ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Εμβόλιο AstraZeneca: Ρωγμή στο τείχος ανοσίας από την πολυφωνία της ΕΕ – Το plan B της κυβέρνησης

news room 1 λεπτό ανάγνωση
εμβόλιο

Το «βρε­τα­νι­κό μο­ντέ­λο» υιο­θε­τεί η εμ­βο­λια­στι­κή εκ­στρα­τεία «Ελευ­θε­ρία» μετά την από­φα­ση της Εθνι­κής Επι­τρο­πής Εμ­βο­λια­σμών να χο­ρη­γεί­ται το εμ­βό­λιο της AstraZeneca σε πο­λί­τες 30 ετών και άνω.

Ακο­λου­θώ­ντας συ­νε­πώς την πιο… ασφα­λή οδό – δε­δο­μέ­νου ότι το εμ­βό­λιο έχει ήδη χο­ρη­γη­θεί σε 25 εκα­τομ­μύ­ρια Αγ­γλους -, η οδη­γία ανα­μέ­νε­ται να λει­τουρ­γή­σει ως «ένεση» εμπι­στο­σύ­νης στους πο­λί­τες που πα­ρα­κο­λου­θούν με προ­βλη­μα­τι­σμό τις εξε­λί­ξεις.

«Εμπό­διο» στην έρευ­να για τη δο­λο­φο­νία του Γιώρ­γου Κα­ραι­βάζ, τα δε­κά­δες ανε­ξι­χνί­α­στα «συμ­βό­λαια θα­νά­του»

Πα­ράλ­λη­λα, το επι­στη­μο­νι­κό προ­σω­πι­κό της χώρας έχει ήδη κα­ταρ­τί­σει σα­φείς οδη­γί­ες και βρί­σκε­ται σε ετοι­μό­τη­τα για αντι­με­τώ­πι­σή του στην πε­ρί­πτω­ση που κά­ποιος πο­λί­της εκ­δη­λώ­σει το σπά­νιο σύν­δρο­μο προ­θρομ­βω­τι­κής θρομ­βο­πε­νί­ας ανο­σο­λο­γι­κής αι­τιο­λο­γί­ας ύστε­ρα από εμ­βο­λια­σμό (VIPIT).

Οι νέοι και ο κίν­δυ­νος από το εμ­βό­λιο της ΑΖ

Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να και όπως εξη­γεί στο «Βήμα» ο κα­θη­γη­τής Πο­λι­τι­κής της Υγεί­ας στη London School of Economics (LSE) Ηλίας Μό­σια­λος, «οι βρε­τα­νι­κές αρχές ισο­σταθ­μί­ζο­ντας τους κιν­δύ­νους έκ­θε­σης από τον ιό έκρι­ναν ανα­φο­ρι­κά με τους πο­λί­τες 30 ετών και κάτω ότι είναι ελά­χι­στα με­γα­λύ­τε­ρος ο κίν­δυ­νος αν κά­νουν το εμ­βό­λιο σε σχέση με το να νο­σή­σουν και να ει­σα­χθούν σε μο­νά­δα εντα­τι­κής θε­ρα­πεί­ας. Για όλες τις άλλες ηλι­κια­κές κα­τη­γο­ρί­ες το εμ­βό­λιο έχει συ­ντρι­πτι­κά πλε­ο­νε­κτή­μα­τα».

Ακο­λου­θώ­ντας λοι­πόν το ίδιο σκε­πτι­κό με τα μέλη της Εθνι­κής Επι­τρο­πής Εμ­βο­λια­σμών συ­νι­στά «τη συ­νέ­χι­ση του προ­γράμ­μα­τος εμ­βο­λια­σμού με κάθε δια­θέ­σι­μο εμ­βό­λιο, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου και του εμ­βο­λί­ου AstraZeneca, στα άτομα ηλι­κί­ας 30 ετών και άνω».

«Οπως με όλα τα φάρ­μα­κα, θα πρέ­πει να βά­ζου­με στη ζυ­γα­ριά το όφε­λος με την πι­θα­νή το­ξι­κή δράση τους. Και το όφε­λος θα πρέ­πει να είναι εξαι­ρε­τι­κά με­γα­λύ­τε­ρο ώστε να αγνο­ή­σου­με την πολύ πε­ριο­ρι­σμέ­νη σε συ­χνό­τη­τα το­ξι­κή δράση. Σε ό,τι αφορά το συ­γκε­κρι­μέ­νο εμ­βό­λιο, αν βά­λου­με στην ίδια εξί­σω­ση όφε­λος με πα­ρε­νέρ­γειες, τότε το πη­λί­κο δεν είναι το ίδιο για τους νε­ό­τε­ρους συ­γκρι­τι­κά με τους πιο ηλι­κιω­μέ­νους. Στους νε­ό­τε­ρους πε­ριο­ρί­ζε­ται γιατί δια­τρέ­χουν μι­κρό­τε­ρο κίν­δυ­νο από σο­βα­ρή νό­ση­ση, ενώ εμ­φα­νί­ζουν συ­χνό­τε­ρα τη θρομ­βο­πε­νι­κή θρόμ­βω­ση» υπο­γραμ­μί­ζει ο κα­θη­γη­τής Φαρ­μα­κο­λο­γί­ας στην Ια­τρι­κή Σχολή του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Κρή­της και Ερευ­νη­τής στο Ιν­στι­τού­το Μο­ρια­κής Βιο­λο­γί­ας και Βιο­τε­χνο­λο­γί­ας του ΙΤΕ, Αχιλ­λέ­ας Γρα­βά­νης.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση πά­ντως, ο κ. Γρα­βά­νης  διευ­κρι­νί­ζει πως το ζή­τη­μα που έχει ανοί­ξει είναι άνευ ου­σί­ας για τη χώρα μας, «δε­δο­μέ­νου ότι προ­σώ­ρας το AstraZeneca χο­ρη­γεί­ται και με βάση την προ­τε­ραιο­ποί­η­ση σε πο­λί­τες άνω των 60 ετών. Βε­βαί­ως, το αμέ­σως χρο­νι­κό διά­στη­μα θα προ­χω­ρή­σει η εμ­βο­λια­στι­κή εκ­στρα­τεία στον νε­ό­τε­ρο πλη­θυ­σμό. Τότε όμως η χώρα θα έχει προ­μη­θευ­θεί 7,6 εκατ. δό­σεις – πλην αυτών της AstraZeneca, που στην πράξη θα απο­τε­λούν τη συ­ντρι­πτι­κή μειο­ψη­φία».

Ο ιός της αμ­φι­βο­λί­ας και το «plan B»

Παρ’ όλα αυτά και δε­δο­μέ­νης της «πο­λυ­φω­νί­ας» σε ό,τι αφορά τις οδη­γί­ες χο­ρή­γη­σης του εμ­βο­λί­ου της AstraZeneca στις χώρες της ΕΕ, ο ιός της αμ­φι­βο­λί­ας δεν έχει αφή­σει ανε­πη­ρέ­α­στους τους Ελ­λη­νες. H κα­τά­στα­ση δε πε­ρι­πλέ­κε­ται ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο καθώς ήδη από την πε­ρα­σμέ­νη Πα­ρα­σκευή εντά­χθη­κε στο «μι­κρο­σκό­πιο» του Ευ­ρω­παϊ­κού Ορ­γα­νι­σμού Φαρ­μά­κων (ΕΜΑ) και το εμ­βό­λιο της Johnson&Johnson – ση­μειω­τέ­ον, πρό­κει­ται για το μο­να­δι­κό μο­νο­δο­σι­κό εμ­βό­λιο, με 1.330.000 δό­σεις να κα­τα­φθά­νουν στη χώρα μας έως τον Ιού­νιο –  έπει­τα από την εκ­δή­λω­ση τεσ­σά­ρων σο­βα­ρών πε­ρι­στα­τι­κών θρομ­βώ­σε­ων.

Υπό τις εξε­λί­ξεις αυτές και πα­ρό­τι η από­φα­ση της Εθνι­κής Επι­τρο­πής Εμ­βο­λια­σμών δεν προ­κα­λεί… πα­ρε­νέρ­γειες στο εκ­στρα­τεία «Ελευ­θε­ρία», κυ­βέρ­νη­ση και επι­στή­μο­νες επε­ξερ­γά­ζο­νται ένα «plan B» στην πε­ρί­πτω­ση ελεύ­θε­ρων ρα­ντε­βού.

Μά­λι­στα και κατά πλη­ρο­φο­ρί­ες πι­θα­νόν να ανα­προ­σαρ­μο­στεί ο επι­χει­ρη­σια­κός σχε­δια­σμός και να επι­σπευ­στούν οι δια­δι­κα­σί­ες για νε­ό­τε­ρες πλη­θυ­σμια­κές ομά­δες ή/και επαγ­γελ­μα­τι­κές κα­τη­γο­ρί­ες σε νευ­ραλ­γι­κές οι­κο­νο­μι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, εφό­σον επι­θυ­μούν να εμ­βο­λια­στούν με το εμ­βό­λιο της AstraZeneca και υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση ότι προ­κύ­ψει πλε­ό­να­σμα.

Ανεμ­βο­λί­α­στο το 35% άνω των 80 ετών

Συ­νυ­πο­λο­γί­ζο­ντας δε, σύμ­φω­να με τα επί­ση­μα στοι­χεία που αφο­ρούν στη χώρα μας, ότι ο ιός «κυ­κλο­φο­ρεί» στον νε­ό­τε­ρο πλη­θυ­σμό, οδη­γώ­ντας το τρίτο κύμα, ένα πα­ράλ­λη­λο πρό­γραμ­μα χρή­σης των αδιά­θε­των δό­σε­ων στην κρί­σι­μη αυτή πλη­θυ­σμια­κή ομάδα πι­θα­νόν να λει­τουρ­γού­σε κα­θο­ρι­στι­κά και να συ­νέ­βαλ­λε απο­φα­σι­στι­κά στην επί­τευ­ξη της «ανο­σί­ας της αγέ­λης».

Μία άλλη δε πα­ρά­με­τρος που πρέ­πει να συ­μπε­ρι­λά­βει κα­νείς είναι ότι στις ηλι­κί­ες άνω των 80 ετών εκτι­μά­ται πως το 35% είναι ανεμ­βο­λί­α­στοι.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση πά­ντως, στό­χος είναι το απο­τέ­λε­σμα της εμ­βο­λια­στι­κής εξί­σω­σης να ισο­δυ­να­μεί με κά­λυ­ψη της τά­ξε­ως του 57% του πλη­θυ­σμού (με μία ή με δύο δό­σεις) έως τα τέλη Ιου­νί­ου. Προ­σθέ­το­ντας δε και το πο­σο­στό της φυ­σι­κής ανο­σί­ας που εκτι­μά­ται ότι θα φθά­σει του­λά­χι­στον στο 10%, τότε στα μέσα του κα­λο­και­ριού ανα­μέ­νε­ται να έχει ανα­τρα­πεί η ει­κό­να.

Προς το παρόν πά­ντως και όπως διευ­κρι­νί­ζει στο «Βήμα» ο γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας Πρω­το­βάθ­μιας Υγεί­ας Μά­ριος Θε­μι­στο­κλέ­ους, το εμ­βό­λιο κρί­νε­ται στα ρα­ντε­βού, επι­βε­βαιώ­νο­ντας προ­σώ­ρας ότι η προ­σέ­λευ­ση των πο­λι­τών αγ­γί­ζει το 93%. «Συ­νε­χί­ζε­ται κα­νο­νι­κά το εμ­βο­λια­στι­κό πρό­γραμ­μα. Θα δια­πι­στω­θεί και θα αξιο­λο­γη­θεί τυχόν πρό­βλη­μα, όταν η δια­δι­κα­σία ανοί­ξει για τις επό­με­νες ομά­δες».

Το σύν­δρο­μο VIPIT και οι προ­βλέ­ψεις

Οι πο­λί­τες με προη­γού­με­νο ιστο­ρι­κό θρόμ­βω­σης, θρομ­βο­πε­νί­ας ή κλη­ρο­νο­μι­κής θρομ­βο­φι­λί­ας είναι αυτοί που ανη­συ­χούν πε­ρισ­σό­τε­ρο για τις σπά­νιες πα­ρε­νέρ­γειες του εμ­βο­λί­ου της AstraZeneca. Παρ’ όλα αυτά και όπως διευ­κρι­νί­ζουν τα μέλη της Εθνι­κής Επι­τρο­πής Εμ­βο­λια­σμών, δεν υπάρ­χει «τεκ­μη­ριω­μέ­νη συ­σχέ­τι­ση».

Επι­πλέ­ον προ­σθέ­τουν ότι «δεν υπάρ­χει τεκ­μη­ρί­ω­ση συ­σχέ­τι­σης με άλ­λους προ­δια­θε­σι­κούς πα­ρά­γο­ντες και η σπά­νια αυτή κα­τά­στα­ση φαί­νε­ται να είναι μια ιδιο­συ­γκρα­σια­κή αντί­δρα­ση κατά την πρώτη έκ­θε­ση στο εμ­βό­λιο AΖ». Επι­ση­μαί­νουν δε, συ­νο­ψί­ζο­ντας τα μέχρι τώρα διε­θνή δε­δο­μέ­να, ότι η συ­χνό­τη­τα των εκ­δη­λώ­σε­ων θρόμ­βω­σης με θρομ­βο­πε­νία εκτι­μά­ται σε 1 προς 150.000 δό­σεις του εμ­βο­λί­ου της Οξ­φόρ­δης και η συ­χνό­τη­τα των αντί­στοι­χων θα­νά­των σε 1,5 προς 1.000.000 δό­σεις.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση και σύμ­φω­να με τις επί­ση­μες οδη­γί­ες της Επι­τρο­πής οι για­τροί οφεί­λουν να ενη­με­ρώ­νουν τους πο­λί­τες που εμ­βο­λιά­ζο­νται ότι στην εξαι­ρε­τι­κά σπά­νια πε­ρί­πτω­ση που θα εμ­φα­νί­σουν λίγες ημέ­ρες μετά τον εμ­βο­λια­σμό τους κά­ποιο από τα πα­ρα­κά­τω συμ­πτώ­μα­τα θα πρέ­πει να ανα­ζη­τή­σουν άμεσα ια­τρι­κή συμ­βου­λή.

Τα ύπο­πτα συμ­πτώ­μα­τα

Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να, τα «ύπο­πτα» ση­μά­δια μετά τη χο­ρή­γη­ση του εμ­βο­λί­ου είναι τα εξής:

– Δύ­σπνοια, θω­ρα­κι­κό άλγος, αιφ­νί­διο οί­δη­μα στα κάτω άκρα, εστια­κή νευ­ρο­λο­γι­κή ση­μειο­λο­γία ή επί­μο­νο κοι­λια­κό άλγος, επί­μο­νη και έντο­νη κε­φα­λαλ­γία διάρ­κειας με­γα­λύ­τε­ρης των 4 ημε­ρών, θάμ­βος όρα­σης.

– Δερ­μα­τι­κές εκ­χυ­μώ­σεις (με­λα­νιές) ή εντο­πι­σμέ­νες πε­τέ­χειες (στι­κτές ερυ­θρές κη­λί­δες) εκτός από το ση­μείο χο­ρή­γη­σης του εμ­βο­λί­ου.

Εν τω με­τα­ξύ, συ­στά­σεις συ­νέ­τα­ξε πρό­σφα­τα και η Ελ­λη­νι­κή Αι­μα­το­λο­γι­κή Εται­ρεία σχε­τι­κά με την εκ­δή­λω­ση θρόμ­βω­σης με θρομ­βο­πε­νία έπει­τα από εμ­βο­λια­σμό για τον ιό SARS-CoV-2, με στόχο την πρώ­ι­μη διά­γνω­ση πι­θα­νόν πα­ρε­νερ­γειών και την άμεση αντι­με­τώ­πι­σή τους.

Ετσι, με­τα­ξύ άλλων, συ­νι­στά­ται οι ασθε­νείς που εμ­φα­νί­ζουν μόνο θρομ­βο­πε­νία ή μόνο θρόμ­βω­ση μετά τη χο­ρή­γη­ση οποιου­δή­πο­τε εμ­βο­λί­ου ένα­ντι του SARS-CoV-2 να είναι σε στενή πα­ρα­κο­λού­θη­ση.

Επι­πλέ­ον, σε κάθε ασθε­νή που εμ­φα­νί­ζε­ται με θρομ­βο­πε­νία (αι­μο­πε­τά­λια <150.000/μL) και θρόμ­βω­ση ή συμ­πτώ­μα­τα που μπο­ρεί να σχε­τί­ζο­νται με φλε­βι­κή ή αρ­τη­ρια­κή θρόμ­βω­ση (ζάλη, επί­μο­νη και έντο­νη κε­φα­λαλ­γία, δια­τα­ρα­χές όρα­σης, εστια­κή νευ­ρο­λο­γι­κή συν­δρο­μή, κοι­λια­κό ή θω­ρα­κι­κό άλγος, δύ­σπνοια, οί­δη­μα και ερυ­θρό­τη­τα σκέ­λους, ωχρό­τη­τα και ψυ­χρό­τη­τα άκρου), εντός 28 ημε­ρών από τον εμ­βο­λια­σμό, θα πρέ­πει να διε­νερ­γεί­ται λε­πτο­με­ρής έλεγ­χος.

Η λίστα μά­λι­στα των εξε­τά­σε­ων είναι μακρά και πε­ρι­λαμ­βά­νει γε­νι­κή αί­μα­τος και επί­χρι­σμα για την επι­βε­βαί­ω­ση της θρομ­βο­πε­νί­ας και τη δια­φο­ρι­κή διά­γνω­ση εναλ­λα­κτι­κών αι­τί­ων αυτής, έλεγ­χο πήξης (που πε­ρι­λαμ­βά­νει PT, aPTT, ινω­δο­γό­νο και D-dimers) και δια­γνω­στι­κό απει­κο­νι­στι­κό έλεγ­χο για ανά­δει­ξη αρ­τη­ρια­κής ή φλε­βι­κής θρόμ­βω­σης, ανά­λο­γα με τα συμ­πτώ­μα­τα του ασθε­νούς.

Η Ελ­λη­νι­κή Αι­μα­το­λο­γι­κή Εται­ρεία διευ­κρι­νί­ζει ότι «επί αυ­ξη­μέ­νων επι­πέ­δων D-dimers και θρομ­βο­πε­νί­ας (χωρίς άλλα πα­θο­λο­γι­κά ευ­ρή­μα­τα από το επί­χρι­σμα του αί­μα­τος) και πα­ρου­σί­ας κλι­νι­κών ή απει­κο­νι­στι­κών εν­δεί­ξε­ων θρόμ­βω­σης, θε­ω­ρεί­ται πι­θα­νή η διά­γνω­ση VIPIT». Για να επι­βε­βαιω­θεί όμως το σύν­δρο­μο, απαι­τεί­ται δια­γνω­στι­κός έλεγ­χος για ΗΙΤ, όπως είναι η ανί­χνευ­ση αντι­σω­μά­των ένα­ντι του συ­μπλέγ­μα­τος PF4 και ηπα­ρί­νης. Ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση δί­νουν οι επι­στή­μο­νες της Εται­ρεί­ας στη θε­ρα­πεία των ασθε­νών με πι­θα­νή ή επι­βε­βαιω­μέ­νη VIPIT, η οποία, όπως διευ­κρι­νί­ζουν, είναι πα­ρό­μοια με τη θε­ρα­πεία του συν­δρό­μου ΗΙΤ.

Στο πλαί­σιο αυτό, υπο­γραμ­μί­ζουν δε την ανά­γκη απο­φυ­γής χο­ρή­γη­σης οποιασ­δή­πο­τε μορ­φής ηπα­ρί­νης (κλα­σι­κής ή χα­μη­λού μο­ρια­κού βά­ρους) και χο­ρή­γη­ση εναλ­λα­κτι­κής αντι­πη­κτι­κής αγω­γής σε θε­ρα­πευ­τι­κή δόση, πα­ρε­ντε­ρι­κά ή από του στό­μα­τος.

Ποιοι δεν πρέ­πει να ακυ­ρώ­νουν τον εμ­βο­λια­σμό

Ενας φόβος που φαί­νε­ται να «πα­γώ­νει» με­ρί­δα πο­λι­τών, με απο­τέ­λε­σμα να απο­φεύ­γουν το ρα­ντε­βού τους με το εμ­βό­λιο και συ­νε­πα­κό­λου­θα με την ανο­σία ένα­ντι της λοί­μω­ξης COVID-19, είναι αυτός των αλ­λερ­γιών. Οπως μά­λι­στα έχει επι­ση­μά­νει πρό­σφα­τα η πρό­ε­δρος της Εθνι­κής Επι­τρο­πής Εμ­βο­λια­σμών, Μαρία Θε­ο­δω­ρί­δου, «μια κοινή πα­ρα­τή­ρη­ση είναι ότι ένας ση­μα­ντι­κός αριθ­μός συ­μπο­λι­τών μας έχει έναν υπερ­βο­λι­κό φόβο για το θέμα των αλ­λερ­γιών. Θα έλεγα ότι και οι για­τροί που διε­νερ­γούν τους εμ­βο­λια­σμούς έχουν επί­σης μια αυ­ξη­μέ­νη δι­στα­κτι­κό­τη­τα, και αυτός ο συν­δυα­σμός οδη­γεί αρ­κε­τά άτομα, όπως είπα, να μην εμ­βο­λιά­ζο­νται, να ακυ­ρώ­νουν τους εμ­βο­λια­σμούς τους ή να πα­ρα­πέ­μπο­νται για απλές αλ­λερ­γί­ες να εμ­βο­λια­στούν σε ει­δι­κά εμ­βο­λια­στι­κά κέ­ντρα σε νο­σο­κο­μεία».

Για τον λόγο αυτόν τα μέλη της Επι­τρο­πής διευ­κρι­νί­ζουν σε πρό­σφα­τη οδη­γία τους και σύμ­φω­να με τα υπάρ­χο­ντα δε­δο­μέ­να για τα εμ­βό­λια ότι δεν απαι­τεί­ται πα­ρα­πο­μπή σε εμ­βο­λια­στι­κό κέ­ντρο νο­σο­κο­μεί­ου για εμ­βο­λια­ζο­μέ­νους με γνω­στές αλ­λερ­γί­ες σε:

– φάρ­μα­κα (πλην εμ­βο­λί­ων COVID-19 και συ­στα­τι­κών τους),

– τρό­φι­μα,

– νυγ­μούς εντό­μων,

– πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά (αε­ρο­με­τα­φε­ρό­με­να) αλ­λερ­γιο­γό­να, όπως γύ­ρεις, ακά­ρεα, μύ­κη­τες, επι­θή­λια ζώων,

– φυ­σι­κό λά­στι­χο (latex),

– εν­δο­φλέ­βιες σκια­γρα­φι­κές ου­σί­ες εκτός του σκια­γρα­φι­κού από του στό­μα­τος προ­ϊ­ό­ντος gastrografin που πε­ριέ­χει Polysorbate 80,

– επαφή ου­σιών με το δέρμα (π.χ. δερ­μα­τί­τι­δα εξ επα­φής σε καλ­λυ­ντι­κά, βαφές μαλ­λιών, νι­κέ­λιο κ.ά.).

Και υπο­γραμ­μί­ζουν ότι «η πα­ρα­πο­μπή σε εμ­βο­λια­στι­κό κέ­ντρο νο­σο­κο­μεί­ου (με δυ­να­τό­τη­τα Εξει­δι­κευ­μέ­νης Καρ­διο­α­να­πνευ­στι­κής Υπο­στή­ρι­ξης) γί­νε­ται απο­κλει­στι­κά και μόνο σε άτομα με ιστο­ρι­κό σο­βα­ρής ανα­φυ­λα­ξί­ας άγνω­στης αι­τιο­λο­γί­ας που χρειά­στη­κε αγωγή με ενέ­σι­μα φάρ­μα­κα (αδρε­να­λί­νη, κορ­τι­ζό­νη) ή νο­ση­λεία».

Είναι ση­μα­ντι­κό να ση­μειω­θεί ότι με βάση τα δε­δο­μέ­να σε σύ­νο­λο 665.000.000 δό­σε­ων εμ­βο­λια­σμών πα­γκο­σμί­ως για τη νόσο COVID-19, η πι­θα­νό­τη­τα σο­βα­ρής ανα­φυ­λα­ξί­ας για τα εμ­βό­λια κυ­μαί­νε­ται με­τα­ξύ 2,5 και 4,5 πε­ρι­πτώ­σεις σε 1.000.000 δό­σεις, ανά­λο­γη εκεί­νης των εμ­βο­λια­σμών από άλλα γνω­στά εμ­βό­λια.

Πηγή: tovima.gr

Σχολιασμός Άρθρου

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

Προσθέστε ένα σχόλιο

Το E-mail δεν θα δημοσιευτεί.
Πρέπει να συμπληρωθούν όλα τα πεδία για την υποβολή του σχολίου.