ΙΟΒΕ: Το βιοτικό επίπεδο μας συρρικνώνεται στα επίπεδα των υπόλοιπων Βαλκάνιων

Η ελλη­νική οικο­νο­μία ανα­πτύ­χθηκε στο πρώτο τρίμηνο του 2018 κατά 2,3%, έναντι 2% στο τέταρτο τρίμηνο 2017 και οριακής ανά­πτυ­ξης 0,3% στο πρώτο τρίμηνο 2017. Αυτό προ­κύ­πτει από έκθεση του Ιδρύ­μα­τος Οικο­νο­μι­κών και Βιο­μη­χα­νι­κών Ερευνών για την ελλη­νική οικο­νο­μία που παρου­σιά­στηκε σήμερα.

Σύμφωνα με την έκθεση του ΙΟΒΕ, η ανά­πτυξη προήλθε από τη βελ­τί­ωση του εξω­τε­ρι­κού ισο­ζυ­γίου, λόγω διεύ­ρυν­σης των εξα­γω­γών (+7,6%) και πτώσης των εισα­γω­γών (-2,8%). Οι επεν­δύ­σεις υπο­χώ­ρη­σαν κατά 12,1%, εξέλιξη η οποία, όπως και η μετα­βολή στις εισα­γω­γές, οφεί­λε­ται σε μάλλον πρό­σκαιρο παρά­γο­ντα, την έντονη πτώση των εισα­γω­γών πλοίων.

Η κατα­νά­λωση των νοι­κο­κυ­ριών παρέ­μεινε σε πτωτική τροχιά για τρίτο τρίμηνο (-0,4%), ενώ αντι­θέ­τως, η δημόσια κατα­νά­λωση ενι­σχύ­θηκε οριακά (+0,3%).

«Η σημε­ρινή τρι­μη­νιαία έκθεση συμπί­πτει με μια πολύ σημα­ντική περίοδο για τη χώρα μας. Την ολο­κλή­ρωση του τρίτου μνη­μο­νίου. Η ζημιά που έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στην οικο­νο­μία και τη χώρα είναι πολύ μεγάλη. Οι προ­σπά­θειες δρα­στι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων για βελ­τί­ωση της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας και προ­σέλ­κυ­σης ξένων επεν­δύ­σεων που θα συνέ­βα­λαν στη δια­τή­ρηση του βιο­τι­κού επι­πέ­δου που είχε επι­τύ­χει η χώρα μας κατά την προη­γού­μενη δεκα­ε­τία, δεν έτυχαν της απαι­τού­με­νης κοι­νω­νι­κής υπο­στή­ρι­ξης. Έτσι το βιοτικό μας επίπεδο, το οποίο πριν την κρίση προ­σέγ­γιζε το βιοτικό επίπεδο των Σκαν­δι­να­βι­κών χωρών, σήμερα προ­σεγ­γί­ζει αυτό των υπο­λοί­πων βαλ­κα­νι­κών χωρών» ανέφερε ο πρό­ε­δρος του ΔΣ του ΙΟΒΕ, Τάκης Αθα­να­σό­που­λος

«Ωστόσο δεν έχουν χαθεί όλα» τόνισε ο κ. Αθα­να­σό­που­λος, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι «τα τελευ­ταία χρόνια έχουν ολο­κλη­ρω­θεί αρκετές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, έχουν αλλάξει πολλά πράγ­ματα και είναι στο χέρι μας η χώρα να προ­χω­ρή­σει πολύ πιο γρήγορα». «Υπάρχει ακόμη χρόνος για ανα­σύ­νταξη και ανά­κτηση του χαμένου βιο­τι­κού επι­πέ­δου. Βασική προ­ϋ­πό­θεση για αυτό είναι η δημιουρ­γία κουλ­τού­ρας συναί­νε­σης, που είναι το κύριο χαρα­κτη­ρι­στικό των χωρών που ευη­με­ρούν. Πλείστα τα παρα­δείγ­ματα χωρών που κατά­φε­ραν να ανα­κάμ­ψει η οικο­νο­μία τους σε μικρό χρονικό διά­στημα. Το επέ­τυ­χαν με την υιο­θέ­τηση βέλ­τι­στων πρα­κτι­κών που εφαρ­μό­στη­καν με επι­τυ­χία σε άλλες χώρες σε περιό­δους οικο­νο­μι­κής κρίσης που λει­τούρ­γη­σαν και ως προ­στα­τευ­τική δικλίδα για τις επερ­χό­με­νες γενιές από τις ανάγκες και τις προ­τε­ραιό­τη­τες της γενιάς που λαμ­βά­νει τώρα τις απο­φά­σεις», σημεί­ωσε ο πρό­ε­δρος του ΙΟΒΕ.

Στα κύρια σημεία της έκθεσης του ΙΟΒΕ περι­λαμ­βά­νο­νται τα εξής:

– Επι­τά­χυνση ανά­πτυ­ξης στην Ελλάδα το 2018, στην περιοχή του 2,0%. Τόνωση της εγχώ­ριας οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας από συνέ­χιση ανόδου των εξα­γω­γών (+7,0%). Ανα­με­νό­μενη σημα­ντική συμβολή και των επεν­δύ­σεων στην αύξηση του ΑΕΠ (+13%), σε εξω­στρε­φείς τομείς (μετα­ποι­η­τι­κούς, του­ρι­σμό, μετα­φο­ρές) και σε αποκρατικοποιήσεις- ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις. Υπο­το­νική συμβολή του ΠΔΕ για δεύτερο έτος. Ηπιό­τερη της αρχικά προ­βλε­πό­με­νης ενί­σχυση της κατα­νά­λω­σης των νοι­κο­κυ­ριών (+0,7%), παρά την κάμψη της ανερ­γίας, λόγω περιο­ρι­στι­κών πιέσεων από τα δημο­σιο­νο­μικά μέτρα του 2018. Διεύ­ρυνση δημό­σιας κατα­νά­λω­σης (+1,5%), από συνέ­χιση δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής κυρίως μέσω αύξησης των εσόδων.

– Επί­τευξη ταμεια­κών στόχων Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού στο πρώτο πεντά­μηνο του 2018, κυρίως από υψη­λό­τερα έσοδα του Κρα­τι­κού Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Οφεί­λε­ται κυρίως στα μεγα­λύ­τερα των ανα­με­νό­με­νων έσοδα του Προ­γράμ­μα­τος Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων, κατά €462 εκατ., αλλά και στα περισ­σό­τερα καθαρά έσοδα του Τακτι­κού Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, κατά €372 εκατ. Υπέρ­βαση στόχου και στην πλευρά των δαπανών, απο­κλει­στικά από την υπο­ϋ­λο­ποί­ηση του ΠΔΕ.

– Νέα κάμψη της ανερ­γίας στο τρίμηνο Ιανουα­ρίου – Μαρτίου φέτος έναντι της αντί­στοι­χης περυ­σι­νής περιό­δου, στο 21,2% από 23,3%. Αύξηση της απα­σχό­λη­σης κυρίως στον τομέα της Υγείας, στη Γεωργία – δασο­κο­μία – αλιεία και το Χον­δρικό – Λιανικό Εμπόριο. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι το 43,2% της μείωσης προήλθε από συρ­ρί­κνωση του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού. Συνέ­χιση υπο­χώ­ρη­σης το τρέχον έτος, από την ενί­σχυση της απα­σχό­λη­σης σε εξω­στρε­φείς τομείς (Μετα­ποί­ηση, Του­ρι­σμός, Μετα­φο­ρές). Μεγα­λύ­τερη από πέρυσι συμβολή στην απα­σχό­ληση από τον Κατα­σκευα­στικό τομέα (ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις, νέες οικο­δο­μές). Διεύ­ρυνση απα­σχό­λη­σης, μόνιμης και προ­σω­ρι­νής, στο δημόσιο τομέα. Ακο­λού­θως, στην περιοχή του 19,8% η ανεργία στο σύνολο του 2018.

– Ο ρυθμός μετα­βο­λής τιμών επα­νά­καμψε το δεύτερο τρίμηνο του 2018. Η ανερ­χό­μενη, προς το παρόν ήπια, πλη­θω­ρι­στική πίεση λόγω της αύξησης των διεθνών τιμών πετρε­λαίου, αντι­στάθ­μισε την εξα­σθέ­νιση της αυξη­τι­κής επί­δρα­σης στις τιμές των έμμεσων φόρων, και την αδύναμη κατα­να­λω­τική ζήτηση. Παρά ταύτα, ο ρυθμός ανόδου των τιμών στο πρώτο πεντά­μηνο του 2018 ήταν οριακός, 0,1%, έναντι 1,4% πριν ένα έτος. Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι οι τιμές θα δια­τη­ρη­θούν σε ανοδική τροχιά το τρέχον έτος, αλλά με ταχύ­τητα χαμη­λό­τερη από την περυ­σινή, κοντά στο 0,5%, ίσως και ελαφρά υψη­λό­τερα.

– Επα­να­κάμ­πτει με σταθερό, αν και αργό ρυθμό η εμπι­στο­σύνη προς το τρα­πε­ζικό σύστημα. Σε συνέ­χεια των θετικών απο­τε­λε­σμά­των του stress test των τρα­πε­ζών (Μάιος 2018), συνε­χί­ζε­ται η αργή επι­στροφή των κατα­θέ­σεων του ιδιω­τι­κού τομέα, η στα­διακή χαλά­ρωση των κεφα­λαια­κών περιο­ρι­σμών, η μείωση των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων ανοιγ­μά­των των τρα­πε­ζών, πλη­ρώ­ντας τους σχε­τι­κούς στόχους, και η μείωση της εξάρ­τη­σης των τρα­πε­ζών από τη χρη­μα­το­δό­τηση του ELA. Μεγάλες προ­κλή­σεις παρα­μέ­νουν, όπως ο «ανθε­κτικά» αρνη­τι­κός ρυθμός χρη­μα­το­δό­τη­σης του ιδιω­τι­κού τομέα από τις τρά­πε­ζες και το υψη­λό­τερο κόστος νέου δανει­σμού των επι­χει­ρή­σεων, σε σχέση με την υπό­λοιπη Ευρω­ζώνη.

Όπως ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο γενικός διευ­θυ­ντής του ΙΟΒΕ, καθη­γη­τής Νίκος Βέττας, κατά την παρου­σί­αση της έκθεσης, το ελλη­νικό πρό­γραμμα θα είναι, αν και με μεγάλη χρονική διαφορά, το τελευ­ταίο που ολο­κλη­ρώ­νε­ται στα προ­γράμ­ματα διά­σω­σης στην Ευρω­ζώνη που συνο­λικά πυρο­δό­τησε η διεθνής κρίση το 2008. Με την ολο­κλή­ρωση των τριών δια­δο­χι­κών προ­γραμ­μά­των, η ελλη­νική οικο­νο­μία βρί­σκε­ται σε δημο­σιο­νο­μική εξι­σορ­ρό­πηση, δεν παράγει πλέον δημο­σιο­νο­μικά ελλείμ­ματα. Στο εξω­τε­ρικό ισο­ζύ­γιο επίσης παρα­τη­ρεί­ται εξι­σορ­ρό­πηση, με τη σημα­ντική μείωση των εισα­γω­γών κατά την τελευ­ταία δεκα­ε­τία να ακο­λου­θεί­ται από την στα­διακή αύξηση των εξα­γω­γών. Η διεθνής αντα­γω­νι­στι­κό­τητα της οικο­νο­μίας έχει επίσης βελ­τιω­θεί, κυρίως μέσω προ­σαρ­μο­γών στο μονα­διαίο κόστος εργα­σίας.

Σύμφωνα με τον κ. Βέττα, η εξι­σορ­ρό­πηση, της οικο­νο­μίας έχει επι­τευ­χθεί κυρίως μέσω ύφεσης. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο η εξά­λειψη των δίδυμων ελλειμ­μά­των είναι δια­τη­ρή­σιμη και συμβατή με μια πορεία συστη­μα­τι­κής και εύρω­στης μεγέ­θυν­σης. Παράλ­ληλα, οι ρυθμοί ανά­πτυ­ξής που κατα­γρά­φο­νται στο τρέχον διά­στημα δεν είναι αυτοί που θα ανα­μέ­νο­νταν για μια οικο­νο­μία που βγαίνει από την κρίση με δυνα­μικό τρόπο και εξαρ­τώ­νται σε μεγάλο βαθμό και από το θετικό εξω­τε­ρικό περι­βάλ­λον της οικο­νο­μίας.

Ακο­λου­θεί η έκθεση του ΙΟΒΕ