Σενάρια εμπλοκής Ελλάδας με Τουρκία και το «καυτό» σχέδιο Ε

Με δεδο­μένη πλέον τη δημόσια αυτή πολι­τική εντολή της κυβέρ­νη­σης και την αντί­στοιχη κοι­νο­ποί­ησή της στους συμ­μά­χους μας, από την ώρα που η Τουρκία οδη­γή­σει στη στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση της κρίσης τον λόγο θα έχουν τα Γενικά Επι­τε­λεία με μια σειρά από σχε­δια­σμούς που βρί­σκο­νται ήδη ενεργοί στο τραπέζι και θα εξε­λι­χθούν ανάλογα με το είδος της προ­σβο­λής

Από το βράδυ της περα­σμέ­νης Τρίτης η Μέση Ανατολή ενδέ­χε­ται να εισήλθε σε μια νέα εποχή έντασης της οποίας η πλήρης εξέλιξη παρα­μέ­νει άδηλη και ερε­βώ­δης. Το μόνο βέβαιο είναι ότι τα αντί­ποινα των Ιρανών στην εκτέ­λεση Σου­λεϊ­μανί από τους Αμε­ρι­κα­νούς ήρθαν πολύ πιο άμεσα από ό,τι οι περισ­σό­τε­ροι ανέ­με­ναν, με τις επι­θέ­σεις με ρου­κέ­τες σε βάσεις τους στο Ιράκ, κάτι όμως που, όπως φάνηκε με το μετέ­πειτα διάγ­γελμα του αμε­ρι­κα­νού προ­έ­δρου, δεν καθιστά τελικά την κλι­μά­κωση νομο­τέ­λεια.

Οι επι­θέ­σεις συνέ­βη­σαν την ώρα που ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης είχε μόλις ολο­κλη­ρώ­σει τη συνά­ντησή του με τον Ντό­ναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, έχοντας δηλώσει δημο­σίως στον οικο­δε­σπότη του ότι η Ελλάδα δεν πρό­κει­ται να ανεχθεί προ­σβολή της κυριαρ­χίας της από την Τουρκία, ούτε και θα οδη­γη­θεί σε δια­πραγ­μα­τεύ­σεις ως απο­τέ­λε­σμα τετε­λε­σμέ­νων.

Αυτή η τοπο­θέ­τηση του Πρω­θυ­πουρ­γού προ­δια­γρά­φει ουσια­στικά και τη μορφή που θα λάβουν οι εξε­λί­ξεις σε περί­πτωση που η Τουρκία απο­φα­σί­σει να προ­χω­ρή­σει σε τέτοιου είδους προ­σβολή. Δίνει την ξεκά­θαρη δεσμευ­τική πολι­τική απά­ντηση στο ερώτημα πώς θα αντι­δρά­σει η Ελλάδα αν η Τουρκία κάνει το επόμενο βήμα στο Αιγαίο ή αλλού στην ελλη­νική επι­κρά­τεια.

Με δεδο­μένη πλέον τη δημόσια αυτή πολι­τική εντολή της κυβέρ­νη­σης και την αντί­στοιχη κοι­νο­ποί­ησή της στους συμ­μά­χους μας, από την ώρα που η Τουρκία οδη­γή­σει στη στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση της κρίσης τον λόγο θα έχουν τα Γενικά Επι­τε­λεία με μια σειρά από σχε­δια­σμούς που βρί­σκο­νται ήδη ενεργοί στο τραπέζι και θα εξε­λι­χθούν ανάλογα με το είδος της προ­σβο­λής.

 

Ο κανόνας «50%-50%»

Ηδη σήμερα υπάρχει πλήρης λει­τουρ­γική συνέρ­γεια δομών εξω­τε­ρι­κής και αμυ­ντι­κής πολι­τι­κής. Η παρα­κο­λού­θηση και η στάθ­μιση των διπλω­μα­τι­κών εξε­λί­ξεων μα και των σενα­ρίων επί­θε­σης και αντί­δρα­σης γίνο­νται σε συνεχή θεσμο­θε­τη­μένη επι­τε­λική συνερ­γα­σία των υπουρ­γείων Εξω­τε­ρι­κών και Αμυνας. Το αρμόδιο διυ­πουρ­γικό όργανο που έχει συστα­θεί έχει την πλήρη εικόνα, δια­θέ­τει όλα τα δεδο­μένα και λει­τουρ­γεί με τον κανόνα «50%-50%». Αν ο ρόλος του πρώτου υπουρ­γείου παρα­μέ­νει πάνω από το 50% της συνο­λι­κής εθνικής δράσης, έχουμε ειρήνη. Αν οι εξε­λί­ξεις επι­βάλ­λουν να αντι­στρα­φούν αυτά τα ποσοστά, η ειρήνη είναι πλέον παρελ­θόν. Ομως και τότε υπάρχει προ­σχε­δια­σμένη δια­βάθ­μιση και κλι­μά­κωση στις εξε­λί­ξεις που προ­βλέ­πει τα πάντα: ξεκινά από το επίπεδο ενερ­γειών ανορ­θό­δο­ξου πολέμου και μπορεί να κατα­λή­ξει στη γενική σύρραξη αν το απαι­τή­σουν οι συν­θή­κες. Τα κυριό­τερα σενάρια τουρ­κι­κής κλι­μά­κω­σης για τα οποία ετοι­μά­ζε­ται η Ελλάδα είναι τα εξής:

Πρώτον, προ­σβολή των κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των από ερευ­νη­τικό σκάφος, είτε με εμπλοκή τουρ­κι­κών φρε­γα­τών, είτε όχι.

Δεύ­τε­ρον, (παρα)στρα­τιω­τική χρήση του Μετα­να­στευ­τι­κού από την Τουρκία.

Τρίτον, αυτό­ματη ενερ­γο­ποί­ηση των κανόνων εμπλο­κής έναντι «προ­σβο­λής του πυρήνα της κυριαρ­χίας», δια­δι­κα­σία που ήδη έχει λάβει την έγκριση της πολι­τι­κής ηγεσίας και είναι ενεργή.

Τέταρ­τον, αν απαι­τη­θεί, μετά­βαση από το επίπεδο των κανόνων εμπλο­κής σε εκείνο της ενερ­γο­ποί­η­σης του «Σχεδίου Ε»: του Σχεδίου καθο­λι­κής σύγκρου­σης για την άμυνα της χώρας.

 

Αστάθ­μη­τοι κίν­δυ­νοι

Αν ένα πρωί τουρ­κικό σκάφος επι­χει­ρή­σει να εισέλ­θει στην ελλη­νική ΑΟΖ για να πραγ­μα­το­ποι­ή­σει έρευνες ίσως αντι­με­τω­πί­σει συν­θή­κες που δεν τις ανα­μέ­νει. Το Αιγαίο είναι γνωστό για τα ταραγ­μένα νερά και είναι πάντοτε υπαρκτό το ενδε­χό­μενο να βρεθεί μπροστά σε ακυ­βέρ­νητο σκάφος (έχουν υπάρξει ουκ ολίγα τέτοια), ενδε­χο­μέ­νως και χωρίς ταυ­τό­τητα που ίσως τύχει να βρεθεί στην πορεία του. Αυτό θα σημαί­νει ότι το τουρ­κικό ερευ­νη­τικό, που κινεί­ται με ταχύ­τητα τεσ­σά­ρων ναυ­τι­κών μιλίων την ώρα, θα είναι υπο­χρε­ω­μένο να ακι­νη­το­ποι­η­θεί. Μια τέτοια εσπευ­σμένη και απρό­βλε­πτη ακι­νη­το­ποί­ηση ενός τέτοιου σκάφους δεν είναι τόσο απλή υπόθεση όπως ίσως φαντά­ζει.

Οι περι­πλο­κές που θα προ­κύ­ψουν στον εξο­πλι­σμό που απαι­τεί­ται για τις έρευνες, αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα «παγώ­σουν» το σκάφος για μεγάλο διά­στημα, εφόσον αυτό θελήσει να απο­φύ­γει το ατυχές γεγονός του εμβο­λι­σμού από κάποιο ακυ­βέρ­νητο πλοίο που ίσως να έχει παρα­συρ­θεί στα νερά του Αιγαίου. Ασφαλώς, η Ελλάδα δεν θα έχει τίποτα να κάνει με όλα αυτά: αντι­θέ­τως θα επι­χει­ρή­σει να ελέγξει το όποιο ακυ­βέρ­νητο άγνωστο σκάφος – αλλά δεν θα μπορεί και να το βου­λιά­ξει καθώς αυτό, όπως είναι ανα­με­νό­μενο, θα εκπέ­μπει SOS. Μια τέτοια επι­χεί­ρηση όμως πολύ δύσκολα μπορεί να επι­τύ­χει – είπαμε: το Αιγαίο είναι απρό­βλε­πτο.

 

Οι κανόνες εμπλο­κής

Αν όμως η Τουρκία απο­φα­σί­σει να συνο­δεύ­σει το ερευ­νη­τικό της με φρε­γά­τες και αυτές λάβουν την παρά­νομη εντολή και χτυ­πή­σουν εκείνες ένα τέτοιο σκάφος σε κίνδυνο σε ελλη­νικά χωρικά ύδατα ή / και εντός της ελλη­νι­κής ΑΟΖ, τότε θα έχουμε περάσει ήδη στην αυτό­ματη ενερ­γο­ποί­ηση των κανόνων εμπλο­κής η οποία, όπως ανα­φέρ­θηκε, δεν θα απαιτεί ειδική πολι­τική εξου­σιο­δό­τηση. Αυτή έχει ήδη ληφθεί όπως προ­βλέ­πε­ται από τα σχετικά απόρ­ρητα κείμενα και τις σχε­τι­κές υφι­στά­με­νες δια­τά­ξεις. Προσοχή: οι νυν κανόνες εμπλο­κής δεν υιο­θε­τή­θη­καν σήμερα, λόγω της αυξη­μέ­νης έντασης.

Ισχύουν στη μορφή που τώρα έχουν εδώ και πολύ καιρό. Χαρα­κτη­ρι­στικό άλλωστε είναι ένα περι­στα­τικό πριν από αρκετό διά­στημα: όταν τουρ­κικό ελι­κό­πτερο είχε πετάξει πάνω από τη Ρω, οι κανόνες αυτοί ενερ­γο­ποι­ή­θη­καν αυτό­ματα: η πρώτη τους φάση ήταν βολές στην αντί­θεση κατεύ­θυνση της πτήσης του με προει­δο­ποι­η­τικό χαρα­κτήρα.

 

Δεν χρειά­στηκε να εξε­λι­χθεί η δεύτερη φάση: το ελι­κό­πτερο εξα­φα­νί­στηκε αμέσως. Για την ιστορία: ο αξιω­μα­τι­κός που ενήρ­γησε κατά τους κανόνες εμπλο­κής έγινε απο­δέ­κτης εύφημου μνείας. Η ενερ­γο­ποί­ηση των κανόνων αυτών που θα συμβεί σε πληθώρα επι­θε­τι­κών σενα­ρίων είναι μια εξαι­ρε­τικά ευαί­σθητη στρα­τιω­τική τεχνική δια­δι­κα­σία που προ­βλέ­πει ανα­λυ­τικά τις διά­φο­ρες εκδοχές ενερ­γειών και που η δημο­κρα­τική πολι­τεία εμπι­στεύ­ε­ται και ανα­θέ­τει στο αρμόδιο δυνα­μικό της, όπως άλλωστε συμ­βαί­νει παντού.

Είναι ένα βιβλίο που οι εντολές του απε­λευ­θε­ρώ­νο­νται κλι­μα­κωτά. Είναι όμως αλήθεια ότι οι πολι­τι­κοί που έχουν αρμο­διό­τητα στα θέματα Εθνικής Αμυνας θα έπρεπε να περά­σουν απα­ραί­τητα ένα σύντομο σεμι­νά­ριο σχετικά με το θέμα, καθώς είναι στα­τι­στικά απο­δε­δειγ­μένο ότι δεν το γνω­ρί­ζουν όπως θα όφειλαν. Σε κάθε περί­πτωση, η ενερ­γο­ποί­ηση των βασικών του­λά­χι­στον κανόνων εμπλο­κής δεν είναι ζήτημα δια­κρι­τι­κής ευχέ­ρειας του οποιου­δή­ποτε, αλλά ρητή έννομη υπο­χρέ­ωση των στε­λε­χών των ΕΔ επί του πεδίου.

 

Μετα­να­στευ­τι­κές λέμβοι σε απο­βα­τική διάταξη

Πριν από λίγο καιρό, ένα από­γευμα γύρω στις 17.30, μια σειρά από λέμβους έκαναν την εμφά­νισή τους σε ακτή της Λέσβου. Ηταν 13 σκάφη και μετέ­φε­ραν περίπου 750 μετα­νά­στες.

Από πλευράς αριθμών και σχε­δια­σμού πρό­κει­ται για τυπική διάταξη απο­βα­τι­κών δυνά­μεων – άλλωστε, μια τέτοια σειρά σκαφών είναι αδύ­να­τον να εγκα­τα­λεί­ψουν έμφορτα τα τουρ­κικά παράλια χωρίς όχι απλώς τη γνώση αλλά και την υπο­στή­ριξη του εκεί στρα­τιω­τι­κού ή παρα­στρα­τιω­τι­κού μηχα­νι­σμού. Το περι­στα­τικό θορύ­βησε όσους γνω­ρί­ζουν τους σχη­μα­τι­σμούς δυνά­μεων, ενώ η ανη­συ­χία τους εκτο­ξεύ­θηκε όταν, με διαφορά λίγων λεπτών, ακο­λού­θη­σαν δύο άλλα περι­στα­τικά εντός της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδας: πρώτα, μετα­νά­στες κατέ­λα­βαν δια­μαρ­τυ­ρό­με­νοι σιδη­ρο­δρο­μικό σταθμό και, λίγο αργό­τερα, η εθνική οδός κόπηκε στα δύο από άλλους μετα­νά­στες.

 

Η αλλη­λου­χία των γεγο­νό­των δεν άφησε αμφι­βο­λίες για την ενότητα και τη λογική της, γεγονός που οδήγησε τις αρμό­διες υπη­ρε­σίες εντός και εκτός στρα­τεύ­μα­τος να επε­ξερ­γα­στούν σειρά σενα­ρίων ανορ­θό­δο­ξου πολέμου, που ήδη βρί­σκο­νται και αυτά σε ετοι­μό­τητα.

Η ελλη­νική πλευρά θεωρεί όχι απλώς δεδο­μένη την παρα­στρα­τιω­τική εργα­λειο­ποί­ηση του Μετα­να­στευ­τι­κού από την Τουρκία, αλλά την αντι­με­τω­πί­ζει πλέον ίσως ως το υπ’ αριθμόν ένα σχετικό σενάριο. Ομως, πρέπει να θεω­ρεί­ται δεδο­μένο ότι αν η Τουρκία επι­στρα­τεύ­σει τέτοιου είδους ενέρ­γειες, ουσια­στικά με εσω­τε­ρικό κινη­μα­τικό χαρα­κτήρα και με στόχους δολιο­φθο­ράς, θα πρέπει να γνω­ρί­ζει ότι αυτά δεν είναι μονό­δρο­μος. Κάθε άλλο μάλιστα.

 

Το «Σχέδιο Ε»

Το πιο ακραίο σενάριο κρίσης οδηγεί στην ενερ­γο­ποί­ηση του «Σχεδίου Ε» για την άμυνα της χώρας. Οταν απο­στα­λεί το σήμα «Εφαρ­μό­σατε Σχέδιο Ε», βρι­σκό­μα­στε πλέον σε εντελώς νέα κατά­σταση που όλα τα προη­γού­μενα στάδια έχουν ξεπε­ρα­στεί. Αν τα πράγ­ματα φτάσουν εκεί, θα εμπλα­κεί άμεσα το σύνολο των συντε­λε­στών ισχύος της Ελλάδας, στρα­τιω­τι­κής και μη, υπό το καθε­στώς που προ­βλέ­πε­ται και με τα ανάλογα επι­τε­λικά σχέδια που δια­θέ­τει η Ελλάδα και που σε καμία περί­πτωση δεν τα χαρα­κτη­ρί­ζουν ούτε η παθη­τι­κό­τητα ούτε ο τοπικός χαρα­κτή­ρας. Αλλωστε, σημειακή κρίση, όπως έχει πολ­λά­κις ακου­στεί, δεν υφί­στα­ται.

Αν ένα επει­σό­διο εξε­λι­χθεί σε κρίση, αυτή θα είναι, από κάθε άποψη, καθο­λική. Και «νικητής» μιας τέτοιας εξέ­λι­ξης θα είναι εκείνος που θα έχει βρεθεί σε πλε­ο­νε­κτική θέση όταν, έπειτα από λίγες ώρες, «παγώσει ο χρόνος» σε διεθνές πολι­τικό και διπλω­μα­τικό επίπεδο προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθούν άλλες εξε­λί­ξεις: η πλήρης κατάρ­ρευση της νοτιο­α­να­το­λι­κής πτέ­ρυ­γας του ΝΑΤΟ και μάλιστα εν μέσω μεγάλης κρίσης στη Μέση Ανατολή, αλλά και η δεδο­μένη από­πειρα της Ρωσίας να γεμίσει αμέσως το κενό από μια τέτοια κατάρ­ρευση. Γι’ αυτό και το πιο ξεκά­θαρο από όλα τα μηνύ­ματα που εκπέ­μπο­νται από τα ελλη­νικά επι­τε­λεία είναι το εξής: η αποδοχή στρα­τιω­τι­κών τετε­λε­σμέ­νων μείωσης της εθνικής κυριαρ­χίας είναι, υπό οποιεσ­δή­ποτε συν­θή­κες, απλώς αδια­νό­ητη.

Επειδή, αν κάτι χαθεί σε λίγες ώρες στο πεδίο, ουδέ­ποτε θα ανα­κτη­θεί στο διπλω­μα­τικό τραπέζι. Και γι’ αυτό κάθε τέτοια από­πειρα θα απο­τρα­πεί στρα­τιω­τικά και με όποιο κόστος και με τρόπους που πάντοτε είναι σε θέση να εκπλή­ξουν δυσά­ρε­στα τον αντί­παλο, όσα κι αν θεωρεί ότι γνω­ρί­ζει…

πηγή in.gr