Σε οργανωμένη βιομηχανία εξελίσσονται τα δίκτυα διακίνησης μεταναστών-Αγορά 7 δισ. δολάρια

Τα κέρδη είναι τερά­στια, οι κίν­δυ­νοι περιο­ρι­σμέ­νοι, η ζήτηση ακα­τά­παυ­στη: η μετα­φορά μετα­να­στών από την Αφρική προς την Ευρώπη δια­μέ­σου της Μεσο­γείου, προ­σελ­κύει όλα και περισ­σό­τερο ισχυρές και συγκρο­τη­μέ­νες μαφιό­ζι­κες ομάδες, σύμφωνα με ειδι­κούς και αξιω­μα­τού­χους.

Ένας ετήσιος κύκλος εργα­σιών, που εκτι­μά­ται από το Γραφείο των Ηνω­μέ­νων Εθνών κατά των Ναρ­κω­τι­κών και του Εγκλή­μα­τος (ONUDC) ότι φθάνει περίπου τα επτά δισε­κα­τομ­μύ­ρια δολάρια, δεν μπορεί παρά να ενδια­φέ­ρει τους διε­θνείς δια­κι­νη­τές, μετα­τρέ­πο­ντας επίσης πολέ­μαρ­χους, αρχη­γούς φυλών ή τοπικών δικτύων σε πλού­σιους παρά­γο­ντες της δια­συ­νο­ρια­κής εγκλη­μα­τι­κό­τη­τας.

Στην έκθεσή του για το «εμπόριο ανθρώ­πων» το 2014, ο ONUDC ανα­φέ­ρει πως «οι δια­συ­νο­ρια­κές ροές συν­δέ­ο­νται τον περισ­σό­τερο καιρό με το οργα­νω­μένο έγκλημα. Όταν γίνο­νται περί­πλο­κες, οι ροές μπορούν πιο εύκολα να υπο­στη­ρι­χθούν από μεγάλες καλά οργα­νω­μέ­νες εγκλη­μα­τι­κές ομάδες».

Αν η μετα­φορά ανθρώ­πων χωρίς χαρτιά δια­μέ­σου της Αφρικής ή της Μέσης Ανα­το­λής, στη συνέ­χεια μέσα από τη Μεσό­γειο, ήταν επί μακρόν το έργο εκπαι­δευ­μέ­νων αλιέων, οικο­γε­νειών λαθρε­μπό­ρων ή φυλών που δια­σχί­ζουν την έρημο, τα ποσά που δια­κυ­βεύ­ο­νται έχουν προ­σελ­κύ­σει πρό­σφατα τα πιο μεγάλα ψάρια.

«Πρα­κτο­ρείο ταξι­διών»

Μέχρι το 2013, οι μετα­νά­στες μάς έλεγαν πως έκαναν το ταξίδι σε στάδια και πως σε κάθε στάδιο άλλαζαν δια­κι­νη­τές και πλή­ρω­ναν μία νέα τιμή», εξηγεί στο Γαλλικό Πρα­κτο­ρείο ο Αρεζό Μαλα­κουτί, της συμ­βου­λευ­τι­κής υπη­ρε­σίας Altai που εργά­ζε­ται κυρίως για το Διεθνές Γραφείο Μετα­νά­στευ­σης (ΙΟΜ).

«Από το 2014, βλέ­πουμε όλο και περισ­σό­τε­ρους μετα­νά­στες να πλη­ρώ­νουν για το σύνολο του ταξι­διού, από το σπίτι τους μέχρι τον [τελικό] προ­ο­ρι­σμό. Μίλησα με Παλαι­στί­νιους που μου είπαν ότι είχαν κανο­νί­σει το ταξίδι τους σαν να αγό­ρα­ζαν ένα πακέτο από ταξι­διω­τικό πρα­κτο­ρείο. Αυτό απο­δει­κνύει πως υπάρ­χουν δίκτυα που δια­χει­ρί­ζο­νται όλο το κύκλωμα, ή του­λά­χι­στον πως υπάρχει ένας ισχυρός βαθμός συνερ­γα­σίας ανάμεσα σε δια­φο­ρε­τικά δίκτυα».

Η μαζική άφιξη στην αγορά μετα­νά­στευ­σης ανθρώ­πων χωρίς χαρτιά, σύρων προ­σφύ­γων που φεύγουν για να γλι­τώ­σουν από τον πόλεμο και ανήκουν στη μεσαία τάξη, άρα είναι πιο πλού­σιοι από τους Αφρι­κα­νούς που διώ­κο­νται από τη μιζέρια, οδήγησε τους δια­κι­νη­τές να πολ­λα­πλα­σιά­σουν τις προ­σφο­ρές τους.

«Βλέπει κανείς στα κοι­νω­νικά δίκτυα επι­θε­τι­κές εκστρα­τείες δημο­σιό­τη­τας», προ­σθέ­τει ο Αρεζό Μαλα­κουτί, ο οποίος ολο­κλη­ρώ­νει μία έκθεση για την παρά­νομη μετα­νά­στευση στη Μεσό­γειο. «Υπάρ­χουν σελίδες στο Facebook με τις τιμές, τον τόπο ανα­χώ­ρη­σης όπως ‘ένα σκάφος ανα­χω­ρεί αύριο από το τάδε λιμάνι’, την ταρίφα, μαζί με τις επι­λο­γές, τα πακέτα. Πλη­ρώ­νο­ντας πιο ακριβά μπορεί να έχετε ένα πιο σίγουρο ταξίδι, με ένα σωσίβιο ή μία θέση στο πάνω κατά­στρωμα. Αν είστε στο αμπάρι και το σκάφος βου­λιά­ξει, ο πνιγμός είναι σίγου­ρος».

Οργα­νω­μένο έγκλημα

Σε έκθεσή της, η μη κυβερ­νη­τική οργά­νωση Παγκό­σμια Πρω­το­βου­λία κατά του Δια­συ­νο­ρια­κού Εγκλή­μα­τος, με έδρα τη Γενεύη, γράφει: «Οι δια­κι­νη­τές ήταν μέχρι τώρα ντόπιοι με ορι­σμέ­νες ικα­νό­τη­τες ή ορι­σμέ­νες δια­συν­δέ­σεις που ενερ­γού­σαν μόνοι τους […], όμως πρό­σφατα παρα­τη­ρή­σαμε πως οι δρα­στη­ριό­τη­τες αυτές έχουν γίνει πιο πολύ­πλο­κες και είναι όλο και περισ­σό­τερο απο­τέ­λε­σμα επαγ­γελ­μα­τι­κών δικτύων».

«Η ιστορία της μετα­νά­στευ­σης, ειδι­κό­τερα δια­μέ­σου της Μεσο­γείου, δείχνει μία προ­ο­δευ­τική επαγ­γελ­μα­το­ποί­ηση των δια­κι­νη­τών», προ­στί­θε­ται στην έκθεση. «Στο εξής, η δράση των δια­κι­νη­τών γίνεται από ‘χει­ρο­τε­χνία’ επάγ­γελμα και είναι συχνά ένας συν­δυα­σμός των δύο».

Για τον Τζόελ Μίλμαν, εκπρό­σωπο του OIM στη Γενεύη, τα δίκτυα αυτά «έχουν κατα­φα­νώς δεσμούς μεταξύ τους, επειδή βλέ­πουμε για παρά­δειγμα γυναί­κες να διέρ­χο­νται από τη Λιβύη τις οποίες ξανα­βρί­σκουμε στη συνέ­χεια να απα­σχο­λού­νται στην πορνεία, στα πεζο­δρό­μια των ευρω­παϊ­κών πόλεων».

Η πρό­σφατη εξάρ­θρωση, κυρίως στην Ιταλία, δικτύων δια­κι­νη­τών και η σύλληψη ορι­σμέ­νων από αυτούς, που προ­σπα­θού­σαν να δια­χυ­θούν μέσα στο πλήθος των μετα­να­στών και να εισέλ­θουν στην Ευρώπη, μας έκανε να κατα­λά­βουμε καλύ­τερα ποιοι ήταν οι δράστες αυτής της οργα­νω­μέ­νης εγκλη­μα­τι­κό­τη­τας.

Έτσι, τον Δεκέμ­βριο του 2014, η ιταλική Δικαιο­σύνη ανα­κοί­νωσε τη σύλληψη 11 προ­σώ­πων, όλοι από την Ερυ­θραία, οι οποίοι είχαν δημιουρ­γή­σει ένα μαφιό­ζικο δίκτυο που λει­τουρ­γούσε στην Ιταλία, στη Λιβύη, στην Ερυ­θραία και σε άλλες χώρες της Βόρειας Αφρικής. Ο επι­κε­φα­λής, που ήταν εγκα­τε­στη­μέ­νος στη Γερ­μα­νία, επέ­βλεπε μία οργά­νωση υπεύ­θυνη για του­λά­χι­στον 23 ταξίδια προς τις ιτα­λι­κές ακτές κατά τη διάρ­κεια του καλο­και­ριού του 2014. Το έτος εκείνο, περισ­σό­τε­ροι από 170.000 μετα­νά­στες έφθασαν έτσι στην Ιταλία. Κάθε καραβιά, είτε έφθασε στις ακτές είτε όχι, απέφερε δεκάδες χιλιά­δες ευρώ στους δια­κι­νη­τές.

Ένα παγκό­σμιο δίκτυο

Τον Φεβρουά­ριο, ένας 34χρονος Σομαλός, ο Μου­χά­μαντ Ελμί Μου­χι­ντίν, κατα­δι­κά­στηκε από το κακουρ­γιο­δι­κείο του Ακρά­γα­ντα (Σικελία) σε 30 χρόνια κάθειρξη επειδή, στη διάρ­κεια ενός παρά­νο­μου ταξι­διού που είχε ξεκι­νή­σει από τη Σομαλία με τη συνέρ­γεια πολι­το­φυ­λα­κών και τελεί­ωσε σε μια ιταλική ακτή, είχε βιάσει και χτυ­πή­σει μετα­νά­στες.

Και στο τέλος του 2014 οι υπο­κλο­πές τηλε­φω­νι­κών συν­δια­λέ­ξεων που πραγ­μα­το­ποί­ησε η ιταλική αστυ­νο­μία τής επέ­τρε­ψαν να ανα­γνω­ρί­σει έναν Αιγύ­πτιο, τον οποίο χαρα­κτή­ρισε «σούπερ αφε­ντικό» της δια­κί­νη­σης, ο οποίος από τότε κατα­ζη­τεί­ται.

Λόγω του χάους που επι­κρα­τεί στη Λιβύη, οι λαθρέ­μπο­ροι, οι δια­κι­νη­τές και οι πολι­το­φύ­λα­κες έχουν συμ­μα­χή­σει ώστε οι δρα­στη­ριό­τη­τές τους να περά­σουν σε ένα στάδιο σχεδόν βιο­μη­χα­νικό.

«Υπάρ­χουν σε αυτή τη χώρα κέντρα κρά­τη­σης, τα οποία δια­χει­ρί­ζο­νται οι πολι­το­φυ­λα­κές, που πιστεύ­ουμε πως έφθασαν σε αυτή τη θέση έτσι ώστε να έρχο­νται οι δια­κι­νη­τές και να εξυ­πη­ρε­τού­νται, για να δημιουρ­γή­σουν μία αγορά», εξηγεί ο Αρεζό Μαλα­κουτί.

Για τον Αμπ­ντελ­σα­λάμ Αλ-Κουεϊρί, υπεύ­θυνο για η μάχη κατά της παρά­νο­μης μετα­νά­στευ­σης στο υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών της Λιβύης (που δεν ανα­γνω­ρί­ζε­ται από τη διεθνή κοι­νό­τητα), είναι βέβαιο πως «οι δια­κι­νη­τές στη Λιβύη είναι μέλη ενός παγκό­σμιου δικτύου».

«Η πλειο­νό­τητα είναι Λίβυοι», δήλωσε στο Γαλλικό Πρα­κτο­ρείο, αλλά υπάρ­χουν επίσης και άλλων αρα­βι­κών εθνι­κο­τή­των. Έχουν ισχυρές δια­συν­δέ­σεις στην Ιταλία και στις άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες».

Ο αγώνας ενα­ντίον τέτοιων δικτύων θα είναι μακρύς και δύσκο­λος, προει­δο­ποιεί ο Αρεζό Μαλα­κουτί. «Όσο υπάρχει ζήτηση για παρά­τυπη μετα­νά­στευση, θα υπάρ­χουν άνθρω­ποι για να την εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται» ανα­φέ­ρει.

ΑΠΕ-ΜΠΕ