Αναζητούν χρηματοδότηση για τον «Daniel»

Για τερά­στια οικο­νο­μική κατα­στροφή ως απο­τέ­λε­σμα του φαι­νο­μέ­νου «Daniel» μιλούν οι οικο­νο­μο­λό­γοι, την ώρα που στην κυβέρ­νηση ζυγί­ζουν τις δυνα­τό­τη­τες χρη­μα­το­δό­τη­σης των απο­ζη­μιώ­σεων και των έργων απο­κα­τά­στα­σης από διά­φο­ρες πηγές, ελλη­νι­κές και ευρω­παϊ­κές, χωρίς να εκτρο­χια­στεί ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός.

Κυβερ­νη­τική πηγή μετέ­διδε την Παρα­σκευή ότι το κόστος θα φτάσει το 1,5 δισ. ευρώ, αλλά στο οικο­νο­μικό επι­τε­λείο επέ­με­ναν ότι ακόμη είναι νωρίς για ορι­στικά νούμερα.

Πριν από τρία χρόνια, ο «Ιανός» κόστισε 700-800 εκατ. ευρώ και ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας Μάκης Βορίδης σχο­λί­αζε ότι ο «Daniel» ήταν 5 και 6 φορές εντο­νό­τερο φαι­νό­μενο, κάτι που προ­φα­νώς αντα­να­κλά­ται σε υψη­λό­τερο κόστος. Ο Ευθύμης Λέκκας, καθη­γη­τής Δια­χεί­ρι­σης Φυσικών Κατα­στρο­φών ΕΚΠΑ, εξάλλου, είπε την Παρα­σκευή ότι μόνο το κόστος της αγρο­τι­κής παρα­γω­γής θα είναι 1 δισ. ευρώ. Θα χρεια­στεί, πρό­σθεσε, πέντε χρόνια για να απο­κα­τα­στα­θεί το έδαφος και να ξανα­γί­νει γόνιμο.

Πού ψάχνουν χρήματα

Στην κυβέρ­νηση έγιναν ήδη συσκέ­ψεις προ­κει­μέ­νου να προσ­διο­ρι­στούν οι πιθανές πηγές χρη­μα­το­δό­τη­σης. Πηγές στο οικο­νο­μικό επι­τε­λείο ανα­φέ­ρουν μεταξύ άλλων:

1. Την Κρατική Αρωγή, που χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το ΠΔΕ με 300 εκατ. ευρώ τον χρόνο και αφορά απο­ζη­μιώ­σεις και απο­κα­τα­στά­σεις.

2. Τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, που χρη­μα­το­δο­τεί τον Ελλη­νικό Οργα­νι­σμό Γεωρ­γι­κών Ασφα­λί­σεων (ΕΛΓΑ).

3. Ενα μέρος από το 1 δισ. ευρώ του απο­θε­μα­τι­κού του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού.

4. To Ταμείο Αλλη­λεγ­γύης της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης, το οποίο είναι φειδωλό, αλλά χρη­μα­το­δο­τεί άμεσες και επεί­γου­σες ανάγκες, όπως η απο­κα­τά­σταση της λει­τουρ­γίας υπο­δο­μών.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, η κυβέρ­νηση θα επι­διώ­ξει μια πιο γεν­ναιό­δωρη στήριξη από την προ­βλε­πό­μενη από το συγκε­κρι­μένο εργα­λείο.

Επίσης, στο οικο­νο­μικό επι­τε­λείο εκτι­μούν ότι κάποια από τα έργα υπο­δο­μών θα είναι ίσως επι­λέ­ξιμα για χρη­μα­το­δό­τηση στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021-2027 καθώς και του Ταμείου Ανά­καμ­ψης.

Ωστόσο, οι δια­δι­κα­σίες είναι χρο­νο­βό­ρες. Δεν είναι τυχαίο ότι κάποια αντι­πλημ­μυ­ρικά έργα δήμων απε­ντά­χθη­καν από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης λόγω καθυ­στε­ρή­σεων, στο πλαίσιο της πρό­τα­σης ανα­θε­ώ­ρη­σής του που υπε­βλήθη στο τέλος Αυγού­στου στην Κομι­σιόν, και προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται τώρα να εντα­χθούν στο ΕΣΠΑ, που έχει ανε­τό­τερα χρονικά περι­θώ­ρια.

Στο οικο­νο­μικό επι­τε­λείο κατα­τάσ­σουν σε γενικές γραμμές τις ανάγκες απο­ζη­μιώ­σεων και απο­κα­τά­στα­σης σε τρεις άξονες: υπο­δο­μές, αγρο­τι­κές καλ­λιέρ­γειες και σπίτια. Για τα δύο τελευ­ταία οι πλη­ρω­μές θα ξεκι­νή­σουν φέτος, ενώ οι υπο­δο­μές θα επι­βα­ρύ­νουν τα επόμενα χρόνια.

Κάποια από τα έργα υπο­δο­μών ανα­μέ­νε­ται να εντα­χθούν στο ΕΣΠΑ και στο Ταμείο Ανά­καμ­ψης.

Το ίδιο είχε γίνει και στην περί­πτωση του «Ιανού»: Το 2020 δαπα­νή­θη­καν 853,6 εκατ. ευρώ και 1,337 δισ. ευρώ το 2021, σύμφωνα με στοι­χεία που είχε δώσει στις αρχές του χρόνου ο τότε υφυ­πουρ­γός στον πρω­θυ­πουργό και τώρα υφυ­πουρ­γός Κλι­μα­τι­κής Κρίσης και Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας Χρήστος Τρια­ντό­που­λος.

Η Ελλάδα ασφαλώς και δεν χρεια­ζό­ταν μια τέτοια πίεση, τη στιγμή που προ­σπα­θεί να βελ­τιώ­σει τα δημο­σιο­νο­μικά της και να επα­νέλ­θει σε επεν­δυ­τική βαθμίδα.

Από του χρόνου, άλλωστε, θα ισχύουν οι νέοι αυστη­ροί κανόνες του Συμ­φώ­νου Στα­θε­ρό­τη­τας, οπότε ούτε τότε θα μπορεί να αυξήσει τις δαπάνες της. Υψη­λό­βαθμη πηγή του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου τόνιζε, πάντως, ότι «προ­σπα­θούμε να μην επη­ρε­α­στεί ο στόχος του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού» για πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 0,7%-1% του ΑΕΠ.

Μακρο­πρό­θε­σμες επι­πτώ­σεις

Δεν είναι, όμως, μόνο το δημο­σιο­νο­μικό κόστος που μετρούν οι οικο­νο­μο­λό­γοι όταν μιλούν για τερά­στιο οικο­νο­μικό πλήγμα. Είναι και οι μεσο­πρό­θε­σμες οικο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις. Οπως σχο­λιά­ζουν, οι πλημ­μύ­ρες κατέ­στρε­ψαν μέρος του παρα­γω­γι­κού ιστού που είναι αμφί­βολο αν θα απο­κα­τα­στα­θεί στο σύνολό του. Κάποιες επι­χει­ρή­σεις ίσως κλεί­σουν ορι­στικά, κάποιες καλ­λιέρ­γειες ίσως εγκα­τα­λει­φθούν, κάποια ξενο­δο­χεία ίσως δεν ξανα­νοί­ξουν.

Ο του­ρι­σμός, γενι­κό­τερα, είναι ένα μεγάλο ερώτημα. Ασφαλώς, οι του­ρί­στες που αιφ­νι­διά­στη­καν στις πλημ­μύ­ρες του Πηλίου δεν θα θέλουν να επι­στρέ­ψουν σύντομα, αλλά η εμπει­ρία των πυρ­κα­γιών της Ρόδου έδειξε ότι το πλήγμα στον του­ρι­σμό της δεν ήταν τελικά και τόσο μεγάλο.

Στο άμεσο μέλλον, εκτι­μούν ανα­λυ­τές, είναι πιθανό να επη­ρε­α­στεί αρνη­τικά το ΑΕΠ του 2023 λόγω των κατα­στρο­φών στην αγρο­τική παρα­γωγή (επλήγη το 22%-23% της αγρο­τι­κής παρα­γω­γής της χώρας, σύμφωνα με τον κ. Λέκκα) και των δια­κο­πών δρα­στη­ριό­τη­τας σε παρα­γω­γι­κές μονάδες. Μόνο η απο­κα­τά­σταση των δικτύων ύδρευ­σης, ηλε­κτρο­δό­τη­σης και τηλε­πι­κοι­νω­νιών θα ανε­βά­σει τον λογα­ρια­σμό στα ύψη.

Μακρο­πρό­θε­σμα, στο οικο­νο­μικό επι­τε­λείο ανα­γνω­ρί­ζουν ότι χρειά­ζε­ται μια συνο­λι­κό­τερη επα­νε­ξέ­ταση του σχε­δια­σμού για την αντι­με­τώ­πιση των συνε­πειών της κλι­μα­τι­κής αλλαγής. «Είναι φανερό ότι η χώρα χρειά­ζε­ται ένα πλέγμα πρω­το­βου­λιών που να μας βάζουν σε μονι­μό­τε­ρους μηχα­νι­σμούς και σε μια ευρύ­τερη στήριξη έναντι των φυσικών κατα­στρο­φών», σημειώ­νει αρμόδια πηγή.

Σύμφωνα με παλαιό­τερη σχετική μελέτη της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, τα μέτρα προ­σαρ­μο­γής στην κλι­μα­τική αλλαγή μπορεί να κοστί­σουν μέχρι και 67 δισ. ευρώ έως το 2100, αλλά θα μειώ­σουν το κόστος από τις ζημιές κατά περίπου 200 δισ. ευρώ.

Πηγή kathimerini.gr