Πόσο ασφαλείς είναι οι ηλεκτρονικές πληρωμές

Στις δια­δι­κτυα­κές συ­ναλ­λα­γές στο εξω­τε­ρι­κό εντο­πί­ζο­νται τα υψη­λό­τε­ρα πο­σο­στά απά­της στις ηλε­κτρο­νι­κές συ­ναλ­λα­γές με κάρ­τες πλη­ρω­μών. Οι απά­τες στις με­τα­φο­ρές πι­στώ­σε­ων έχουν αυ­ξη­θεί, με τη μέ­θο­δο της υπο­κλο­πής των προ­σω­πι­κών στοι­χεί­ων ασφα­λεί­ας των χρη­στών υπη­ρε­σιών με­τα­φο­ράς πί­στω­σης, μέσω πα­ρα­πλα­νη­τι­κών μη­νυ­μά­των ηλε­κτρο­νι­κού τα­χυ­δρο­μεί­ου (phishing). Οι άμε­σες χρε­ώ­σεις συ­νε­χί­ζουν να απο­τε­λούν το πλέον ασφα­λές μέσο πλη­ρω­μής.

Τα πα­ρα­πά­νω είναι τα βα­σι­κά συ­μπε­ρά­σμα­τα από την κα­τα­γρα­φή του το­πί­ου της απά­της στις συ­ναλ­λα­γές εξ απο­στά­σε­ως, όπως πα­ρου­σιά­ζο­νται σε έρευ­να της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δος για την ασφά­λεια των ηλε­κτρο­νι­κών πλη­ρω­μών. Ση­μειώ­νε­ται ότι οι ηλε­κτρο­νι­κές πλη­ρω­μές πε­ρι­λαμ­βά­νουν τις συ­ναλ­λα­γές με κάρτα, τις με­τα­φο­ρές πι­στώ­σε­ων (ο πλη­ρω­τής δίνει εντο­λή στον πά­ρο­χο υπη­ρε­σιών πλη­ρω­μών στον οποίο τηρεί λο­γα­ρια­σμό να προ­βεί στη με­τα­φο­ρά συ­γκε­κρι­μέ­νου χρη­μα­τι­κού ποσού από τον δικό του λο­γα­ρια­σμό στο λο­γα­ρια­σμό του δι­καιού­χου) και τις άμε­σες χρε­ώ­σεις (με την άμεση χρέ­ω­ση εκ­χω­ρεί­ται στον δι­καιού­χο το δι­καί­ω­μα να λαμ­βά­νει χρη­μα­τι­κά ποσά απευ­θεί­ας από τον λο­γα­ρια­σμό πλη­ρω­μών του πλη­ρω­τή – οφει­λέ­τη του).

Κάρ­τες πλη­ρω­μών

Όπως προ­κύ­πτει από την έρευ­να της ΤτΕ, οι δια­δι­κτυα­κές συ­ναλ­λα­γές στο εξω­τε­ρι­κό είναι αυτές που εμ­φα­νί­ζουν τα υψη­λό­τε­ρα πο­σο­στά απά­της στις ηλε­κτρο­νι­κές συ­ναλ­λα­γές με κάρ­τες πλη­ρω­μών.

Η μη εκτε­νής χρήση του διε­θνούς τε­χνι­κού προ­τύ­που ασφα­λών συ­ναλ­λα­γών 3DSecure από πα­ρό­χους υπη­ρε­σιών πλη­ρω­μών του εξω­τε­ρι­κού συ­νε­πά­γε­ται υψη­λό­τε­ρα πο­σο­στά απά­της στις δια­συ­νο­ρια­κές συ­ναλ­λα­γές δια­δι­κτύ­ου, σε αντί­θε­ση με την ελ­λη­νι­κή αγορά, όπου οι πά­ρο­χοι υπη­ρε­σιών πλη­ρω­μών έχουν υλο­ποι­ή­σει σε ευ­ρεία έκτα­ση το πρό­τυ­πο ασφα­λών συ­ναλ­λα­γών 3DSecure.

Για την πα­ρα­κο­λού­θη­ση της εξέ­λι­ξης της απά­της στις συ­ναλ­λα­γές με κάρ­τες πλη­ρω­μών, η ΤτΕ μετρά ως αντι­προ­σω­πευ­τι­κούς δεί­κτες την ανα­λο­γία των πε­ρι­στα­τι­κών απά­της και της αντί­στοι­χης αξίας τους προς τον αριθ­μό και την αξία των συ­ναλ­λα­γών με κάρ­τες. Σε όρους πε­ρι­στα­τι­κών απά­της, ο δεί­κτης κυ­μάν­θη­κε το α΄ εξά­μη­νο 2019 στο επί­πε­δο του 0,03% και ανα­λο­γεί σε μία συ­ναλ­λα­γή απά­της ανά 4 χι­λιά­δες συ­ναλ­λα­γές. Σε όρους αξίας της απά­της, ο δεί­κτης κυ­μάν­θη­κε στο επί­πε­δο του 0,02% και ανα­λο­γεί σε 1 ευρώ αξία απά­της ανά 5,3 χι­λιά­δες ευρώ αξία συ­ναλ­λα­γών.

Το α΄ εξά­μη­νο 2019 ο αριθ­μός των πε­ρι­στα­τι­κών απά­της που κα­τα­γρά­φη­καν ανά δί­αυ­λο συ­ναλ­λα­γής ανήλ­θε σε 1,7 χιλ. στις συ­ναλ­λα­γές ΑΤΜ, σε 13,5 χιλ. στις πλη­ρω­μές POS και σε 110 χιλ. στις συ­ναλ­λα­γές CNP. Η αντί­στοι­χη αξία των πε­ρι­στα­τι­κών απά­της ανά δί­αυ­λο συ­ναλ­λα­γής δια­μορ­φώ­θη­κε σε 379,7 χιλ. ευρώ στις συ­ναλ­λα­γές ΑΤΜ, 437,5 χιλ. ευρώ στις πλη­ρω­μές POS και 4,7 εκατ. ευρώ στις συ­ναλ­λα­γές CNP.

Ση­μειώ­νε­ται ότι το α΄ εξά­μη­νο 2019 ο συ­νο­λι­κός αριθ­μός των καρ­τών πλη­ρω­μών σε κυ­κλο­φο­ρία πα­ρου­σί­α­σε αύ­ξη­ση κατά 539 χιλ. (+4%), σε σχέση με το β΄ εξά­μη­νο 2018 και ανήλ­θε σε 17,7 εκατ. κάρ­τες. Η αύ­ξη­ση προ­ήλ­θε από την έκ­δο­ση νέων χρε­ω­στι­κών καρ­τών, καθώς εκ­δό­θη­καν επι­πλέ­ον 540 χιλ. κάρ­τες (+4%), και τη μεί­ω­ση αντί­στοι­χα των πι­στω­τι­κών καρ­τών συ­γκρι­τι­κά με το β΄ εξά­μη­νο 2018.

Σε αντί­θε­ση με την αύ­ξη­ση του αριθ­μού των καρ­τών πλη­ρω­μών, τόσο ο συ­νο­λι­κός αριθ­μός των συ­ναλ­λα­γών όσο και η συ­νο­λι­κή αξία των συ­ναλ­λα­γών που διε­νερ­γή­θη­καν με κάρ­τες το α΄ εξά­μη­νο 2019 μειώ­θη­καν σε σχέση με το β΄ εξά­μη­νο 2018. Συ­γκε­κρι­μέ­να, ο όγκος των συ­ναλ­λα­γών με κάρ­τες πλη­ρω­μών ανήλ­θε σε 438,3 εκατ. πα­ρου­σιά­ζο­ντας μεί­ω­ση 16%. Αντί­στοι­χα, η ανα­λο­γού­σα αξία δια­μορ­φώ­θη­κε στα 29,6 δισ. ευρώ, κα­τα­γρά­φο­ντας μεί­ω­ση επί­σης κατά 16%.

Με­τα­φο­ρές πι­στώ­σε­ων

Βάσει των στοι­χεί­ων του έτους 2018, διε­νερ­γή­θη­καν 337 εκατ. πε­λα­τεια­κές συ­ναλ­λα­γές με τη χρήση με­τα­φο­ράς πί­στω­σης, αξίας 630 δισ. ευρώ. Σε σχέση με το 2017, ση­μειώ­θη­κε μεί­ω­ση του αριθ­μού των συ­ναλ­λα­γών κατά 3% και αύ­ξη­ση της ανα­λο­γού­σας αξίας κατά 3%. Η εξέ­λι­ξη αυτή μπο­ρεί να απο­δο­θεί στην πε­ραι­τέ­ρω χα­λά­ρω­ση των επι­βαλ­λό­με­νων ανώ­τα­των ημε­ρή­σιων και μη­νιαί­ων χρη­μα­τι­κών ορίων στις με­τα­φο­ρές πι­στώ­σε­ων των φυ­σι­κών και νο­μι­κών προ­σώ­πων.

Η πο­σο­στιαία αύ­ξη­ση της αξίας των συ­ναλ­λα­γών σε σχέση με την πο­σο­στιαία μεί­ω­ση του αριθ­μού των συ­ναλ­λα­γών απο­τυ­πώ­νε­ται στην αύ­ξη­ση της μέσης αξίας ανά συ­ναλ­λα­γή κατά 6%, η οποία δια­μορ­φώ­θη­κε σε 1.866 ευρώ το 2018 από 1.767 ευρώ το 2017.

Με βάση τα στοι­χεία ασφα­λούς αντι­προ­σω­πευ­τι­κού δείγ­μα­τος πα­ρό­χων υπη­ρε­σιών πλη­ρω­μών, η ΤτΕ δια­πι­στώ­νει ότι η απάτη στις με­τα­φο­ρές πι­στώ­σε­ων πα­ρου­σιά­ζει αύ­ξη­ση κατά 45% στον αριθ­μό συ­ναλ­λα­γών και κατά 34% στην αντί­στοι­χη αξία συ­ναλ­λα­γών σε σχέση με το προη­γού­με­νο έτος.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, το 2018 εκ­δη­λώ­θη­καν 61 πε­ρι­στα­τι­κά απά­της, αξίας 212,6 χιλ. ευρώ, από 42 πε­ρι­στα­τι­κά απά­της αξίας 158,5 χιλ. ευρώ το 2017. Οι δεί­κτες της ανα­λο­γί­ας των πε­ρι­στα­τι­κών και της αξίας της απά­της προς τον αριθ­μό και την αξία των συ­ναλ­λα­γών με με­τα­φο­ρά πί­στω­σης κυ­μάν­θη­καν στο επί­πε­δο του 0,00002% και 0,00004%, αντί­στοι­χα, και αντι­στοι­χούν σε μία συ­ναλ­λα­γή απά­της ανά 5 εκατ. συ­ναλ­λα­γές με­τα­φο­ράς πί­στω­σης, με 1 ευρώ αξία απά­της ανά 2,3 εκατ. ευρώ αξία συ­ναλ­λα­γών.

Σε ό,τι αφορά τις τε­χνι­κές διε­νέρ­γειας της απά­της, η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τά τους εστιά­ζει στην υπο­κλο­πή των προ­σω­πι­κών στοι­χεί­ων ασφα­λεί­ας των χρη­στών υπη­ρε­σιών με­τα­φο­ράς πί­στω­σης μέσω πα­ρα­πλα­νη­τι­κών μη­νυ­μά­των ηλε­κτρο­νι­κού τα­χυ­δρο­μεί­ου (phishing). Οι πά­ρο­χοι υπη­ρε­σιών πλη­ρω­μών συ­νε­χί­ζουν τις εκτε­τα­μέ­νες δρά­σεις ενη­μέ­ρω­σης των κα­τα­να­λω­τών και των επι­χει­ρή­σε­ων ώστε να ενι­σχύ­σουν τη γνώση των χρη­στών υπη­ρε­σιών με­τα­φο­ρών πι­στώ­σε­ων σε θέ­μα­τα ασφά­λειας. Στό­χος τους πα­ρα­μέ­νει η υιο­θέ­τη­ση από τους χρή­στες ασφα­λούς συ­ναλ­λα­κτι­κής συ­μπε­ρι­φο­ράς ώστε να προ­στα­τεύ­ο­νται από κα­κό­βου­λες ενέρ­γειες τρί­των.

Άμε­σες χρε­ώ­σεις

Σε ετή­σια βάση, οι πε­λα­τεια­κές συ­ναλ­λα­γές με τη χρήση άμε­σων χρε­ώ­σε­ων πα­ρου­σί­α­σαν το 2018 μεί­ω­ση κατά 10% συ­γκρι­τι­κά με το 2017 και δια­μορ­φώ­θη­καν στις 26,2 εκατ. συ­ναλ­λα­γές. Η αντί­στοι­χη αξία των συ­ναλ­λα­γών πα­ρου­σί­α­σε ση­μα­ντι­κή μεί­ω­ση κατά 15%, στα 8,3 δισ. ευρώ. Η κάμψη στον αριθ­μό και την αξία συ­ναλ­λα­γών άμε­σων χρε­ώ­σε­ων απο­τυ­πώ­νε­ται χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά στη μεί­ω­ση της μέσης αξίας ανά συ­ναλ­λα­γή, η οποία δια­μορ­φώ­θη­κε στα 317 ευρώ το 2018, από 336 ευρώ το 2017.

Οι άμε­σες χρε­ώ­σεις συ­νε­χί­ζουν να απο­τε­λούν το πλέον ασφα­λές μέσο πλη­ρω­μής δε­δο­μέ­νου ότι και το 2018 δεν κα­τα­γρά­φη­καν πε­ρι­στα­τι­κά απά­της από τους πα­ρό­χους υπη­ρε­σιών πλη­ρω­μών.

πηγή capital.gr