ΣτΕ : Συνταγματική η αφαίρεση της θρησκευτικής αγωγής από την αποστολή του υπουργείου Παιδείας

Συνταγ­μα­τική έκρινε,  κατά πλειο­ψη­φία, η Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας  την απόφαση  επί της υπουρ­γίας του Κων­στα­ντί­νου  Γαβρό­γλου για την  αφαί­ρεση της  «ανά­πτυξη της θρη­σκευ­τι­κής συνεί­δη­σης» από την απο­στολή του υπουρ­γείου Παι­δείας . Παράλ­ληλα, η Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ με την υπ΄  αριθμ. 210/2020 απόφασή της απέρ­ριψε την αίτηση  της Εκκλη­σίας της Ελλάδος, με την οποία  ζητούσε να ακυ­ρω­θεί  το ΠΔ  18/2018 «Οργα­νι­σμός υπουρ­γείου Παι­δείας, Έρευνας και Θρη­σκευ­μά­των».

Στο ΣτΕ έχουν προ­σφύ­γει με το ίδιο αίτημα, εκτός της Εκκλη­σίας της Ελλάδος,  η Ιερά Μητρό­πολη Πειραιά, ο Μητρο­πο­λί­της Πειραιά Σερα­φείμ Μεν­τζε­λό­πουλο,  η «Πανελ­λή­νια ‘Ενωσις Θεο­λό­γων», η «Εστία Πατε­ρι­κών Μελετών» και  δύο γονείς των οποίων τα παιδιά τους φοιτούν στο Δημο­τικό σχολείο και στο Λύκειο

Ειδι­κό­τερα, η Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, έκρινε, κατ΄  αρχάς, μεταξύ των άλλων,  τα εξής:

«Με τις δια­τά­ξεις του άρθρου 3 παρ. 1 του Συντάγ­μα­τος κατο­χυ­ρώ­νε­ται, μεταξύ άλλων, και η αυτο­διοί­κηση της Εκκλη­σίας, η οποία περι­λαμ­βά­νει την εξουσία της ν’ απο­φα­σί­ζει για τις υπο­θέ­σεις της με δικά της όργανα, τα οποία συγκρο­τού­νται όπως ο νόμος ορίζει και να διοι­κεί­ται από την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρ­χίας και την απ’ αυτή προ­ερ­χό­μενη Διαρκή Ιερά Σύνοδο. Ωστόσο, η εξουσία αυτή της Εκκλη­σίας ασκεί­ται εντός των πλαι­σίων των γενικών κανόνων που θεσπί­ζει ελεύ­θερα ο νομο­θέ­της, ο οποίος μόνο δεν μπορεί να προ­χω­ρή­σει και μέχρι τη θεμε­λιώδη μετα­βολή βασικών διοι­κη­τι­κών θεσμών που έχουν καθιε­ρω­θεί πάγια στην οργά­νωση και λει­τουρ­γία της Εκκλη­σίας».

Παράλ­ληλα, οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τείας έκριναν ότι η δια­τύ­πωση της απο­στο­λής του υπουρ­γείου Εθνικής Παι­δείας,   στον   Οργα­νι­σμό του (π.δ. 18/2018) «δεν αντί­κει­ται ούτε στο άρθρο 16 παρ. 2 του Συντάγ­μα­τος, ούτε στην εξου­σιο­δο­τική διάταξη του άρθρου 54 του ν. 4178/2013. Και τούτο, διότι οι βασικοί σκοποί της παι­δείας καθο­ρί­ζο­νται από συνταγ­μα­τι­κές και νομο­θε­τι­κές δια­τά­ξεις (άρθρο 16 παρ. 2 Συντ. και άρθρα 1, 4, 5 και 6  ν. 1566/1985), κατά το μέρος δε που οι δια­τά­ξεις αυτές επα­να­λαμ­βά­νο­νται ή μη στο οργα­νω­τικό διά­ταγμα του υπουρ­γείου στε­ρού­νται αυτο­τε­λών κανο­νι­στι­κών συνε­πειών».

Συνεπώς, ανα­φέ­ρει η απόφαση της Ολο­μέ­λειας, «το γεγονός ότι καθο­ρί­ζε­ται ως απο­στολή του υπουρ­γείου η ανά­πτυξη και συνεχής ανα­βάθ­μιση της παι­δείας με σκοπό την ηθική, πνευ­μα­τική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανά­πτυξη της εθνικής συνεί­δη­σης, την προ­στα­σία της ελευ­θε­ρίας της θρη­σκευ­τι­κής συνεί­δη­σης και της λατρείας, τη δια­μόρ­φωση ελεύ­θε­ρων, ενεργών και κριτικά σκε­πτό­με­νων πολιτών κ.λπ., χωρίς να ανα­φέ­ρε­ται ρητώς η ανά­πτυξη της θρη­σκευ­τι­κής συνεί­δη­σης, αλλά η προ­στα­σία της ελευ­θε­ρίας της θρη­σκευ­τι­κής συνεί­δη­σης, όπως άλλωστε δεν ανα­φέ­ρε­ται κατά γράμμα ούτε η επαγ­γελ­μα­τική αγωγή των Ελλήνων ή η διά­πλασή τους σε υπεύ­θυ­νους πολίτες, δεν έχει την έννοια ότι οι σκοποί αυτοί παύουν να απο­τε­λούν σκοπούς της παι­δείας κατά παρά­βαση του Συντάγ­μα­τος».

Αντί­θετα,   έξι σύμ­βου­λοι  Επι­κρα­τείας και δύο πάρε­δροι (χωρίς δικαί­ωμα ψήφου)  μειο­ψή­φη­σαν, εκφρά­ζο­ντας την άποψη  ότι  πρέπει να ακυ­ρω­θεί το π.δ. 18/2018 καθ’ ό μέρος δεν περι­λαμ­βά­νε­ται η «ανά­πτυξη της θρη­σκευ­τι­κής συνεί­δη­σης» των Ελλήνων στην διάταξη περί της απο­στο­λής του υπουρ­γείου.