Γιάννης Χατζηθεοδοσίου: «Υπάρχουν πολλά και σοβαρά προβλήματα που ασκούν αφόρητες πιέσεις στο επιχειρείν»

Είδαμε ότι (επι­τέ­λους) η κυβέρ­νηση μετά από τόσο καιρό θα βάλει «φρένο» στις παρά­λο­γες απαι­τή­σεις των τρα­πε­ζών. Γιατί άργησε τόσο πολύ αυτή η παρέμ­βαση και ποιες άλλες παρεμ­βά­σεις θα μπο­ρού­σαν (και πρέπει) να γίνουν;

Το γιατί υπήρξε τόσο μεγάλη καθυ­στέ­ρηση είναι και απορία δική μας η οποία δεν έχει απα­ντη­θεί. Το Επαγ­γελ­μα­τικό Επι­με­λη­τή­ριο Αθηνών είχε φρο­ντί­σει εγκαί­ρως -εδώ και πολλούς μήνες- να ανα­δεί­ξει το πρό­βλημα ζητώ­ντας την παρέμ­βαση της κυβέρ­νη­σης η οποία και τελικά απο­φά­σισε να δράσει πριν από μόλις λίγες εβδο­μά­δες. Κανείς δεν την εμπό­διζε να λάβει νωρί­τερα τα μέτρα που ανα­κοί­νωσε πρό­σφατα. Είχε -και συνε­χί­ζει να έχει- όλα τα «εργα­λεία» στα χέρια της για να βάλει μία τάξη σε αυτό το κομμάτι της αγοράς και κυρίως για να υπο­χρε­ώ­σει τις τρά­πε­ζες να αλλά­ξουν τακτική. Δεν είναι όμως μόνο το θέμα των υψηλών προ­μη­θειών που απα­σχο­λεί σήμερα τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις και τα νοι­κο­κυ­ριά. Είναι επίσης το χαμηλό ύψος των επι­το­κίων για τις κατα­θέ­σεις, η δυσκο­λία που αντι­με­τω­πί­ζουν οι ΜμΕ να πάρουν ένα τρα­πε­ζικό δάνειο, η άρνηση των χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών ιδρυ­μά­των να στη­ρί­ξουν την πραγ­μα­τική οικο­νο­μία, κάτι που απο­τε­λεί και υπο­χρέ­ωσή τους, η πρα­κτική που πολλές φορές ακο­λου­θούν στο θέμα των πλει­στη­ρια­σμών πρώτης κατοι­κίας. Αν σήμερα οι συστη­μι­κές τρά­πε­ζες συνε­χί­ζουν να λει­τουρ­γούν και να εξα­σφα­λί­ζουν υψηλή κερ­δο­φο­ρία, οφεί­λε­ται στις συνε­χείς ανα­κε­φα­λαιο­ποι­ή­σεις που έγιναν στα χρόνια της οικο­νο­μι­κής κρίσης με χρήματα του ελλη­νι­κού λαού. Κάτι που φαί­νε­ται ότι το έχουν ξεχάσει και οι τρά­πε­ζες και η κυβέρ­νηση.

Με το νέο έτος, οι μικρο­με­σαίες εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις καλού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν σημα­ντική αύξηση των δαπανών. Πώς θα μπο­ρούσε να βοη­θη­θεί η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα στη χώρα μας, εν μέσω ακρί­βειας και άλλων παρα­γό­ντων που την ‘στραγ­γα­λί­ζουν’;

Υπάρ­χουν πολλά και σοβαρά προ­βλή­ματα που ασκούν αφό­ρη­τες πιέσεις στο επι­χει­ρείν. Ενδει­κτικά αναφέρω την παρα­τε­τα­μένη ακρί­βεια στις πρώτες ύλες και τα μετα­φο­ρικά, κάτι που οδηγεί σε ανα­τι­μή­σεις προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών ενώ δεν πρέπει να υπο­τι­μή­σουμε και το υψηλό κόστος της ενέρ­γειας. Πρό­κει­ται για δύο παρά­γο­ντες που συνε­χί­ζουν να εκτο­ξεύ­ουν το λει­τουρ­γικό κόστος των επι­χει­ρή­σεων και ειδικά των μικρο­με­σαίων οι οποίες -όπως ανέφερα και νωρίτερα- δεν έχουν και τα απαι­τού­μενα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία για να αντα­πο­κρι­θούν με συνέ­πεια στις αυξη­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις τους. Οπότε σίγουρα χρειά­ζο­νται μέτρα ανά­σχε­σης της ακρί­βειας, ουσια­στική πάταξη από την πολι­τεία των κάθε είδους καρτέλ που έχουν σχη­μα­τί­σει κυρίως οι πολύ μεγάλες επι­χει­ρή­σεις, ένα απο­τε­λε­σμα­τικό πλαίσιο στή­ρι­ξης των ΜμΕ απέ­να­ντι στο υψηλό ενερ­γειακό κόστος όπως ισχύει και για του οικια­κούς κατα­να­λω­τές ρεύ­μα­τος, βελ­τιώ­σεις στο φορο­λο­γικό νόμο που πλήττει τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες και εφαρ­μογή στο­χευ­μέ­νων μέτρων για τη βιω­σι­μό­τητα και ανά­πτυξη των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων. Δεν υπάρ­χουν ούτε μαγικές λύσεις ούτε και «σωτήρες». Μόνο με μία εκπό­νηση ενός μακρό­πνοου ανα­πτυ­ξια­κού σχε­δια­σμού μπο­ρούμε να ελπί­ζουμε σε καλύ­τε­ρες μέρες για το επι­χει­ρείν.

Είναι γνωστό ότι σε όλη την Ελλάδα, το μεγάλο θέμα παρα­μέ­νει η εύρεση στέγης, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των επαγ­γελ­μα­τι­κών ακι­νή­των, τα μισθω­τή­ρια συμ­βό­λαια των οποίων λήγουν. Πώς μπορεί να βελ­τιω­θεί η κατά­σταση κατά την άποψή σας;

Το θέμα της επαγ­γελ­μα­τι­κής στέγης θα μας απα­σχο­λή­σει σίγουρα μέσα στο 2025. Πάρα πολλά μισθω­τή­ρια συμ­βό­λαια λήγουν και οι απαι­τή­σεις των ιδιο­κτη­τών των ακι­νή­των είναι τέτοιες που σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις καθί­στα­ται απα­γο­ρευ­τική η συνέ­χιση της λει­τουρ­γίας λόγω του υψηλού ενοι­κίου. Οπότε θεωρώ επι­βε­βλη­μένη την κινη­το­ποί­ηση όλων των αρμό­διων φορέων προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­στεί το πρό­βλημα που έχει προ­κύ­ψει. Σημασία έχει να επι­κρα­τή­σει η λογική. Σαφώς και είμαστε μέλη μίας ελεύ­θε­ρης οικο­νο­μίας αλλά αυτό δεν σημαί­νει ότι μπορεί να δικαιο­λο­γη­θούν κάποιες υπερ­βο­λι­κές απαι­τή­σεις από ορι­σμέ­νους ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των. Σημα­ντικό ρόλο στο θέμα του στε­γα­στι­κού προ­βλή­μα­τος θα παίξει και η πολι­τεία. Υπάρ­χουν πάρα πολλά ακίνητα του δημο­σίου που παρα­μέ­νουν κλειστά επί χρόνια. Αν αυτά ή έστω ένας μεγάλος αριθμός τους δια­τε­θούν προς ενοι­κί­αση, τότε μειώ­νο­νται οι πιέσεις, τόσο σε επι­χει­ρή­σεις αλλά και σε νοι­κο­κυ­ριά. Γιατί το στε­γα­στικό απα­σχο­λεί πολύ και τους πολίτες που βλέπουν ότι οι τιμές για ένα σπίτι έχουν ανέβει στα ύψη. Και από τη στιγμή που αυτό το φαι­νό­μενο οδηγεί σε συρ­ρί­κνωση του εισο­δή­μα­τός τους, μοιραία απα­σχο­λεί και την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα. Οπότε απαι­τεί­ται μία σύνθετη προ­σέγ­γιση και κυρίως ταχύ­τατη. Γιατί δεν υπάρχει η πολυ­τέ­λεια του χαμένου χρόνου. Χρειά­ζο­νται απο­τε­λε­σμα­τι­κές παρεμ­βά­σεις εδώ και τώρα.

Οι αριθμοί ανα­φέ­ρουν ότι η εμπο­ρική κίνηση ανέβηκε κατά την διάρ­κεια των εορτών. Οι ΜμΕ ωστόσο, δεν κατέ­γρα­ψαν μεγάλο τζίρο αφού τη… ‘μερίδα του λέοντος’ κρατούν το ηλε­κτρο­νικό εμπόριο και οι μεγάλες αλυ­σί­δες. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Το πρώτο που έχω να παρα­τη­ρήσω είναι ότι το κομμάτι του εμπο­ρίου έχει αλλάξει δρα­μα­τικά στα τελευ­ταία χρόνια. Οι τεχνο­λο­γι­κές εξε­λί­ξεις και η πρό­σβαση που πλέον έχουν όλοι σε μεγάλες πλατ­φόρ­μες έχουν αλλάξει γενι­κό­τερα την κουλ­τούρα του εμπο­ρίου και έχουν δημιουρ­γή­σει νέα δεδο­μένα.

Τα οποία σε πολλές περι­πτώ­σεις καθο­ρί­ζο­νται από τις μεγάλες αλυ­σί­δες που έχουν και την υλι­κο­τε­χνική υποδομή αλλά και τη δυνα­τό­τητα για περισ­σό­τε­ρες προ­ω­θη­τι­κές ενέρ­γειες ή ακόμα και προ­σφο­ρές. Βλέ­πουμε δηλαδή να έχει μεγα­λώ­σει η «ψαλίδα» μεταξύ «μεγάλων» και «μικρών», γεγονός που σίγουρα ευνοεί τις πολυ­ε­θνι­κές και τις πολύ μεγάλες επι­χει­ρή­σεις. Ο κατα­να­λω­τής ψάχνει πιο στο­χευ­μένα, ειδικά μέσω δια­δι­κτύου, και σε πολλές περι­πτώ­σεις η όποια ευκαι­ρία που προ­σφέ­ρει κάποια μικρή επι­χεί­ρηση ή ένα συνοι­κιακό κατά­στημα δεν φτάνει σε γνώση του υπο­ψή­φιου πελάτη.

Αν συνυ­πο­λο­γί­σουμε και τις περιο­ρι­σμέ­νες οικο­νο­μι­κές δυνα­τό­τη­τες των Ελλήνων, λόγω βέβαια του αυξη­μέ­νου κόστους δια­βί­ω­σης, τότε εύκολα γίνεται κατα­νοητό γιατί και στις ημέρες των εορτών κινή­θη­καν περισ­σό­τερο οι μεγάλες αλυ­σί­δες. Μπορεί λοιπόν να είδαμε έναν σχετικά υψηλό τζίρο όλη αυτή την εορ­τα­στική περίοδο, όμως στην πραγ­μα­τι­κό­τητα δεν απο­τυ­πώ­θηκε στις εισπρά­ξεις των μικρο­με­σαίων.

Οι περισ­σό­τε­ροι κατα­να­λω­τές επέ­λε­ξαν να καλύ­ψουν τις ανάγκες που είχαν, κυρίως σε ηλε­κτρο­νικά προ­ϊ­ό­ντα, οπότε στρά­φη­καν σε συγκε­κρι­μέ­νες αλυ­σί­δες. Θεωρώ ότι οι εποχές που οι πολίτες συν­δύ­α­ζαν τις αγορές τους για δώρα με κάποια βόλτα στη στο­λι­σμένη Αθήνα έχουν πλέον περάσει και δεν επι­στρέ­φουν.