Ποια προϊόντα ακρίβυναν τον Μάιο – Έρχονται και νέες ανατιμήσεις

Το μπαράζ αυξή­σεων τιμών στις πρώτες ύλες και στο μετα­φο­ρικό κόστος σε παγκό­σμιο επίπεδο απο­τυ­πώ­νε­ται πλέον και στις τιμές στο ράφι επι­βα­ρύ­νο­ντας σημα­ντικά τους οικο­γε­νεια­κούς προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς

«Φωτιά» έχει πάρει το καλάθι της νοι­κο­κυ­ράς, με τις εκτι­μή­σεις των ανα­λυ­τών να ανα­φέ­ρουν ότι βρι­σκό­μα­στε στην αρχή μιας πορείας περαι­τέρω ανα­τι­μή­σεων.

Σύμφωνα με τα τελευ­ταία δημο­σιευ­μένα στοι­χεία της Ελλη­νι­κής Στα­τι­στι­κής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), ο υπο-δείκτης τιμών κατα­να­λωτή για την ομάδα των ειδών τρο­φί­μων και μη αλκο­ο­λού­χων ποτών από την αρχή του χρόνου συνεχώς αυξά­νε­ται.

Συγκε­κρι­μένα, τον Μάιο του 2021 εμφά­νισε τιμή 106,79 υψη­λό­τερα από τον Απρίλιο (τιμή 106,22), τον Φεβρουά­ριο (τιμή 106,71) και τον Ιανουά­ριο του 2021 (106,51). Μόνο τον Μάρτιο η αντί­στοιχη τιμή ήταν χαμη­λό­τερη (106,31).

Σε ετήσια βάση τον Μάιο, αρνί και κατσίκι, που­λε­ρικά, νωπά ψάρια, τυριά, ελαιό­λαδο, άλλα βρώσιμα έλαια ,νωπά λαχα­νικά και πατάτες είναι τα προ­ϊ­ό­ντα με τις μεγα­λύ­τε­ρες ανα­τι­μή­σεις, με βάση τον δείκτη τιμών κατα­να­λωτή που δημο­σί­ευσε χθες η ΕΛΣΤΑΤ, με τις ποσο­στιαίες αυξή­σεις να κυμαί­νο­νται από 0,9% στα τυριά και να φθάνουν το 14,5% στα αρνιά και τα κατσί­κια.

Οι τιμές των που­λε­ρι­κών αυξή­θη­καν κατά 4%, των νωπών ψαριών 6,1%, του ελαιο­λά­δου 1,1%, των άλλων βρώ­σι­μων ελαίων 13,8%, των νωπών λαχα­νι­κών 3,0%, ενώ οι πατάτες ακρί­βυ­ναν μέσα σε ένα χρόνο 3,5%.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι το ηλιέ­λαιο στα ράφια των σούπερ μάρκετ από 1,70 ευρώ το λίτρο πέρσι έχει φτάσει εφέτος στο 1,99 ευρώ το λίτρο, ενώ η λιανική τιμή στο κατσίκι έφθασε κατά μέσο τα 12 ευρώ το κιλό από 9,90 ευρώ πέρυσι. Η μεγάλη αύξηση στις τιμές των αρνιών και των κατσι­κιών σχε­τί­ζε­ται με τη μεγάλη ζήτηση φέτος το Πάσχα σε σύγκριση με πέρυσι και την έλλειψη κυρίως σε αρνιά και κατσί­κια μικρού μεγέ­θους.

Και η ακρί­βεια συνε­χί­ζε­ται…

Παρόλα αυτά υπάρ­χουν σαφείς ενδεί­ξεις ότι ενδε­χο­μέ­νως να υπάρ­ξουν και νέες αυξη­τι­κές πιέσεις στους δείκτες τιμών κατα­να­λωτή τους επό­με­νους μήνες.

Συγκε­κρι­μένα, όπως κατα­γρά­φε­ται στον δείκτη τιμών εισροών αγρο­τι­κής παρα­γω­γής της ΕΛΣΤΑΤ, δηλαδή στις τιμές που κατα­βάλ­λουν οι παρα­γω­γοί, όταν αγο­ρά­ζουν προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σίες για τη γεωρ­γική – κτη­νο­τρο­φική παρα­γωγή κατα­γρά­φε­ται αύξηση τους πρώτους μήνες του 2021, οι τιμές του μηνός Μαρτίου 2021, σε σύγκριση με τον αντί­στοιχο δείκτη του Μαρτίου 2020, παρου­σί­ασε αύξηση 3,4%. Οι αυξή­σεις αυτές οφεί­λο­νται κυρίως στις αυξή­σεις τιμών στις ζωο­τρο­φές και στο κόστος ενέρ­γειας.

Οι αυξή­σεις αυτές φαί­νε­ται ότι μετα­φέ­ρο­νται πλέον προς τους επό­με­νους κόμβους της αλυ­σί­δας αξίας, καθώς αυξά­νο­νται και οι δείκτες τιμών εκροών αγρο­τι­κής παρα­γω­γής, δηλαδή οι τιμές διά­θε­σης των προ­ϊ­ό­ντων. Για παρά­δειγμα δείκτης φυτικής παρα­γω­γής παρου­σιά­ζει αύξηση 6,1% σε σχέση με το 2020 και ο δείκτης ζωικής παρα­γω­γής 0,6% σε σχέση με το 2020.

Αντί­στοιχα ευρή­ματα προ­κύ­πτουν και από τον Παγκό­σμιο Οργα­νι­σμό Τρο­φί­μων και Γεωρ­γίας των Ηνω­μέ­νων Εθνών (FAO) που παρα­κο­λου­θεί τις τιμές μιας σειράς τρο­φί­μων σε όλο τον κόσμο, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των δημη­τρια­κών, των ελαιού­χων σπόρων, των γαλα­κτο­κο­μι­κών προ­ϊ­ό­ντων, του κρέατος και της ζάχαρης.

Ο δείκτης για το παγκό­σμιο κόστος τρο­φί­μων σημειώ­νει τα υψη­λό­τερα επίπεδα από τον Σεπτέμ­βριο του 2011, με την άνοδο κατά 4,8% του Μαΐου να είναι η μεγα­λύ­τερη εδώ και πάνω από δέκα χρόνια.

Αυξή­σεις τιμών στα σούπερ μάρκετ

Σε ό,τι αφορά στην οργα­νω­μένη λιανική τα στοι­χεία της IRI ξεκά­θαρα ότι το θετικό πρόσημο στην αξία των πωλή­σεων στην ελλη­νική αγορά συντη­ρεί­ται απο­κλει­στικά από τις ανα­τι­μή­σεις.

Συγκε­κρι­μένα στο πρώτο τετρά­μηνο του 2021, κατα­γρά­φε­ται αύξηση 2,2% στη μέση τιμή ανά μονάδα στο σύνολο της αγοράς ταχυ­κί­νη­των κωδικών (FMCG), η οποία ειδι­κό­τερα στα τρόφιμα φτάνει το 3,6%. Η αύξηση στη μέση τιμή ξεπερνά την αύξηση της αξίας των πωλή­σεων.

Μετά τα τρόφιμα σε όρους ανα­τι­μή­σεων ακο­λου­θούν τα είδη προ­σω­πι­κής υγιει­νής και ομορ­φιάς με αύξηση 1,1% ενώ τα είδη οικια­κού καθα­ρι­σμού εμφά­νι­σαν οριακή πτώση 0,3% στη μέση τιμή ανά μονάδα.

Σύμφωνα με την IRI το 26,6% της αξίας πωλή­σεων στο πρώτο τετρά­μηνο προ­έρ­χε­ται από προ­ϊ­ό­ντα σε καθε­στώς έκπτω­σης, σημειώ­νο­ντας άνοδο 2,3 ποσο­στιαίων μονάδων.

Τα προ­ϊ­ό­ντα υγείας και ομορ­φιάς εξα­κο­λου­θούν να εμφα­νί­ζουν το υψη­λό­τερο ποσοστό προ­σφο­ρών που δια­μορ­φώ­νε­ται στο 34,7%, αν και πρέπει να επι­ση­μαν­θεί ότι συγκρι­τικά με το περσινό αντί­στοιχο διά­στημα το εύρος των προ­ω­θη­τι­κών εμφα­νί­ζε­ται περιο­ρι­σμένο κατά 1,4 μονάδα. Ακο­λου­θούν τα είδη οικια­κής φρο­ντί­δας με ποσοστό προ­σφο­ρών 27% εξίσου μειω­μένο σε σχέση με πέρυσι κατά 2,6 μονάδες ενώ τα τρόφιμα αύξησαν τις προ­ω­θη­τι­κές τους ενέρ­γειες κατά 4 ποσο­στιαίες μονάδες αγγί­ζο­ντας ποσοστό προ­σφο­ρών 25,8%.

Οι εκπρό­σω­ποι της οργα­νω­μέ­νης λια­νι­κής και των βιο­μη­χα­νιών ανα­φέ­ρουν ότι γίνεται προ­σπά­θεια να απορ­ρο­φη­θεί μεγάλο μέρος των πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων, ωστόσο το ράλι των τιμών των πρώτων υλών δύσκολα δεν θα μετα­κυ­λι­στεί στη τιμή κατα­να­λωτή.

Πρό­στιμα μέσω twitter

Η ακρί­βεια στο καλάθι της νοι­κο­κυ­ράς απα­σχο­λεί και το αρμόδιο υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης και Επεν­δύ­σεων, με τον υπουργό, Άδωνι Γεωρ­γιάδη, να γνω­στο­ποιεί μέσω του προ­σω­πι­κού του λογα­ρια­σμού στο twitter την επιβολή προ­στί­μων σε αλυ­σί­δες σούπερ μάρκετ για υπερ­βο­λικό περι­θώ­ριο κέρδους εντός της παν­δη­μίας.

Eιδικότερα ανέφερε τα εξής:

«Σε εφαρ­μογή της δια­τά­ξεώς για το υπερ­βο­λικό κέρδος εν μέσω παν­δη­μίας υπέ­γραψα πρό­στιμα σε αλυ­σί­δες σούπερ μάρκετ που η Δ.Ι.Μ.Ε.Α. εντό­πισε να παρα­νο­μούν. Εν μέσω των Διεθνών Ανα­τι­μή­σεων θέλω να στείλω ένα σαφές μήνυμα προς όλους να μην σπεύ­σουν να εκμε­ταλ­λευ­θούν την συγκυ­ρία».

Πάντως πέραν αυτής της ενη­μέ­ρω­σης δεν δόθηκε συνέ­χεια με επίσημη ανα­κοί­νωση εκ μέρους του υπουρ­γείου. Έτσι μέχρι τώρα δεν γνω­ρί­ζουμε ούτε σε ποιες αλυ­σί­δες σούπερ μάρκετ επι­βλή­θη­καν πρό­στιμα ούτε και το ύψος των προ­στί­μων αυτών.

Προ­φα­νώς το μικτό περι­θώ­ριο κέρδους των αλυ­σί­δων σούπερ μάρκετ, στις οποίες έριξε «καμπάνα» ο υπουρ­γός, ήταν μεγα­λύ­τερο του αντί­στοι­χου περι­θω­ρίου προ της 1ης Σεπτεμ­βρίου 2020

Πρό­κει­ται για ρύθμιση η οποία ψηφί­στηκε τον περα­σμένο Νοέμ­βριο. Ειδι­κό­τερα βάσει της εν λόγω ρύθ­μι­σης κατά της αισχρο­κέρ­δειας, εφόσον εξα­κο­λου­θεί να υφί­στα­ται άμεσος κίν­δυ­νος δια­σπο­ράς του κορω­νοϊού, απα­γο­ρεύ­ε­ται η συνο­μο­λό­γηση ή η λήψη περιου­σια­κών ωφε­λη­μά­των που αφορούν στην πώληση οποιου­δή­ποτε αγαθού ή υπη­ρε­σίας που είναι απα­ραί­τητο για την υγεία, τη δια­τροφή, τη μετα­κί­νηση και την ασφά­λεια του κατα­να­λωτή, εφόσον τα ωφε­λή­ματα αυτά υπερ­βαί­νουν την αξία της παροχής, τόσο ώστε το μικτό περι­θώ­ριο κέρδους να είναι μεγα­λύ­τερο του αντί­στοι­χου περι­θω­ρίου προ της 1ης Σεπτεμ­βρίου 2020, για τα παρα­πάνω προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σίες.

Στην κατη­γο­ρία ελεγ­χό­με­νου ποσο­στού κέρδους σύμφωνα με τα παρα­πάνω, εντάσ­σο­νται τα τρόφιμα, τα προ­ϊ­ό­ντα καθα­ρι­σμού, τα προ­ϊ­ό­ντα και οι υπη­ρε­σίες υγείας και οι υπη­ρε­σίες μετα­κί­νη­σης.

Το ίδιο ισχύει και για τα μέσα ατο­μι­κής προ­στα­σίας και προ­σω­πι­κής υγιει­νής, όπως χει­ρουρ­γι­κών μασκών, αντι­ση­πτι­κών υγρών και άλλων υλικών απο­λύ­μαν­σης.

Με απόφαση του υπουρ­γού Ανά­πτυ­ξης μπορεί να επι­βλη­θεί εις βάρος οποιου­δή­ποτε παρα­βαί­νει την παρα­πάνω οδηγία (περί μικτού κέρδους) πρό­στιμο από 1.000 έως 1 εκατ. ευρώ, ανάλογα με τη βαρύ­τητα της παρά­βα­σης.

Πηγή ΟΤ