Ακτοπλοΐα: Το στοίχημα για προσιτά εισιτήρια

Σε «αδύ­να­τη απο­στο­λή» εξε­λίσ­σε­ται η προ­σπά­θεια με­τά­βα­σης της ακτο­πλο­ΐ­ας, ευ­ρω­παϊ­κής και ελ­λη­νι­κής, σε μία νέα εποχή χα­μη­λών εκ­πο­μπών άν­θρα­κα, χωρίς πα­ράλ­λη­λα να αυ­ξη­θούν οι τιμές των ει­σι­τη­ρί­ων σε τέ­τοιο βαθμό που να πλή­ξουν την ίδια τη ζή­τη­ση.

Οι  δα­πά­νες που απαι­τού­νται για να κα­τα­στεί ο ελ­λη­νι­κός ακτο­πλοϊ­κός στό­λος ικα­νός να πε­τύ­χει τους στό­χους που έχει θέσει η Ευ­ρω­παϊ­κή Ενωση και μαζί με αυτήν και η Ελ­λά­δα έως το 2030, υπο­λο­γί­ζο­νται από 2,5-3 δισ., σύμ­φω­να με τον Σύν­δε­σμο Επι­χει­ρή­σε­ων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λί­ας, και έως και 6 δισ., σύμ­φω­να με το Ναυ­τι­κό Επι­με­λη­τή­ριο Ελ­λά­δος. Ως εκ τού­του απαι­τού­νται είτε γεν­ναί­ες ιδιω­τι­κές χρη­μα­το­δο­τή­σεις είτε και γεν­ναί­ες κρα­τι­κές επι­δο­τή­σεις. Είτε βέ­βαια μεί­ω­ση των τιμών των καυ­σί­μων και των άλλων λει­τουρ­γι­κών εξό­δων της ακτο­πλο­ΐ­ας, κόστη που δεν ελέγ­χει ο κλά­δος.

Ζη­μί­ες για την Attica Group λόγω καυ­σί­μων και ΑΝΕΚ το α΄ 6μηνο

Στην πρώτη πε­ρί­πτω­ση των αμι­γώς ιδιω­τι­κών χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων, η εξυ­πη­ρέ­τη­ση του δα­νει­σμού θα αυ­ξή­σει νο­μο­τε­λεια­κά τα κόστη των επι­χει­ρή­σε­ων που δου­λεύ­ουν ήδη με μάλ­λον ισχνό πε­ρι­θώ­ριο κέρ­δους, της τάξης του 6%, ανα­φέ­ρουν τρα­πε­ζι­κές πηγές. Και σε συν­δυα­σμό με τα ακρι­βό­τε­ρα καύ­σι­μα που πρέ­πει να χρη­σι­μο­ποιούν από τις αρχές του 2025 αλλά και τις υψη­λές τιμές των δι­καιω­μά­των εκ­πο­μπών ρύπων, ει­δι­κά από το 2030 και μετά, ανα­μέ­νε­ται να οδη­γή­σουν σε αύ­ξη­ση των ει­σι­τη­ρί­ων της τάξης του 32% του­λά­χι­στον, σύμ­φω­να με με­λέ­τη του ΙΟΒΕ που εκ­πο­νή­θη­κε πριν από με­ρι­κές μέρες. Μια τέ­τοια αύ­ξη­ση των τιμών όμως εκτι­μά­ται ότι θα πε­ριο­ρί­σει τις με­τα­κι­νή­σεις πιέ­ζο­ντας πε­ρισ­σό­τε­ρο τους ισο­λο­γι­σμούς των επι­χει­ρή­σε­ων αλλά και τα μα­κρο­οι­κο­νο­μι­κά με­γέ­θη της νη­σιω­τι­κής χώρας.

Η άνο­δος των τιμών στην επι­βα­τη­γό ναυ­τι­λία θα επι­φέ­ρει μεί­ω­ση της κί­νη­σης με σο­βα­ρές επι­πτώ­σεις στο σύ­νο­λο της οι­κο­νο­μί­ας.

Στη δεύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση, των κρα­τι­κών επι­δο­τή­σε­ων και άλλων δη­μό­σιων χρη­μα­το­δο­τι­κών ερ­γα­λεί­ων, υπάρ­χει ένα ση­μα­ντι­κό χρη­μα­το­δο­τι­κό κενό, το οποίο ο υπουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας Χρή­στος Στυ­λια­νί­δης επι­χει­ρεί να γε­φυ­ρώ­σει αντλώ­ντας προ­ο­πτι­κά πό­ρους από τα έσοδα που θα ει­σπράτ­το­νται από τα δι­καιώ­μα­τα ρύπων. Ο ίδιος έχο­ντας δια­πι­στώ­σει το πρό­βλη­μα έχει ήδη κι­νη­το­ποι­ή­σει πό­ρους της τάξης του 1 δισ. ευρώ από ευ­ρω­παϊ­κά και εθνι­κά κον­δύ­λια, που αν και ση­μα­ντι­κά προ­φα­νώς και δεν επαρ­κούν να κα­λύ­ψουν χρη­μα­το­δο­τι­κές ανά­γκες της τάξης των 3-6 δισ.

Με το 2030 να απέ­χει μόλις λίγα χρό­νια, οι ανά­γκες για πα­ραγ­γε­λί­ες νέων πλοί­ων ή επα­νε­ξο­πλι­σμό όσων πα­λαιό­τε­ρων έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα να γί­νουν συμ­βα­τά με τις νέες προ­βλέ­ψεις εκ­πο­μπών ρύπων με οι­κο­νο­μι­κά βιώ­σι­μο τρόπο, είναι ήδη εδώ. Και με εξαί­ρε­ση τις πολύ με­γά­λες εται­ρεί­ες, που ακόμα κι αυτές αντι­με­τω­πί­ζουν δυ­σκο­λί­ες, οι υπό­λοι­πες δεν μπο­ρούν να αντα­πο­κρι­θούν. Πόσο μάλ­λον που ακόμα δεν είναι ξε­κά­θα­ρο ποιες τε­χνο­λο­γί­ες και καύ­σι­μα θα μπο­ρέ­σουν να βοη­θή­σουν ώστε να επι­τευ­χθούν οι στό­χοι που έχει θέσει η Ευ­ρω­παϊ­κή Ενωση για μεί­ω­ση των εκ­πο­μπών άν­θρα­κα κατά 40% έως το 2030. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι τις προη­γού­με­νες μέρες δύο με­γά­λες ευ­ρω­παϊ­κές εται­ρεί­ες προει­δο­ποί­η­σαν τις αγο­ρές για τις πα­ρα­πά­νω εξε­λί­ξεις. Η Stena Line, μία από τις κο­ρυ­φαί­ες ακτο­πλοϊ­κές πα­γκο­σμί­ως, ανα­κοί­νω­σε ότι εγκαι­νιά­ζει ένα πρό­γραμ­μα «για να προ­στα­τέ­ψει την εται­ρεία στο μέλ­λον» και να μπο­ρέ­σει να κάνει τις απα­ραί­τη­τες επεν­δύ­σεις. Το πρό­γραμ­μα πε­ρι­λαμ­βά­νει με­τα­ξύ άλλων και εθε­λου­σία έξοδο. Την ίδια ώρα, η δα­νι­κή ακτο­πλοϊ­κή DFDS μα­ταί­ω­σε την εξα­γο­ρά του διε­θνούς δι­κτύ­ου με­τα­φο­ρών της τουρ­κι­κής εται­ρεί­ας Ekol Logistics. Η DFDS μεί­ω­σε επί­σης τις οι­κο­νο­μι­κές της προ­βλέ­ψεις.

Σύμ­φω­να με τη με­λέ­τη του ΙΟΒΕ, η επι­βα­τη­γός ναυ­τι­λία είναι ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κός κλά­δος για την Ελ­λά­δα και εκτι­μά­ται ότι συ­νέ­βα­λε με 11,8 δισ. σε όρους ΑΕΠ το 2023 (5,4% του συ­νό­λου), υπο­στη­ρί­ζο­ντας συ­νο­λι­κά την απα­σχό­λη­ση 318.000 ερ­γα­ζο­μέ­νων (6,9% του συ­νό­λου). Ει­δι­κά σε νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές όπως το Νότιο Αι­γαίο, η Ζά­κυν­θος και η Κε­φα­λο­νιά εκτι­μά­ται ότι πάνω από το ένα τρίτο της οι­κο­νο­μί­ας τους εξαρ­τά­ται από δρα­στη­ριό­τη­τες που στη­ρί­ζει η ακτο­πλο­ΐα. Και το ΙΟΒΕ προει­δο­ποιεί πως «η εν­σω­μά­τω­ση του κό­στους των εκ­πο­μπών αε­ρί­ων στα οι­κο­νο­μι­κά της επι­βα­τη­γού ναυ­τι­λί­ας έχει σο­βα­ρές οι­κο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις». Η στα­δια­κή επέ­κτα­ση του ΣΕΔΕ (Σύ­στη­μα Εμπο­ρί­ας Δι­καιω­μά­των Εκ­πο­μπών) και οι ανα­με­νό­με­νες δυ­σκο­λί­ες συμ­μόρ­φω­σης με τη νέα νο­μο­θε­σία για κα­θα­ρά καύ­σι­μα (FuelEU Maritime Initiative) εκτι­μά­ται ότι θα αυ­ξή­σουν το λει­τουρ­γι­κό κό­στος του κλά­δου κατά 320 εκατ. έως το 2031. «Η με­τα­κύ­λι­ση του επι­πλέ­ον κό­στους στα ει­σι­τή­ρια με­τα­φρά­ζε­ται σε αύ­ξη­ση της τιμής τους κατά πε­ρί­που 32% έως το 2031 στις γραμ­μές της Κρή­της και κατά 33% στις γραμ­μές της Αδρια­τι­κής», ανα­φέ­ρει το ΙΟΒΕ στη με­λέ­τη με τίτλο «Η επί­δρα­ση από την εφαρ­μο­γή της νο­μο­θε­σί­ας Fit for 55 στον κλάδο της επι­βα­τη­γού ναυ­τι­λί­ας στην Ελ­λά­δα». Μαζί με την αύ­ξη­ση των τιμών θα επι­φέ­ρει, σύμ­φω­να με το think tank, και χα­μη­λό­τε­ρη κί­νη­ση κατά 2 εκατ. επι­βά­τες και 483.000 οχή­μα­τα. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι τα έσοδα που θα χα­θούν από τη χα­μη­λό­τε­ρη κί­νη­ση θα φτά­σουν σε 179 εκατ., ενώ τα έσοδα των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σε­ων στις νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές ανα­μέ­νε­ται να είναι μειω­μέ­να κατά 433 εκατ. Σο­βα­ρές θα είναι και οι οι­κο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις στο σύ­νο­λο της οι­κο­νο­μί­ας το 2031 με μι­κρό­τε­ρο ΑΕΠ κατά 658 εκατ., λι­γό­τε­ρα έσοδα για το κρά­τος κατά 216 εκατ. και 15.900 λι­γό­τε­ρες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας.

Το ΙΟΒΕ το­νί­ζει την ανά­γκη για επεν­δύ­σεις σε πρά­σι­νες τε­χνο­λο­γί­ες στα πλοία, σε νέες τε­χνο­λο­γί­ες πρό­ω­σης χα­μη­λό­τε­ρων ή μη­δε­νι­κών εκ­πο­μπών (όπως βιο­με­θα­νό­λη και άλλα βιο­καύ­σι­μα), ση­μειώ­νο­ντας ότι «σε ένα αντί­ξοο επεν­δυ­τι­κό κλίμα, η πρά­σι­νη με­τά­βα­ση της επι­βα­τη­γού ναυ­τι­λί­ας απαι­τεί τη μέ­γι­στη δυ­να­τή στή­ρι­ξη με φο­ρο­λο­γι­κά και χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία». Και ανα­φέ­ρει με­τα­ξύ άλλων την εφαρ­μο­γή μειω­μέ­νου συ­ντε­λε­στή ΦΠΑ, την επι­τά­χυν­ση της εφαρ­μο­γής των χρη­μα­το­δο­τι­κών μη­χα­νι­σμών για την πρά­σι­νη με­τά­βα­ση της ακτο­πλο­ΐ­ας και τη διο­χέ­τευ­ση πόρων από τα έσοδα των δι­καιω­μά­των ρύπων.

Πηγή: kathimerini.gr