Πλήγμα για τον τουρισμό η υποτίμηση του ρουβλίου-Ποιοι άλλοι κλάδοι πλήττονται

Δε­κά­δες χι­λιά­δες δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις του­ρι­στών, πτώση τζί­ρου σε διά­φο­ρους κλά­δους, κακή ψυ­χο­λο­γία και ανα­βο­λή προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νων επι­χει­ρη­μα­τι­κών ανοιγ­μά­των, έχει μέχρι στιγ­μής στοι­χί­σει στην Ελ­λά­δα η υπο­τί­μη­ση του εθνι­κού νο­μί­σμα­τος της Ρω­σί­ας, που από πε­ρί­που 28 ρού­βλια ανά ευρώ το 2013 κυ­μαί­νε­ται, σή­με­ρα, στην κα­τα­στρο­φι­κή -για την αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη των Ρώσων- ισο­τι­μία των 65-70 ρου­βλιών/ευρώ.

Οι κρα­δα­σμοί που προ­κά­λε­σε στην οι­κο­νο­μία ο “πό­λε­μος στο Ντον­μπάς”, στην ανα­το­λι­κή Ου­κρα­νία, απο­θαρ­ρύ­νο­ντας επεν­δυ­τές, κα­τα­κρη­μνί­ζο­ντας το ρού­βλι και την αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη των Ρώσων και προ­κα­λώ­ντας κυ­ρώ­σεις (εμπάρ­γκο) από πλευ­ράς της Ρω­σί­ας στα οπω­ρο­κη­πευ­τι­κά προ­έ­λευ­σης ΕΕ, φτά­νουν μέχρι τα κα­τα­στή­μα­τα των γου­νε­μπό­ρων στην Κα­στο­ριά, τις ακτές της Χαλ­κι­δι­κής, τα χω­ρά­φια της Πέλ­λας και της Ημα­θί­ας και τις βιο­τε­χνί­ες ρού­χων της Θεσ­σα­λο­νί­κης.

Οι επι­χει­ρή­σεις και οι φο­ρείς προ­σπα­θούν, με διά­φο­ρους τρό­πους, να αντι­σταθ­μί­σουν τις απώ­λειες, αλλά μέχρι στιγ­μής αυτοί δεν απο­δί­δουν καρ­πούς και, πλέον, όπως επι­ση­μαί­νουν ορι­σμέ­νοι, ση­μα­ντι­κό μέρος του παι­χνι­διού θα πρέ­πει να παι­χτεί σε επί­πε­δο δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων σε πο­λι­τι­κό επί­πε­δο.

Το πιε­σμέ­νο ρού­βλι “χτυ­πά­ει” την ελ­λη­νι­κή γούνα

“Πάνω από το 85% του εξα­γω­γι­κού εμπο­ρί­ου γού­νας της πε­ριο­χής μας κα­τευ­θύ­νε­ται στις αγο­ρές της Ρω­σί­ας και των Ηνω­μέ­νων Αρα­βι­κών Εμι­ρά­των, που κι αυτά εξυ­πη­ρε­τούν Ρώ­σους πε­λά­τες λια­νι­κής. Φα­ντά­ζε­στε λοι­πόν πώς έχει επη­ρε­ά­σει το ρού­βλι τις εξα­γω­γές της γού­νας. Την ίδια στιγ­μή, ση­μα­ντι­κά έχουν μειω­θεί και οι λια­νι­κές πω­λή­σεις εντός ελ­λη­νι­κής επι­κρά­τειας. Πα­ράλ­λη­λα, λόγω της κα­τά­στα­σης με την ισο­τι­μία του ρου­βλιού, που πα­ρου­σιά­ζει τρο­μα­χτι­κές με­τα­βο­λές κι ακόμη δεν έχει στα­θε­ρο­ποι­η­θεί κάπου, υπάρ­χει με­γά­λη ανα­βλη­τι­κό­τη­τα στις εμπο­ρι­κές συμ­φω­νί­ες. Με απλά λόγια, το χτύ­πη­μα για τον κλάδο της γου­νο­ποι­ί­ας είναι τε­ρά­στιο, η κα­τά­στα­ση τρο­μα­χτι­κή” λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρό­ε­δρος του Επι­με­λη­τη­ρί­ου Κα­στο­ριάς και του Ιν­στι­τού­του Ελ­λη­νι­κής Γού­νας, Χα­ρά­λα­μπος Κα­ρα­τα­γλί­δης.

Κατά τον ίδιο, οι επι­χει­ρή­σεις σαφώς βλέ­πουν το πρό­βλη­μα και κα­τα­βάλ­λουν προ­σπά­θεια να το αντι­με­τω­πί­σουν, άλ­λο­τε προ­σπα­θώ­ντας να προ­σφέ­ρουν κα­λύ­τε­ρες τιμές και άλ­λο­τε με δια­φο­ρο­ποί­η­ση των αγο­ρών όπου κα­τευ­θύ­νο­νται οι εξα­γω­γές. “Και έτσι, όμως, η πτώση του συ­νο­λι­κού τζί­ρου είναι ανα­πό­φευ­κτη! Κι αυτό πα­ρό­τι ο κλά­δος είναι επί δε­κα­ε­τί­ες υπερ-εξω­στρε­φής. Όπως λέμε εδώ, όπου υπάρ­χει αγο­ρα­στι­κό εν­δια­φέ­ρον για τη γούνα, υπάρ­χει και ένας Κα­στο­ρια­νός. Το 2014 ήταν χρο­νιά-ρεκόρ από άποψη εξα­γω­γι­κών προ­ο­ρι­σμών, αφού εξά­γα­με σε 59 δια­φο­ρε­τι­κές χώρες. Ποιος κλά­δος εξά­γει σε τόσες δια­φο­ρε­τι­κές χώρες; Όσο και να δια­φο­ρο­ποι­η­θείς όμως, χρειά­ζε­ται χρό­νος για να έχεις απο­τέ­λε­σμα” πα­ρα­τη­ρεί ο κ. Κα­ρα­τα­γλί­δης.

Το ελ­λη­νι­κό έν­δυ­μα “κί­νη­σε για Ρωσία” αλλά …ανα­κρού­ει πρύ­μναν

Για το ελ­λη­νι­κό έν­δυ­μα, η αρ­νη­τι­κή κα­τά­στα­ση στη Ρωσία και η διαρ­κής διο­λί­σθη­ση του εθνι­κού της νο­μί­σμα­τος δεν ση­μαί­νει τόσο την απώ­λεια με­ρι­δί­ων αγο­ράς λόγω της μεί­ω­σης της αγο­ρα­στι­κής δύ­να­μης των Ρώσων (αφού τα ελ­λη­νι­κά με­ρί­δια ήταν ούτως ή άλλως πε­ριο­ρι­σμέ­να), όσο κυ­ρί­ως το “μά­ζε­μα” εμπο­ρι­κών και επεν­δυ­τι­κών στό­χων από εται­ρεί­ες που ήθε­λαν να επε­κτα­θούν εκεί, αλλά υπό την πίεση των εξε­λί­ξε­ων ανα­κρού­ουν πρύ­μναν.

“Η Ρωσία είχε αρ­χί­σει να θε­ω­ρεί­ται αγορά με προ­ο­πτι­κή, αγορά-στό­χος για τις ελ­λη­νι­κές εξα­γω­γές εν­δύ­μα­τος, αλλά πλέον ο στό­χος αυτός φαί­νε­ται ότι απο­μα­κρύ­νε­ται κι ότι οι εξε­λί­ξεις στο μέλ­λον δεν ανα­μέ­νε­ται να είναι ευ­νοϊ­κές” ση­μειώ­νει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γε­νι­κός διευ­θυ­ντής του Συν­δέ­σμου Πλε­κτι­κής και Ετοί­μου Εν­δύ­μα­τος Ελ­λά­δας (ΣΕΠΕΕ) Θε­ό­φι­λος Ασλα­νί­δης και προ­σθέ­τει ότι αν μέχρι το κα­λο­καί­ρι πολ­λές ελ­λη­νι­κές εται­ρεί­ες έβλε­παν θε­τι­κά τη ρω­σι­κή αγορά, πλέον είναι επι­φυ­λα­κτι­κές, έχουν εν­δοια­σμούς. “Ανα­ρω­τιού­νται αν θα μπο­ρέ­σουν να κρα­τή­σουν τους πε­λά­τες τους, όταν έχει μειω­θεί τόσο η αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη των Ρώσων. Βέ­βαια, επι­χει­ρή­σεις που είχαν ‘στή­σει’ τα τε­λευ­ταία χρό­νια μια σο­βα­ρή πα­ρου­σία στη ρω­σι­κή αγορά και είχαν εκεί κα­λούς πε­λά­τες, επι­μέ­νουν και προ­σπα­θούν να δια­σφα­λί­σουν τη συ­νέ­χι­ση της προ­σπά­θειάς τους, τσε­κά­ρο­ντας για πα­ρά­δειγ­μα διαρ­κώς τους πε­λά­τες τους, τις προ­θέ­σεις και το οι­κο­νο­μι­κό προ­φίλ τους” διευ­κρι­νί­ζει ο κ. Ασλα­νί­δης.

Στο σκη­νι­κό αυτό, η αρ­νη­τι­κή κα­τά­στα­ση που είχε δια­μορ­φω­θεί μετά τη νέα οδη­γία που έθεσε σε εφαρ­μο­γή η Ρωσία από τον Φε­βρουά­ριο του 2014, για την ασφά­λεια των παι­δι­κών εν­δυ­μά­των, ενό­ψει της τε­λω­νεια­κής ένω­σής της με το Κα­ζακ­στάν και τη Λευ­κο­ρω­σία, φαί­νε­ται ότι απο­τε­λεί πλέον το μι­κρό­τε­ρο πρό­βλη­μα για τον κλάδο.

Σύμ­φω­να με στοι­χεία που έθεσε στη διά­θε­ση του ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Ασλα­νί­δης, η Ρωσία ήταν πράγ­μα­τι μια αγορά με προ­ο­πτι­κή για τις ελ­λη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις του κλά­δου, αλλά πα­ρέ­με­νε “μικρή” για τις ελ­λη­νι­κές εξα­γω­γές: από το σύ­νο­λο των ελ­λη­νι­κών εξα­γω­γών εν­δύ­μα­τος του 2014, ύψους 564 εκατ. ευρώ, μόλις πε­ρί­που 10 εκατ. ευρώ αφο­ρού­σαν τη συ­γκε­κρι­μέ­νη αγορά (πο­σο­στό της τάξης του 2%).

Χαλ­κι­δι­κή: Τα ρω­σι­κά δεν θα ακου­στούν όσο πέ­ρυ­σι στις πα­ρα­λί­ες, αφού χά­θη­καν χι­λιά­δες δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις

Στις ακτές της Χαλ­κι­δι­κής η ρω­σι­κή γλώσ­σα εκτι­μά­ται ότι θα ακου­στεί φέτος πολύ λι­γό­τε­ρο, αφού με βάση τις προ­κρα­τή­σεις έχουν ήδη απο­λε­σθεί δε­κά­δες χι­λιά­δες δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις.

“Τον Μάιο-Ιού­νιο του 2014 εί­χα­με πε­ρί­που 130.000 αφί­ξεις Ρώσων στη Χαλ­κι­δι­κή. Φέτος, με βάση τις προ­κρα­τή­σεις, θα έχου­με στο ίδιο διά­στη­μα πτώση 50%-60%, η οποία προ­ήλ­θε κατά κύριο λόγο από την υπο­τί­μη­ση, που έριξε την αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη των Ρώσων. Ένας δεύ­τε­ρος λόγος είναι η καλή ψυ­χο­λο­γία των πε­λα­τών στη Ρωσία, λόγω και των πτω­χεύ­σε­ων των ρω­σι­κών πρα­κτο­ρεί­ων πέ­ρυ­σι και των δυ­σκο­λιών επα­να­πα­τρι­σμού που αντι­με­τώ­πι­σαν εξαι­τί­ας τους οι του­ρί­στες” δη­λώ­νει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρό­ε­δρος της Ένω­σης Ξε­νο­δό­χων Χαλ­κι­δι­κής Γρη­γό­ρης Τά­σιος.

Κατά τον ίδιο, στη θε­τι­κή κα­τεύ­θυν­ση για τη βελ­τί­ω­ση της ει­κό­νας κι­νού­νται αφε­νός η έκ­δο­ση με­γα­λύ­τε­ρου αριθ­μού θε­ω­ρή­σε­ων πολ­λα­πλών χρή­σε­ων (διάρ­κειας τριών, έξι και 18 μηνών), ώστε οι Ρώσοι να μπο­ρούν ανά πάσα στιγ­μή να εκ­με­ταλ­λευ­τούν τυχόν συμ­φέ­ρου­σες τιμές για δια­κο­πές στην Ελ­λά­δα και, αφε­τέ­ρου, η κοι­νο­τι­κή οδη­γία για την έναρ­ξη ισχύ­ος των βιο­με­τρι­κών δια­βα­τη­ρί­ων μετά την 1η Οκτω­βρί­ου κι όχι νω­ρί­τε­ρα (σε δια­φο­ρε­τι­κή πε­ρί­πτω­ση, προ­σθέ­τει, θα έπρε­πε να υπάρ­χει δα­κτυ­λι­κό απο­τύ­πω­μα και στη βίζα και η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά δεν ήταν ακόμη έτοι­μη για κάτι τέ­τοιο).

Επι­χει­ρη­μα­τί­ες του του­ρι­σμού και tour operators προ­σπα­θούν -με προ­σφο­ρές- να ορι­στι­κο­ποι­ή­σουν κά­ποια πα­κέ­τα (με τιμές δια­νυ­κτέ­ρευ­σης ακόμη και 25-40 ευρώ/άτομο), αλλά αυτό δεν είναι εύ­κο­λο, δε­δο­μέ­νου ότι οι Ρώσοι του­ρί­στες με­τα­κι­νού­νται προς τη Βό­ρεια Ελ­λά­δα κυ­ρί­ως με πτή­σεις τσάρ­τερ. “Κά­ποιοι θε­ω­ρούν ότι αν η ισο­τι­μία του ρου­βλιού το­νω­θεί ελα­φρώς, π.χ., αν ξα­να­φτά­σει στα 60 ρού­βλια/ευρώ, ένα­ντι 65-70 ρου­βλιών/ευρώ αυτή τη στιγ­μή, θα ανα­κάμ­ψουν οι προ­κρα­τή­σεις. Προ­σω­πι­κά θεωρώ ότι είναι πολύ δύ­σκο­λο να συμ­βεί αυτό και ότι η μεί­ω­ση θα φανεί εντο­νό­τε­ρα το κα­λο­καί­ρι” κα­τα­λή­γει.

Εμπάρ­γκο και ρού­βλι “τα­ρα­κου­νούν” τις εξα­γω­γές προς Ρωσία

Ση­μα­ντι­κή είναι και η γε­νι­κό­τε­ρη μεί­ω­ση των ελ­λη­νι­κών εξα­γω­γών προς Ρωσία, καθώς η πτώση του ρου­βλιού και το εμπάρ­γκο στα οπω­ρο­κη­πευ­τι­κά, κρά­τη­σαν εκτός ρω­σι­κής αγο­ράς πολλά δη­μο­φι­λή ελ­λη­νι­κά προ­ϊ­ό­ντα. “Υπάρ­χει ση­μα­ντι­κή μεί­ω­ση στα ελ­λη­νι­κά οπω­ρο­κη­πευ­τι­κά και στη γούνα” εξη­γεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Εξα­γω­γέ­ων Βο­ρεί­ου Ελ­λά­δος (ΣΕΒΕ) δρ. Κυ­ριά­κος Λου­φά­κης και προ­σθέ­τει ότι το πώς θα εξε­λι­χθούν τα πράγ­μα­τα στο επό­με­νο διά­στη­μα εξαρ­τά­ται από τις ενέρ­γειες που θα γί­νουν για να αρθεί το εμπάρ­γκο έστω για συ­γκε­κρι­μέ­να προ­ϊ­ό­ντα.

“Αν υπάρ­ξει όντως συμ­φω­νία να εξαι­ρε­θούν κά­ποια οπω­ρο­κη­πευ­τι­κά, όπως γνω­στο­ποι­ή­θη­κε, τότε σί­γου­ρα η επί­πτω­ση θα πε­ριο­ρι­στεί στον συ­γκε­κρι­μέ­νο κλάδο. Σε άλλα προ­ϊ­ό­ντα όπως η γούνα, το πρό­βλη­μα είναι κα­θα­ρά η ισο­τι­μία του ρου­βλιού και η μεί­ω­ση της αγο­ρα­στι­κής δύ­να­μης των Ρώσων. Εκεί ελά­χι­στα μπο­ρεί να κάνει κά­ποια επι­χεί­ρη­ση, εκτός από τη δια­φο­ρο­ποί­η­ση των εξα­γω­γι­κών προ­ο­ρι­σμών της αλλά και αυτό, πα­ρό­τι ζη­τού­με­νο, δεν είναι εύ­κο­λο και χρειά­ζε­ται μα­κρο­πρό­θε­σμη προ­σπά­θεια για να απο­φέ­ρει απο­τε­λέ­σμα­τα” πα­ρα­τη­ρεί ο δρ. Λου­φά­κης.

Κατά τον ίδιο, η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση μπο­ρεί, από την πλευ­ρά της, να κι­νη­θεί σε δύο άξο­νες: αφε­νός να προ­σπα­θή­σει να πε­τύ­χει την εξαί­ρε­ση όσο το δυ­να­τόν πε­ρισ­σό­τε­ρων ελ­λη­νι­κών προ­ϊ­ό­ντα από το ρω­σι­κό εμπάρ­γκο (σ.σ, στη διάρ­κεια πρό­σφα­της επί­σκε­ψής του στη Θεσ­σα­λο­νί­κη, ο εκ­πρό­σω­πος του ρω­σι­κού υπουρ­γεί­ου Γε­ωρ­γί­ας Αλε­ξέι Αλε­ξέν­κο γνω­στο­ποί­η­σε την πρό­θε­σή του να υπο­στη­ρί­ξει ενώ­πιον του Ρώσου πρω­θυ­πουρ­γού Με­ντ­βέ­ντεφ την εξαί­ρε­ση των ελ­λη­νι­κών ρο­δά­κι­νων, φρα­ου­λών και πορ­το­κα­λιών από τις κυ­ρώ­σεις διευ­κρι­νί­ζο­ντας ωστό­σο ότι δεν μπο­ρεί να προ­ε­ξο­φλή­σει το απο­τέ­λε­σμα).

Αφε­τέ­ρου, πρό­σθε­σε, μπο­ρεί να εφαρ­μό­σει πο­λι­τι­κή, που θα βοη­θή­σει τις επι­χει­ρή­σεις να δια­φο­ρο­ποι­ή­σουν τον προ­ο­ρι­σμό των εξα­γω­γών τους, ούτως ώστε να υπάρ­χουν νέες αγο­ρές, αλλά και να ανα­διορ­γα­νω­θούν οι υπη­ρε­σί­ες ώστε να μην πα­ρεμ­βάλ­λο­νται εμπό­δια και λόγω τής ελ­λη­νι­κής γρα­φειο­κρα­τί­ας.

Όπως είπε, η πο­λι­τι­κή αυτή θα πρέ­πει να σχε­δια­στεί από την αρχή, αλλά εν­δει­κτι­κά θα μπο­ρού­σε να πε­ρι­λαμ­βά­νει την οι­κο­νο­μι­κή στή­ρι­ξη ελ­λη­νι­κών clusters σε διά­φο­ρα προ­ϊ­ό­ντα (πχ, στα οπω­ρο­κη­πευ­τι­κά) ώστε αυτά να διευ­κο­λύ­νο­νται για να κά­νουν κοι­νές ενέρ­γειες προ­βο­λής σε αγο­ρές-στό­χους.

Σύμ­φω­να με στοι­χεία από τη Eurostat, που επε­ξερ­γά­στη­κε και έθεσε στη διά­θε­ση του ΑΠΕ-ΜΠΕ το Ιν­στι­τού­το Εξα­γω­γι­κών Ερευ­νών και Σπου­δών (ΙΕΕΣ) του ΣΕΒΕ, οι συ­νο­λι­κές ελ­λη­νι­κές εξα­γω­γές προς Ρωσία μειώ­θη­καν πέ­ρυ­σι κατά 12,1% ή 49 εκατ. ευρώ σε ετή­σια βάση, με το με­γα­λύ­τε­ρο πλήγ­μα να δέ­χο­νται οι εξής κλά­δοι: νωποί καρ­ποί και φρού­τα (κυ­ρί­ως νωπά ρο­δά­κι­να), οι εξα­γω­γές των οποί­ων μειώ­θη­καν κατά 34,2% (με­ρί­διο 19,9%), οι γού­νες (-13,9%, με με­ρί­διο 21,3%), πα­ρα­σκευα­σμέ­να λα­χα­νι­κά και φρού­τα (-13,2%), λίπη και έλαια (-19,2%).

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται εξάλ­λου ότι σύμ­φω­να με στοι­χεία που κοι­νο­ποί­η­σε πρό­σφα­τα στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ει­δι­κός σύμ­βου­λος του Συν­δέ­σμου Ελ­λη­νι­κών Επι­χει­ρή­σε­ων Εξα­γω­γής και Δια­κί­νη­σης Φρού­των Λα­χα­νι­κών και Χυμών Γιώρ­γος Πο­λυ­χρο­νά­κης, το 2012 η Ρωσία ει­σή­γε απευ­θεί­ας από την Ελ­λά­δα 158.000 τό­νους ελ­λη­νι­κών φρού­των και λα­χα­νι­κών.

Το 2014, όμως, μέχρι την επι­βο­λή του εμπάρ­γκο, στις 7 Αυ­γού­στου, εί­χα­με εξα­γω­γές 93.000 τό­νους, με άλλα λόγια μεί­ω­ση όγκου κατά πε­ρί­που 41%.

Κα­θη­με­ρι­νή