Η κρίση έφερε αύξηση των αυτοκτονιών σε όλη την Ευρώπη

Η οι­κο­νο­μι­κή κρίση και ύφεση των τε­λευ­ταί­ων ετών στη Γη­ραιά Ήπει­ρο είχε ως συ­νέ­πεια, με­τα­ξύ άλλων, τη δρα­μα­τι­κή αύ­ξη­ση των αυ­το­κτο­νιών σε πολ­λές χώρες -αν και όχι σε όλες-, όπως δεί­χνουν τα στοι­χεία μίας νέας έρευ­νας Βρε­τα­νών επι­στη­μό­νων.

Η αύ­ξη­ση των αυ­το­κτο­νιών ήταν τε­τρα­πλά­σια με­τα­ξύ των αν­δρών σε σχέση με των γυ­ναι­κών, κυ­ρί­ως επει­δή η ανερ­γία και οι άλλες οι­κο­νο­μι­κές δυ­σκο­λί­ες πλήτ­τουν ψυ­χο­λο­γι­κά πιο σο­βα­ρά το θε­ω­ρού­με­νο πα­ρα­δο­σια­κά ως «ισχυ­ρό» φύλο.

Ήδη από το 1897, ο διά­ση­μος Γάλ­λος κοι­νω­νιο­λό­γος Εμίλ Ντιρ­κέμ είχε επι­ση­μά­νει τη δια­σύν­δε­ση με­τα­ξύ ύφε­σης και αύ­ξη­σης των αυ­το­κτο­νιών και είχε γρά­ψει μά­λι­στα και σχε­τι­κό βι­βλίο. Η εκτί­μη­ση αυτή επι­βε­βαιώ­θη­κε στον 20ό αιώνα, στη διάρ­κεια της Με­γά­λης Κρί­σης του με­σο­πο­λέ­μου, αλλά και στην πιο πρό­σφα­τη κρίση.

Οι ερευ­νη­τές του Πα­νε­πι­στη­μί­ου της Οξ­φόρ­δης και της Σχο­λής Υγει­νής και Τρο­πι­κής Ια­τρι­κής, με επι­κε­φα­λής τον κοι­νω­νιο­λό­γο ‘Ααρον Ριβς ανέ­λυ­σαν στοι­χεία του Πα­γκό­σμιου Ορ­γα­νι­σμού Υγεί­ας από 24 χώρες της Ευ­ρώ­πης, τις ΗΠΑ και τον Κα­να­δά. Οι επι­στή­μο­νες εκτι­μούν ότι μόνο με­τα­ξύ 2008-2010 η κρίση οδή­γη­σε σε πε­ρισ­σό­τε­ρες από 10.000 αυ­το­κτο­νί­ες.

Όπως επι­ση­μαί­νε­ται, ενώ οι αυ­το­κτο­νί­ες εμ­φά­νι­ζαν δια­χρο­νι­κά μεί­ω­ση στην Ευ­ρώ­πη έως το 2007, στη συ­νέ­χεια η τάση αντι­στρά­φη­κε. Το 2009, εμ­φά­νι­σαν αύ­ξη­ση 6,5% και ανά­λο­γη ήταν η αύ­ξη­ση έως το 2011. Στις ΗΠΑ οι αυ­το­κτο­νί­ες ήδη εμ­φά­νι­ζαν αυ­ξη­τι­κή τάση και πριν την κρίση, αλλά μετά το 2008 η αύ­ξη­ση (της τάξης του 4,8% ετη­σί­ως) ήταν ακόμη με­γα­λύ­τε­ρη, οδη­γώ­ντας σε πε­ρί­που 4.750 πρό­σθε­τους θα­νά­τους. Οι επι­στή­μο­νες υπο­λό­γι­σαν ότι στην Ευ­ρώ­πη υπήρ­ξαν σχε­δόν 8.000 αυ­το­κτο­νί­ες πα­ρα­πά­νω από αυτές που θα συ­νέ­βαι­ναν, αν συ­νε­χί­ζο­νταν οι προη­γού­με­νες τά­σεις. Επε­σή­μα­ναν επί­σης ότι σε με­ρι­κές χώρες, που είτε επλή­γη­σαν λι­γό­τε­ρο από την κρίση, είτε εφάρ­μο­σαν πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές πο­λι­τι­κές, απο­φεύ­χθη­κε η αύ­ξη­ση των αυ­το­κτο­νιών. Στη Σου­η­δία και στην Φιν­λαν­δία οι αυ­το­κτο­νί­ες πα­ρέ­μει­ναν στα­θε­ρές, ενώ στην Αυ­στρία μειώ­θη­καν, παρά την αύ­ξη­ση της ανερ­γί­ας.

Οι πιο πολ­λές αυ­το­κτο­νί­ες ανέ­κα­θεν γί­νο­νταν από αν­θρώ­πους με σο­βα­ρή (κλι­νι­κή ή μεί­ζο­να) κα­τά­θλι­ψη. Οι ερευ­νη­τές ανέ­φε­ραν ότι η απώ­λεια της θέσης ερ­γα­σί­ας λόγω από­λυ­σης, της κα­τοι­κί­ας λόγω αδυ­να­μί­ας πλη­ρω­μής του στε­γα­στι­κού δα­νεί­ου και η αύ­ξη­ση των κάθε εί­δους χρεών ήσαν οι βα­σι­κές αι­τί­ες για την αύ­ξη­ση του στρες και της δη­μιουρ­γί­ας κα­τά­θλι­ψης σε έναν άν­θρω­πο, με τε­λι­κή συ­νέ­πεια την αυ­το­κτο­νία. Η με­λέ­τη έδει­ξε ακόμη ότι στη διάρ­κεια της κρί­σης έχει αυ­ξη­θεί ση­μα­ντι­κά η χο­ρή­γη­ση αντι­κα­τα­θλι­πτι­κών φαρ­μά­κων σε πολ­λές χώρες.

«Υπάρ­χουν πολλά αξιό­πι­στα στοι­χεία που δεί­χνουν ότι οι υφέ­σεις οδη­γούν σε αύ­ξη­ση των αυ­το­κτο­νιών, αλλά η έκ­πλη­ξη είναι πως αυτό δεν συ­νέ­βη σε όλες τις χώρες», δή­λω­σε ο Ριβς, πράγ­μα που ση­μαί­νει, όπως είπε, ότι «έχουν ση­μα­σία οι πο­λι­τι­κές που εφαρ­μό­ζο­νται. Οι χώρες αυτές (σ.σ. οι οποί­ες απέ­φυ­γαν την αύ­ξη­ση των αυ­το­κτο­νιών) επεν­δύ­ουν σε προ­γράμ­μα­τα που βοη­θούν τους αν­θρώ­πους να επι­στρέ­ψουν στη δου­λειά τους, π.χ. με εκ­παί­δευ­ση, συμ­βου­λές και επι­δό­τη­ση μι­σθών».

Ένας από τους ερευ­νη­τές, ο κα­θη­γη­τής Ντέ­η­βιντ Στά­κλερ της Οξ­φόρ­δης, πρό­σθε­σε ότι «οι αυ­το­κτο­νί­ες απο­τε­λούν την κο­ρυ­φή του πα­γό­βου­νου. Αυτά τα στοι­χεία απο­κα­λύ­πτουν μία ανα­δυό­με­νη κρίση ψυ­χι­κής υγεί­ας στην Ευ­ρώ­πη και στη Βό­ρεια Αμε­ρι­κή. Σε αυ­τούς τους δύ­σκο­λους οι­κο­νο­μι­κούς και­ρούς, η έρευ­νά μας δεί­χνει ότι είναι κρί­σι­μο να βρού­με τρό­πους για να προ­στα­τεύ­σου­με εκεί­νους που είναι πι­θα­νό να πλη­γούν πε­ρισ­σό­τε­ρο».