στην Ελ­λά­δα μειώ­θη­κε λι­γό­τε­ρο από μία πο­σο­στιαία μο­νά­δα (0,8%) ένα­ντι μεί­ω­σης 2,3 πο­σο­στιαί­ων μο­νά­δων στην Κύπρο, 1,8 στην Πορ­το­γα­λία και στην Ιρ­λαν­δία και 1,3 στην Ισπα­νία. Δη­λα­δή η βελ­τί­ω­ση ήταν πολύ με­γα­λύ­τε­ρη στις άλλες πρώην μνη­μο­νια­κές χώρες.

Τρία κρι­τή­ρια της Eurostat

Η Eurostat προσ­διο­ρί­ζει τη φτώ­χεια ή τον κοι­νω­νι­κό απο­κλει­σμό με βάση τρία κρι­τή­ρια: το ει­σό­δη­μα, τη στέ­ρη­ση στοι­χειω­δών μέσων δια­βί­ω­σης και τα νοι­κο­κυ­ριά που πλήτ­το­νται από την ανερ­γία. Η Ελ­λά­δα, η Ισπα­νία, η Λι­θουα­νία και η Λε­το­νία είχαν και τους πε­ρισ­σό­τε­ρους φτω­χούς μετά την πα­ρέμ­βα­ση του κρά­τους, δη­λα­δή τις κοι­νω­νι­κές πα­ρο­χές. Στο σύ­νο­λο της Ε.Ε., το πο­σο­στό των Ευ­ρω­παί­ων που πλη­ρού­σε ένα από κρι­τή­ρια που προσ­διο­ρί­ζουν τη φτώ­χεια κυ­μάν­θη­κε το 2017 στο 22,5% και σε από­λυ­το αριθ­μό έφτα­σαν τα 112,9 εκα­τομ­μύ­ρια άτομα, τέσ­σε­ρα εκα­τομ­μύ­ρια λι­γό­τε­ρα σε σχέση με το 2016.

Ανα­φο­ρι­κά με τις γε­νι­κές δια­πι­στώ­σεις, στην έκ­θε­ση υπο­γραμ­μί­ζε­ται ότι η με­τά­βα­ση σε μια οι­κο­νο­μία με ου­δέ­τε­ρο ισο­ζύ­γιο άν­θρα­κα θα αυ­ξή­σει τον αριθ­μό των δια­θέ­σι­μων θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας και θα έχει αντί­κτυ­πο στη διάρ­θρω­ση της αγο­ράς ερ­γα­σί­ας, στην κα­τα­νο­μή των θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας και στις απαι­τού­με­νες δε­ξιό­τη­τες. Έως το 2030, η με­τά­βα­ση ανα­μέ­νε­ται να δη­μιουρ­γή­σει ακόμα 1,2 εκα­τομ­μύ­ριο νέες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας στην Ε.Ε., επι­πλέ­ον των 12 εκα­τομ­μυ­ρί­ων που ανα­μέ­νο­νται ήδη. Η με­τά­βα­ση θα μπο­ρού­σε να με­τριά­σει τη συ­νε­χι­ζό­με­νη πό­λω­ση των θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας που οφεί­λε­ται στην αυ­το­μα­το­ποί­η­ση και την ψη­φιο­ποί­η­ση, δη­μιουρ­γώ­ντας θέ­σεις ερ­γα­σί­ας και στο μέσο της ψα­λί­δας μι­σθών και δε­ξιο­τή­των, ιδίως στον τομέα των κα­τα­σκευών και της με­τα­ποί­η­σης.

Δια­φο­ρε­τι­κή η με­τά­βα­ση

Ωστό­σο, οι επι­πτώ­σεις της με­τά­βα­σης θα δια­φέ­ρουν με­τα­ξύ χωρών και το­μέ­ων. Επο­μέ­νως, οι χώρες πρέ­πει να προ­ε­τοι­μα­στούν για τη με­τά­βα­ση αυτή προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λι­στεί ότι οι άν­θρω­ποι σε επαγ­γέλ­μα­τα, το­μείς και πε­ρι­φέ­ρειες που εξα­κο­λου­θούν να συν­δέ­ο­νται με μο­ντέ­λα υψη­λών εκ­πο­μπών άν­θρα­κα δεν θα αγνοη­θούν. Η εξαρ­χής εν­σω­μά­τω­ση της κοι­νω­νι­κής διά­στα­σης, για πα­ρά­δειγ­μα με μέτρα που πα­ρέ­χουν ει­σο­δη­μα­τι­κή στή­ρι­ξη κατά τη διάρ­κεια της με­τά­βα­σης ή συν­δυά­ζουν υψη­λό­τε­ρη φο­ρο­λό­γη­ση της ενέρ­γειας και ανα­δια­νο­μή, είναι καί­ριας ση­μα­σί­ας.

Γε­νι­κό­τε­ρα, η ανα­σκό­πη­ση δεί­χνει ότι για να εξα­κο­λου­θή­σει η οι­κο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη, η Ε.Ε. θα πρέ­πει να επεν­δύ­σει στις δε­ξιό­τη­τες των αν­θρώ­πων και στην και­νο­το­μία. Οι επι­χει­ρή­σεις της Ε.Ε. με τις κα­λύ­τε­ρες επι­δό­σεις είναι εκεί­νες που επεν­δύ­ουν πε­ρισ­σό­τε­ρο στην κα­τάρ­τι­ση των ερ­γα­ζο­μέ­νων και τις υψη­λής ποιό­τη­τας συν­θή­κες ερ­γα­σί­ας.

Επέν­δυ­ση σε δε­ξιό­τη­τες

Σύμ­φω­να με την αρ­μό­δια επί­τρο­πο για την απα­σχό­λη­ση και τις κοι­νω­νι­κές υπο­θέ­σεις, Μα­ριάν Τίσεν, το ιστο­ρι­κό υψηλό πο­σο­στό απα­σχό­λη­σης, το χα­μη­λό της ανερ­γί­ας και η συ­νέ­χι­ση της μεί­ω­σης της φτώ­χειας δεί­χνουν ότι η ανά­καμ­ψη στην Ευ­ρώ­πη έχει εδραιω­θεί. Πρό­κει­ται, όπως είπε, για μια καλή αφε­τη­ρία ώστε να ενι­σχυ­θούν τα απο­τε­λέ­σμα­τα για τους πο­λί­τες με βάση τον ευ­ρω­παϊ­κό πυ­λώ­να κοι­νω­νι­κών δι­καιω­μά­των. «Μπο­ρού­με να βελ­τιώ­σου­με το βιο­τι­κό επί­πε­δο όλων των πο­λι­τών, υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση ότι η Ε.Ε. και τα κράτη-μέλη, από κοι­νού με τους κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους, θα επεν­δύ­σουν σε νέες και κα­λύ­τε­ρες δε­ξιό­τη­τες, κα­λύ­τε­ρα επαγ­γελ­μα­τι­κά προ­σό­ντα και κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σί­ες», κα­τέ­λη­ξε η Βελ­γί­δα επί­τρο­πος.

Στα 21,78 ευρώ το ημε­ρο­μί­σθιο μα­θη­τευό­με­νων σπου­δα­στών

Στα 21,78 ευρώ ημε­ρη­σί­ως ανέρ­χε­ται το πο­σο­στό απο­ζη­μί­ω­σης των μα­θη­τευό­με­νων του «Προ­γράμ­μα­τος Μα­θη­τεί­ας Ι.Ε.Κ.» από την 1η  Φε­βρουα­ρί­ου του 2019, σύμ­φω­να με σχε­τι­κή εγκύ­κλιο του ΕΦΚΑ, η οποία κα­θο­ρί­ζει το πο­σο­στό της απο­ζη­μί­ω­σης στο εβδο­μή­ντα πέντε τοις εκατό (75%) επί του νό­μι­μου, νο­μο­θε­τη­μέ­νου, κα­τώ­τα­του ορίου του ημε­ρο­μι­σθί­ου του ανει­δί­κευ­του ερ­γά­τη.

Επι­δό­τη­ση από το ΥΠΠΕΘ

Σύμ­φω­να με την ίδια από­φα­ση, το ποσό της επι­δό­τη­σης από το ΥΠΠΕΘ ορί­ζε­ται στα 16,54 ευρώ για κάθε ημέρα του «Προ­γράμ­μα­τος Μα­θη­τεί­ας στον χώρο ερ­γα­σί­ας» ή όπως αυτό εφε­ξής θα δια­μορ­φώ­νε­ται από το αρ­μό­διο υπουρ­γείο. Επι­πλέ­ον, οι ει­σφο­ρές στον ΕΦΚΑ και τους λοι­πούς ορ­γα­νι­σμούς, για λο­γα­ρια­σμό των οποί­ων ο ΕΦΚΑ συ­νει­σπράτ­τει τις ει­σφο­ρές τόσο του ερ­γο­δό­τη όσο και του μα­θη­τευό­με­νου, υπο­λο­γί­ζο­νται στο ήμισυ των πραγ­μα­τι­κών απο­δο­χών και κα­τα­βάλ­λο­νται μέσα στις κατά νόμο προ­θε­σμί­ες.

Ως εκ τού­του και σύμ­φω­να με τα προ­α­να­φε­ρό­με­να το ποσό υπο­λο­γι­σμού των ασφα­λι­στι­κών ει­σφο­ρών ορί­ζε­ται σε 10,89 ευρώ ημε­ρη­σί­ως.

Πο­σο­στό απο­ζη­μί­ω­σης

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι πριν την 1/2/2019, δη­λα­δή πριν την αύ­ξη­ση των κα­τώ­τα­των μι­σθών και ημε­ρο­μι­σθί­ων, το πο­σο­στό απο­ζη­μί­ω­σης των μα­θη­τευό­με­νων στο συ­γκε­κρι­μέ­νο πρό­γραμ­μα είχε ορι­στεί ημε­ρη­σί­ως στο εβδο­μή­ντα πέντε τοις εκατό (75%) επί του νό­μι­μου, νο­μο­θε­τη­μέ­νου, κα­τώ­τα­του ορίου του ημε­ρο­μι­σθί­ου του ανει­δί­κευ­του ερ­γά­τη, ήτοι 17,12 ευρώ για τους μα­θη­τευό­με­νους κάτω των 25 ετών και 19,64 ευρώ για τους μα­θη­τευό­με­νους άνω των 25 ετών.