Aπό τα Κανόνια του Ναβαρόνε μέχρι το Bollywood

Η πρό­σφατη παγκό­σμια πρε­μιέρα της ταινίας Ice Scater, που γυρί­στηκε εξ ολο­κλή­ρου στο Χαράκι, επα­νέ­φερε τη Ρόδο στο προ­σκή­νιο της διε­θνούς κινη­μα­το­γρα­φι­κής επι­και­ρό­τη­τας. Ένα αρκτικό, παγω­μένο σύμπαν στήθηκε δημιουρ­γικά πάνω σε μια μεσο­γειακή ακτο­γραμμή, απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι το νησί δια­θέ­τει όχι μόνο φυσική ομορφιά αλλά και την ευε­λι­ξία, την τεχνο­γνω­σία και τις υπο­δο­μές για να υπο­στη­ρί­ξει απαι­τη­τι­κές διε­θνείς παρα­γω­γές.

Η προβολή αυτή δεν απο­τε­λεί ένα μεμο­νω­μένο πολι­τι­στικό γεγονός. Αντί­θετα, έρχεται να προ­στε­θεί σε μια μακρά παρά­δοση που συνδέει τη Ρόδο με τη μεγάλη οθόνη μια σχέση που στο παρελ­θόν της χάρισε παγκό­σμια προβολή, αλλά δεν αξιο­ποι­ή­θηκε πάντα με όρους σύγ­χρο­νου του­ρι­στι­κού μάρ­κε­τινγκ. Δεν είναι τυχαίο ότι σε workshop γερ­μα­νι­κού του­ρι­στι­κού περιο­δι­κού που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στη Ρόδο, επι­ση­μάν­θηκε πως η Ελλάδα έχει ταυ­τι­στεί διεθνώς με τον «μύθο του Ζορμπά». Η αναφορά αυτή υπεν­θυ­μί­ζει τη δύναμη που μπορεί να ασκήσει ο κινη­μα­το­γρά­φος στη δια­μόρ­φωση της εικόνας ενός τόπου.

Εργα­λείο συγ­χρό­νου μάρ­κε­τινγκ

Η Ρόδος είχε το προ­νό­μιο να δοξα­στεί μέσα από τη 7η τέχνη ήδη από τη δεκα­ε­τία του ’60, ωστόσο δεν κεφα­λαιο­ποιώ­ντας όσο μπο­ρούσε τη διεθνή αίγλη που απέ­κτησε τότε. Το μεγάλο «μπαμ» έγινε το 1960 με τα «Κανόνια του Ναβα­ρόνε», μία από τις δημο­φι­λέ­στε­ρες πολε­μι­κές περι­πέ­τειες στην ιστορία του κινη­μα­το­γρά­φου. Τα εξω­τε­ρικά γυρί­σματα πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν στη Ρόδο, προ­σελ­κύ­ο­ντας τα φώτα της παγκό­σμιας δημο­σιό­τη­τας. Οι εικόνες των ακτών και των βρα­χω­δών τοπίων του νησιού ταξί­δε­ψαν σε ολό­κληρο τον κόσμο, χαρί­ζο­ντας στη Ρόδο μια ανε­κτί­μητη προβολή σε μια εποχή που η έννοια του film tourism δεν είχε ακόμη ανα­πτυ­χθεί στρα­τη­γικά. Ακο­λού­θη­σαν κι άλλες μεγάλες διε­θνείς παρα­γω­γές, όπως η «Από­δραση στην Αθήνα», με γυρί­σματα στην Παλιά Πόλη και στην Καλ­λι­θέα, που αξιο­ποί­η­σαν το μεσαιω­νικό σκηνικό και το ιστο­ρικό βάθος του νησιού.

Το 2006, για τις ανάγκες διε­θνούς παρα­γω­γής με θέμα τη δημιουρ­γία του κράτους του Ισραήλ, τα μεσαιω­νικά δρο­μά­κια της Ρόδου μετα­μορ­φώ­θη­καν κινη­μα­το­γρα­φικά σε Ιερου­σα­λήμ, με χιλιά­δες κομπάρ­σους και δεκάδες σημεία γυρι­σμά­των σε όλο το νησί. Παράλ­ληλα, η Ρόδος απο­τέ­λεσε σκηνικό και για ελλη­νι­κές παρα­γω­γές που ανέ­δει­ξαν τη φωτεινή, κοσμο­πο­λί­τικη πλευρά της, όπως το «Κορί­τσια για φίλημα», «Δόλωμα» «Νύχτες στο Μιρα­μαρε» κλπ το οποίο θεω­ρεί­ται μέχρι σήμερα μία από τις πιο εμβλη­μα­τι­κές κινη­μα­το­γρα­φι­κές «καρτ-ποστάλ» του νησιού.

Στα χρόνια που ακο­λού­θη­σαν, ιστο­ρικά δράματα, ευρω­παϊ­κές και ασια­τι­κές παρα­γω­γές (πρό­σφατα και το Bollywood) αξιο­ποί­η­σαν το Παλάτι του Μεγάλου Μαγί­στρου ( El Creco ) την οδό των Ιπποτών και το φυσικό τοπίο της Ρόδου, επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι το νησί μπορεί να «μετα­μορ­φώ­νε­ται» ανάλογα με τις ανάγκες κάθε σενα­ρίου. Διεθνή στοι­χεία δεί­χνουν ότι οι περιο­χές όπου πραγ­μα­το­ποιού­νται κινη­μα­το­γρα­φικά γυρί­σματα γνω­ρί­ζουν αυξη­μένο του­ρι­στικό ρεύμα από επι­σκέ­πτες που επι­θυ­μούν να δουν από κοντά τις τοπο­θε­σίες των αγα­πη­μέ­νων τους ταινιών. Ο κινη­μα­το­γρά­φος λει­τουρ­γεί ως ισχυρό εργα­λείο σύγ­χρο­νου μάρ­κε­τινγκ προ­ο­ρι­σμού, δημιουρ­γώ­ντας συναι­σθη­μα­τικό δεσμό με το κοινό και ενι­σχύ­ο­ντας την του­ρι­στική ταυ­τό­τητα ενός τόπου. Σήμερα, σε μια απαι­τη­τική οικο­νο­μική συγκυ­ρία και σε ένα περι­βάλ­λον έντονου αντα­γω­νι­σμού που συχνά πιέζει τις τιμές και τα περι­θώ­ρια κέρδους, η Ρόδος καλεί­ται να επα­να­το­πο­θε­τη­θεί δυνα­μικά.

Αντί να περιο­ρί­ζε­ται σε μια πολι­τι­στική ανά­μνηση του παρελ­θό­ντος, μπορεί να αξιο­ποι­ή­σει τη «μαγιά» της ιστο­ρίας της στον κινη­μα­το­γράφο και να επεν­δύ­σει συστη­μα­τικά στον οπτι­κο­α­κου­στικό τομέα. Το Ice Scater του Φιν­λαν­δού σκη­νο­θέτη Τaavi Vartia απο­δει­κνύει ότι το νησί εξα­κο­λου­θεί να εμπνέει δημιουρ­γούς και να προ­σφέ­ρει εικόνες με παγκό­σμια απήχηση. Το ζητού­μενο πλέον δεν είναι απλώς να φιλο­ξε­νεί παρα­γω­γές, αλλά να μετα­τρέ­πει κάθε κινη­μα­το­γρα­φική παρου­σία σε στρα­τη­γικό πλε­ο­νέ­κτημα. Η Ρόδος έχει το φυσικό σκηνικό, την ιστο­ρική βαρύ­τητα και την εμπει­ρία. Εκείνο που απαι­τεί­ται είναι ένα συντο­νι­σμένο, σύγ­χρονο «come back» στον τομέα του film marketing, ώστε η σχέση της με τη μεγάλη οθόνη να εξε­λι­χθεί σε μοχλό βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης για το μέλλον, καθώς είναι σημα­ντικά και τα έσοδα της παρα­γω­γής που μένουν στην τοπική οικο­νο­μία.