Ξεκινούν αύριο Δευτέρα οι εκπτώσεις – Τι πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές

Πρε­μιέρα για τις χει­με­ρι­νές εκπτώ­σεις τη Δευτέρα, 13 Ιανουα­ρίου, με τους εμπο­ρι­κούς συλ­λό­γους να ανα­φέ­ρουν σε ανα­κοι­νώ­σεις τους ότι οι έμποροι περι­μέ­νουν τους κατα­να­λω­τές με “δυνατές εκπτώ­σεις και μονα­δι­κές ευκαι­ρίες”.

Όλα δεί­χνουν, όπως σχο­λιά­ζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρό­ε­δρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορ­κί­δης, πως οι χει­με­ρι­νές εκπτώ­σεις, παρά την οικο­νο­μική κόπωση των εορτών, θα αντα­πο­κρι­θούν στις προσ­δο­κίες εμπόρων και κατα­να­λω­τών και η αγο­ρα­στική κίνηση θα κινηθεί σε καλύ­τερα επίπεδα από πέρυσι, με στόχο ο τζίρος στη λιανική το δίμηνο, Ιανουα­ρίου – Φεβρουα­ρίου 2025, να ξεπε­ρά­σει τα 6 δισ. ευρώ του αντί­στοι­χου περυ­σι­νού διμήνου.

Ο στόχος της αύξησης των πωλή­σεων είναι εφικτός, συνε­χί­ζει ο κ. Κορ­κί­δης, κυρίως λόγω των αυξή­σεων 6,4% στους μισθούς του ιδιω­τι­κού τομέα και τη μείωση της ανερ­γίας στο 9% σε μία ακόμα ένδειξη ότι οι πιέσεις που δέχτη­καν οι οικο­γε­νεια­κοί προ­ϋ­πο­λο­γι­σμοί το προη­γού­μενο διά­στημα αρχίζει να εξα­σθε­νούν σταθερά.

Ως θετική συγκυ­ρία ανα­φέ­ρει και τη μηνιαία πτώση -0,2% των τιμών στα τρόφιμα και ποτά, που κατα­γρά­φηκε στη χώρα μας σύμφωνα με τη Eurostat, καθώς και την, κατά μέσο όρο -0,94% μείωση στις τιμές των προ­ϊ­ό­ντων στα σου­περ­μάρ­κετ τον Δεκέμ­βριο σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ. Επι­πλέον, τονίζει ο κ. Κορ­κί­δης, οι εκπτώ­σεις μπορούν να περιο­ρί­σουν τον πλη­θω­ρι­σμό από το 2,9%, κατά του­λά­χι­στον μισή μονάδα.

“Ωστόσο φέτος, θα πρέπει να επι­διώ­ξουμε οι τακτι­κές χει­με­ρι­νές εκπτώ­σεις να επε­κτα­θούν σε περισ­σό­τε­ρους κλάδους και ιδιαι­τέ­ρως στις υπη­ρε­σίες, αφού η ακρί­βεια έχει μετα­το­πι­σθεί σε μεγάλο βαθμό, από το εμπόριο στη παροχή υπη­ρε­σιών” κατα­λή­γει ο πρό­ε­δρος.

“Οι προσ­δο­κίες του εμπο­ρι­κού κόσμου από τις χει­με­ρι­νές εκπτώ­σεις είναι μεγάλες” επι­ση­μαί­νει στο Αθη­ναϊκό -Μακεδονικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων ο Μάκης Σαβ­βί­δης, αντι­πρό­ε­δρος Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Αθήνας (ΕΣΑ) και αντι­πρό­ε­δρος του Ελλη­νι­κού Συν­δέ­σμου Ηλε­κτρο­νι­κού Εμπο­ρίου (GRECA) και συμπλη­ρώ­νει: “η επάρ­κεια των προ­ϊ­ό­ντων είναι δεδο­μένη ενώ οι τιμές που θα προ­σφερ­θούν ειδικά στον κλάδο της ένδυσης/υπό­δη­σης θα ξεπε­ρά­σουν κάθε προσ­δο­κία”.

Σύμφωνα με τον κ. Σαββίδη, εφέτος ο καιρός με τις υψηλές για την περίοδο θερ­μο­κρα­σίες δεν ήταν σύμ­μα­χος των επι­χει­ρή­σεων. Στο πλαίσιο αυτό, οι έμποροι προ­κει­μέ­νου να ξεστο­κά­ρουν ετοι­μά­ζο­νται για μεγάλες εκπτώ­σεις καθώς μπορεί κάποιοι μεγάλοι παίκτες και πολυ­κα­τα­στή­ματα να έγραψαν υψηλές επι­δό­σεις την περίοδο των εορτών αλλά στο σύνολο της αγοράς δεν υπάρχει ο ίδιος ενθου­σια­σμός και συνο­λικά ο τζίρος φαί­νε­ται να υστερεί σε αξία σε σχέση με πέρυσι.

Όπως εξηγεί ο κ. Σαβ­βί­δης “οι Έλληνες κατα­να­λω­τές την περίοδο των εορτών έκαναν περισ­σό­τε­ρες αγορές σε σχέση με πέρυσι αλλά μικρό­τε­ρης αξίας. Εφέτος επέ­λε­ξαν πιο οικο­νο­μικά δώρα καθώς κατα­να­λώ­νουν το μεγα­λύ­τερο μέρος του εισο­δή­μα­τός τους (πάνω από το 50%) για την κάλυψη βασικών ειδών πρώτης ανάγκης”.

Εστιά­ζο­ντας στη συνο­λική εικόνα της αγοράς ο κ. Σαβ­βί­δης σημειώ­νει: “Η αγορά κινεί­ται πια σε δυο ταχύ­τη­τες. Από τη μία έχουμε τη μικρο­με­σαία επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα η οποία έχει σοβαρά προ­βλή­ματα και χάνει διαρκώς τζίρο ενώ από την άλλη πλευρά οι μεγάλες, πολυ­ε­θνι­κές επι­χει­ρή­σεις κατα­λαμ­βά­νουν όλο και μεγα­λύ­τερο τζίρο στον εμπο­ρικό κλάδο. Στις αιτίες περι­λαμ­βά­νο­νται η παντε­λής έλλειψη χρη­μα­το­δό­τη­σης για τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις καθώς επίσης και τα αυξη­μένα κόστη λει­τουρ­γίας (ενερ­γειακό, επαγ­γελ­μα­τική στέγη κ.ά)που οδηγούν σε στρέ­βλωση της αγοράς”.

Οι προ­τε­ραιό­τη­τες για την απο­κλι­μά­κωση των τιμών, την ενί­σχυση του υγιούς αντα­γω­νι­σμού, την ενη­μέ­ρωση των κατα­να­λω­τών, τον επο­πτικό έλεγχο της αγοράς και τη θετική συνερ­γα­σία ιδιω­τι­κού και δημό­σιου τομέα, συνε­χί­ζουν να παρα­μέ­νουν στη λίστα των στόχων και το 2025.

Στο μεταξύ, σε ό,τι αφορά στον έλεγχο της αγοράς, από την πλευρά του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης επι­ση­μαί­νε­ται, με κάθε ευκαι­ρία, ότι οι αυστη­ροί έλεγχοι είναι συνε­χείς σε όλο το εύρος της αγοράς, ενώ χρη­σι­μο­ποιού­νται και και­νούρ­για ψηφιακά εργα­λεία.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι κατά τη διάρ­κεια των εκπτώ­σεων, που θα διαρ­κέ­σουν έως την Παρα­σκευή 28 Φεβρουα­ρίου, τα κατα­στή­ματα μπορούν να λει­τουρ­γή­σουν και τις Κυρια­κές 19 και 26 Ιανουα­ρίου, με προ­τει­νό­μενο ωράριο λει­τουρ­γίας από τις 11:00 π.μ. έως τις 18:00 μ.μ.

Οι εμπο­ρι­κοί σύλ­λο­γοι, στις ανα­κοι­νώ­σεις τους, προ­τρέ­πουν το κατα­να­λω­τικό κοινό να εκμε­ταλ­λευ­τεί τα υψηλά ποσοστά των εκπτώ­σεων σε όλες τις κατη­γο­ρίες των ειδών, το υψηλό ποιο­τικό επίπεδο και την πολύ μεγάλη γκάμα προ­ϊ­ό­ντων ενώ υπεν­θυ­μί­ζουν στους επαγ­γελ­μα­τίες ότι, σε κάθε ανα­κοί­νωση περί μείωσης τιμής πρέπει να ανα­γρά­φε­ται ρητά η προ­γε­νέ­στερη τιμή (ανα­φέ­ρε­ται συχνά και ως τιμή ανα­φο­ράς) βάσει της οποίας εφαρ­μό­ζε­ται η έκπτωση. Η προ­γε­νέ­στερη τιμή είναι η χαμη­λό­τερη τιμή που εφάρ­μοσε ο έμπορος στο κάθε προϊόν του κατά την περίοδο των 30 ημερών πριν από την εφαρ­μογή της πρώτης έκπτω­σης στις 13 Ιανουα­ρίου.

Ειδικά για τις τακτι­κές εκπτώ­σεις, σύμφωνα και με τον Κώδικα Δεο­ντο­λο­γίας (ΥΑ 66877/30-8-2024) η μείωση τιμής μπορεί να έχει την εξής μορφή, πάντα υπό την προ­ϋ­πό­θεση ανα­γρα­φής της προ­γε­νέ­στε­ρης τιμής όπως ορί­ζε­ται πιο πάνω:

– Ποσοστό (%), πχ. “20% έκπτωση”.

– Συγκε­κρι­μένο ποσό, πχ. “10 ευρώ έκπτωση”.

– Ανα­γραφή νέας (χαμη­λό­τε­ρης) τιμής μαζί με την ανα­γραφή της προ­γε­νέ­στε­ρης (υψη­λό­τε­ρης) τιμής που εφαρ­μό­στηκε, πχ. “τώρα 50 ευρώ, πριν 100 ευρώ”. Η προ­γε­νέ­στερη τιμή μπορεί να εμφα­νί­ζε­ται και δια­γραμ­μένη, πχ. “50 ευρώ 100 ευρώ”.

Επι­πλέον, επα­να­λαμ­βά­νε­ται ότι, ως προ­γε­νέ­στερη τιμή νοείται η χαμη­λό­τερη τιμή που εφάρ­μοσε ο έμπορος κατά τη διάρ­κεια του χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος των 30 ημερών πριν από την εφαρ­μογή της μείωσης της τιμής. Όταν το προϊόν κυκλο­φο­ρεί στην αγορά για λιγό­τερο από 30 ημέρες, ως προ­γε­νέ­στερη τιμή νοείται η χαμη­λό­τερη τιμή στο χρονικό διά­στημα που το προϊόν κυκλο­φο­ρεί στην αγορά.

Αν η τιμή μειώ­νε­ται προ­ο­δευ­τικά κατά τη διάρ­κεια των 60 ημερών πριν από την εφαρ­μογή της μείωσης της τιμής, ως προ­γε­νέ­στερη τιμή νοείται η τιμή που ίσχυε πριν από την εφαρ­μογή της πρώτης από τις δια­δο­χι­κές μειώ­σεις τιμών. Ο κανόνας των 60 ημερών είναι αυτός που χρη­σι­μο­ποιεί­ται “εντός” των εκπτώ­σεων. Χρειά­ζε­ται ωστόσο προσοχή: Για να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί ως προ­γε­νέ­στερη τιμή αυτή που ίσχυσε πριν από τις εκπτώ­σεις, δεν πρέπει να γίνει ούτε μία αύξηση τιμής μέσα στις 60 ημέρες, έστω και επάνω στις μειω­μέ­νες τιμές, καθώς αυτό αναιρεί αυτο­μά­τως την προ­γε­νέ­στερη τιμή προ των εκπτώ­σεων.

Οι εμπο­ρι­κοί σύλ­λο­γοι ζητούν την προσοχή του εμπο­ρι­κού κόσμου, καθώς σύμφωνα με το άρθρο 21 ν. 4177/2013, σε όσους παρα­βαί­νουν το νόμο επι­βάλ­λε­ται πρό­στιμο ποσού ίσου με το 1% του ετήσιου κύκλου εργα­σιών και πάντως όχι κατώ­τερο από 10.000 ευρώ. Σε περί­πτωση που οι εκπτώ­σεις απο­δει­χτεί ότι είναι ανα­κρι­βείς ή παρα­πλα­νη­τι­κές, επι­βάλ­λε­ται πρό­στιμο ίσο με το 2% του ετήσιου κύκλου εργα­σιών και πάντως όχι μικρό­τερο των 20.000 ευρώ.

Τι να προ­σέ­ξουν οι κατα­να­λω­τές

Ενόψει των χει­με­ρι­νών εκπτώ­σεων η Ένωση Εργα­ζο­μέ­νων Κατα­να­λω­τών Ελλάδας υπεν­θυ­μί­ζει ορι­σμένα, βασικά, δικαιώ­ματα που έχουν οι κατα­να­λω­τές κατά τη διάρ­κεια των συγκε­κρι­μέ­νων περιό­δων με σκοπό την ασφα­λέ­στερη και συνετή διε­νέρ­γεια των αγορών. Συγκε­κρι­μένα:

– Κατά τη διε­νέρ­γεια των προ­σφο­ρών θα πρέπει να ανα­γρά­φο­νται ευκρι­νώς, στα σημεία όπου πωλού­νται τα προ­σφε­ρό­μενα προ­ϊ­ό­ντα, η αρχική και η νέα μειω­μένη τιμή των προ­ϊ­ό­ντων, με αναφορά στην κατάλ­ληλη μονάδα μέτρη­σης ανά προϊόν.

– Σε κάθε ανα­κοί­νωση περί μείωσης τιμής υπο­δει­κνύ­ε­ται η προ­γε­νέ­στερη τιμή που εφάρ­μοζε ο έμπορος για καθο­ρι­σμένο χρονικό διά­στημα πριν από την εφαρ­μογή της μείωσης της τιμής. Ως προ­γε­νέ­στερη τιμή νοείται η χαμη­λό­τερη τιμή που εφάρ­μοσε ο έμπορος κατά τη διάρ­κεια χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος όχι συντο­μό­τερο των 30 ημερών πριν από την εφαρ­μογή της μείωσης της τιμής. Όταν το προϊόν κυκλο­φο­ρεί στην αγορά για λιγό­τερο από 30 ημέρες, ως προ­γε­νέ­στερη τιμή νοείται η χαμη­λό­τερη τιμή που εφάρ­μοσε ο έμπορος κατά τη διάρ­κεια χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος 10 ημερών πριν από την εφαρ­μογή της μείωσης της τιμής. Όταν η μείωση της τιμής αυξά­νε­ται προ­ο­δευ­τικά, ως προ­γε­νέ­στερη τιμή νοείται η τιμή χωρίς τη μείωση της τιμής πριν από την πρώτη εφαρ­μογή της μείωσης της τιμής.

– Κατά τη διε­νέρ­γεια εκπτώ­σεων, εκτός από την ανα­γραφή της παλαιάς και της νέας μειω­μέ­νης τιμής των αγαθών και υπη­ρε­σιών που πωλού­νται με έκπτωση, επι­τρέ­πε­ται και η ανα­γραφή και εμπο­ρική επι­κοι­νω­νία ποσο­στού έκπτω­σης. Εφόσον παρέ­χε­ται μειω­μένη τιμή σε περισ­σό­τερα από το 60% του συνόλου των πωλού­με­νων ειδών, θα πρέπει να ανα­γρά­φε­ται στην προθήκη του κατα­στή­μα­τος και σε οποια­δή­ποτε άλλη εμπο­ρική επι­κοι­νω­νία το παρε­χό­μενο ποσοστό έκπτω­σης και στην περί­πτωση που υπάρ­χουν δια­φο­ρε­τικά ποσοστά έκπτω­σης ανά κατη­γο­ρίες προ­ϊ­ό­ντων, θα πρέπει να ανα­γρά­φε­ται το εύρος του παρε­χό­με­νου ποσο­στού (“από …. % έως …. %”). Σε κάθε άλλη περί­πτωση θα ανα­γρά­φε­ται ότι οι εκπτώ­σεις αφορούν επι­λεγ­μένα είδη με αναφορά στο αντί­στοιχο ποσοστό.

– Τα κατα­στή­ματα STOCK ή OUTLET υπο­χρε­ού­νται να ανα­γρά­φουν στις πινα­κί­δες που προ­βλέ­πο­νται από τις ισχύ­ου­σες δια­τά­ξεις: (α) την παλαιά τιμή πώλησης, δια­γραμ­μένη και (β) τη νέα μειω­μένη τιμή πώλησης, με τρόπο που να επι­κοι­νω­νεί στον κατα­να­λωτή τη σαφή διά­κριση μεταξύ των δύο αυτών τιμών. Προ­αι­ρε­τικά, επι­τρέ­πε­ται να ανα­γρά­φε­ται εντός του κατα­στή­μα­τος και σε κάθε άλλη εμπο­ρική επι­κοι­νω­νία με τον κατα­να­λωτή το ποσοστό της μείωσης. Στις περιό­δους εκπτώ­σεων ή προ­σφο­ρών τα κατα­στή­ματα αυτά υπο­χρε­ού­νται να εμφα­νί­ζουν στις πινα­κί­δες όλες τις ενδιά­με­σες τιμές δια­γραμ­μέ­νες και, με έντονη γραφή, τη νέα μειω­μένη τιμή διά­θε­σης και να ανα­γρά­φουν σε οποια­δή­ποτε άλλη εμπο­ρική επι­κοι­νω­νία μόνο τις λέξεις “εκπτώ­σεις”, “προ­σφο­ρές”.

– Αν οι εκπτώ­σεις, προ­σφο­ρές ή οποια­δή­ποτε ανα­κοί­νωση περί μείωσης της τιμής είναι ανα­κρι­βείς ή παρα­πλα­νη­τι­κές ως προς το ποσοστό της έκπτω­σης ή ως προς τις τιμές ή ως προς την ποσό­τητα των προ­σφε­ρό­με­νων με έκπτωση ή σε προ­σφορά προ­ϊ­ό­ντων ή ενέχουν οποιασ­δή­ποτε μορφής από­κρυψη ή παρα­πλά­νηση, επι­βάλ­λε­ται σε βάρος του εμπόρου πρό­στιμο έως το 2% του ετήσιου κύκλου εργα­σιών και πάντως όχι μικρό­τερο από 20.000 ευρώ. Αν στον έμπορο επι­βλη­θεί για δεύτερη φορά πρό­στιμο για την ίδια παρά­βαση μέσα σε διά­στημα πέντε ετών, το ανώτατο ύψος του προ­στί­μου προ­σαυ­ξά­νε­ται στο 4% του ετήσιου κύκλου εργα­σιών του.

Πηγή: thetoc.gr