ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Οι «γκρίζες ζώνες» της επανεκκίνησης

news room 7 λεπτά ανάγνωση
ξενοδοχείο

Ενώπιον κρί­σι­μων απο­φά­σεων, χωρίς όμως να έχουν στη διάθεσή τους τα απα­ραί­τητα δεδο­μένα, βρί­σκο­νται οι διοι­κή­σεις μεγάλων ομίλων από τους κλάδους του του­ρι­σμού, των μετα­φο­ρών του λια­νε­μπο­ρίου, αλλά και της δια­χεί­ρι­σης υπο­δο­μών και άλλων. Η επα­νεκ­κί­νηση σε συν­θή­κες ύφεσης, αλλά κυρίως υπό πρω­τό­γνω­ρους υγειο­νο­μι­κούς κανόνες, καθί­στα­ται μια δυσε­πί­λυτη εξίσωση με πολλούς αγνώ­στους. Είναι έτσι ιδιαι­τέ­ρως δύσκολο αν όχι αδύ­να­τον να καταρ­τι­στούν αξιό­πι­στα business plans τόσο για τον βρα­χυ­πρό­θε­σμο όσο και για τον μεσο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα, ειδικά καθώς είναι άγνωστη και η έκταση της κάμψης της ζήτησης που θα σημειω­θεί. Τα μέτρα κοι­νω­νι­κής από­στα­σης και υγειο­νο­μι­κής προ­φύ­λα­ξης συνε­πά­γο­νται ιδιαι­τέ­ρως αυξη­μένα κόστη, που δεν είναι δυνατόν να υπο­λο­γι­στούν, αφού τα σχετικά πρω­τό­κολλα τελούν ακόμα υπό δια­μόρ­φωση. Η οικο­νο­μική στήριξη από την κυβέρ­νηση, όσον αφορά τις απο­ζη­μιώ­σεις για την επι­βλη­θείσα διακοπή της λει­τουρ­γίας ενός μεγάλου αριθμού κλάδων, παρα­μέ­νει ομοίως αδιευ­κρί­νι­στη. Αδιευ­κρί­νι­στα επίσης παρα­μέ­νουν και τα κίνητρα στή­ρι­ξης της δρα­στη­ριό­τη­τας, που απο­τε­λούν τον δεύτερο πυλώνα της προ­σπά­θειας της κυβέρ­νη­σης να οδη­γή­σει την οικο­νο­μία σε ανά­καμψη.

Είναι έτσι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι ένας σημα­ντι­κός αριθμός μεγάλων επι­χει­ρή­σεων, με εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες εργα­ζο­μέ­νους αθροι­στικά, διε­ρω­τά­ται κατά πόσον υπάρχει οιο­δή­ποτε οικο­νο­μικό όφελος από την επα­νέ­ναρξη της λει­τουρ­γίας τους. Πολλοί μάλιστα πιστεύ­ουν ότι η δρα­στη­ριο­ποί­ησή τους, του­λά­χι­στον κατά τους πρώτους μήνες, θα είναι βαθιά ζημιο­γόνα, ενώ και σε μεσο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα τα πράγ­ματα δεν ανα­μέ­νο­νται πολύ καλύ­τερα. Επι­χει­ρή­σεις από το λιανικό εμπόριο, αλλά και τις μετα­φο­ρές και τον του­ρι­σμό και τις συνα­φείς δρα­στη­ριό­τη­τές του, δηλώ­νουν στην «Κ» ευθαρ­σώς, πλην όμως και για ευνό­η­τους λόγους ανω­νύ­μως, πως προ­τι­μούν να ξεκι­νή­σουμε τη δρα­στη­ριό­τητά τους εκ νέου μόνο όταν θα υπάρχει αξιό­πι­στη θερα­πεία ή εμβόλιο για την παν­δη­μία, ακόμα και εάν αυτό σημαί­νει το επόμενο έτος. Αλλοι θεωρούν πως η αρχή πρέπει να γίνει άμεσα ώστε το 2021 να έρθει το ταχύ­τερο η ανά­κτηση του χαμένου εδάφους και να μη χρεια­στεί ακόμα περισ­σό­τε­ρος χρόνος. Αυτή η πλευρά όμως ζητεί μαζικές επι­δο­τή­σεις της απα­σχό­λη­σης και εκτε­τα­μέ­νες φορο­ε­λα­φρύν­σεις.

Την ίδια ώρα, βέβαια, δια­τυ­πώ­νε­ται βάσιμος προ­βλη­μα­τι­σμός για τις οικο­νο­μι­κές δυνα­τό­τη­τες του ελλη­νι­κού Δημο­σίου, που καλεί­ται τόσο να απο­ζη­μιώ­σει για το lockdown που το ίδιο επέβαλε όσο και να στη­ρί­ξει ουσια­στικά την επα­νεκ­κί­νηση της οικο­νο­μίας. Παράλ­ληλα παρα­μέ­νει αδιευ­κρί­νι­στη η αντί­δραση των κατα­να­λω­τών στους νέους κανόνες λει­τουρ­γίας πολλών κλάδων, ενώ είναι άγνωστο και το εύρος του πλήγ­μα­τος στο δια­θέ­σιμο εισό­δημά τους. Εστια­τό­ρια, ξενο­δο­χεία και εμπο­ρικά κέντρα βρί­σκο­νται στο επί­κε­ντρο αυτής της αβε­βαιό­τη­τας, που, σε συν­δυα­σμό με την άγνωστη επί του παρό­ντος έκταση της κρα­τι­κής βοή­θειας, συγκρο­τεί μια «γκρίζα ζώνη» για το επι­χει­ρείν. Τις αμέσως επό­με­νες εβδο­μά­δες η ανα­κοί­νωση των κλα­δι­κών πακέτων στή­ρι­ξης από την κυβέρ­νηση ενδέ­χε­ται να φωτίσει περισ­σό­τερο το τοπίο στο οποίο θα κληθούν να λει­τουρ­γή­σουν οι επι­χει­ρή­σεις. Οι προσ­δο­κίες όμως των επι­χει­ρη­μα­τιών για το πόσο μακριά θα πάει αυτή η στήριξη είναι ιδιαι­τέ­ρως απαι­σιό­δο­ξες και θα χρεια­στούν έτσι γεν­ναίες απο­φά­σεις για να γίνει το πρώτο βήμα προς το άγνωστο. Επι­πλέον, η μέχρι τώρα εμπει­ρία από τη δια­χεί­ριση της παν­δη­μίας και τις αντι­δρά­σεις τόσο της κυβέρ­νη­σης όσο και των επι­χει­ρή­σεων δείχνει πως θα χρεια­στούν συνε­χείς διορ­θω­τι­κές παρεμ­βά­σεις έως ότου αντι­με­τω­πι­στούν τα προ­βλή­ματα στο σύνολό τους εξαι­τίας της φύσης της πρό­κλη­σης και των ταχυ­τή­των που απαι­τού­νται για να μην επι­δει­νω­θούν οι συν­θή­κες. Ακόμα και έτσι όμως, ουδείς μπορεί να προ­ε­ξο­φλή­σει την επι­στροφή της ζήτησης σε βαθμό ικανό να παρα­γά­γει έστω και οριακή κερ­δο­φο­ρία. Παρά­με­τρος που επίσης προ­στί­θε­ται στη δύσκολη εξίσωση των επι­χει­ρη­μα­τι­κών σχεδίων είναι ασφαλώς και η ίδια η πορεία της παν­δη­μίας, καθώς ένα οιο­δή­ποτε πισω­γύ­ρι­σμα μπορεί να εξα­ντλή­σει τις όποιες ενα­πο­μέ­νου­σες δυνά­μεις έχουν στη φαρέτρα τους οι επι­χει­ρή­σεις αλλά και το κράτος. Η πρω­το­κα­θε­δρία άλλωστε των υγειο­νο­μι­κών αρχών στην τρέ­χουσα δια­δι­κα­σία λήψης απο­φά­σεων για την επα­νεκ­κί­νηση της οικο­νο­μίας, με την επιβολή συγκε­κρι­μέ­νων αυστη­ρό­τα­των κανόνων, προ­σθέ­τει νευ­ρι­κό­τητα, δεδο­μέ­νου ότι, όπως ανα­φέ­ρουν χαρα­κτη­ρι­στικά ολοένα και περισ­σό­τε­ροι στην αγορά, η προ­σπά­θεια μηδε­νι­σμού του υγειο­νο­μι­κού ρίσκου συγκρού­ε­ται με το γεγονός πως η οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα πάντοτε εμπε­ριέ­χει ρίσκο.

Πολλά ξενο­δο­χεία δεν θα αντέ­ξουν το κόστος των νέων προ­δια­γρα­φών

Η λογική της πλήρους αντι­στρο­φής των οικο­νο­μιών κλί­μα­κας που έχουν επι­τευ­χθεί στον κλάδο του του­ρι­σμού ύστερα από χρόνια επεν­δύ­σεων είναι ένα από τα βασικά προ­βλή­ματα των μέτρων για την κατα­πο­λέ­μηση και τον περιο­ρι­σμό της παν­δη­μίας. Και καθώς οι περιο­ρι­σμέ­νες οικο­νο­μίες κλί­μα­κας αυξά­νουν το κόστος, καθί­στα­ται αντι­λη­πτό ότι όσοι ξενο­δό­χοι επι­λέ­ξουν να λει­τουρ­γή­σουν φέτος το καλο­καίρι από την 1η Ιουλίου, αλλά και όλοι εκείνοι με ξενο­δο­χεία δωδε­κά­μη­νης λει­τουρ­γίας σε μητρο­πο­λι­τι­κές περιο­χές από την 1η Ιουνίου, θα αντι­με­τω­πί­σουν πρό­σθετα έξοδα σε μια συγκυ­ρία οικο­νο­μι­κής πίεσης και χαμηλής ζήτησης.

Αύξηση τιμών

Αυτό θα οδη­γή­σει σε αύξηση των τιμών, εξηγούν στην «Κ» οικο­νο­μο­λό­γοι που ασχο­λού­νται με τον κλάδο του του­ρι­σμού, προ­σθέ­το­ντας ότι μέτρα κοι­νω­νι­κής από­στα­σης σημαί­νουν εξ ορισμού μείωση της δια­θέ­σι­μης δυνα­μι­κό­τη­τας. Είτε στον αριθμό των δωμα­τίων που θα μπορούν να νοι­κιά­σουν ξενο­δό­χοι (π.χ. λει­τουρ­γία με 50% των δωμα­τίων), είτε στον αριθμό των τρα­πε­ζιών που θα έχουν στους χώρους εστί­α­σης, είτε στον αριθμό των ομπρε­λών στις παρα­λίες και στις πισίνες. Μια γρήγορη ματιά στις αρχικές συστά­σεις του ΕΟΔΥ και του υπουρ­γείου Του­ρι­σμού για τη λει­τουρ­γία των ξενο­δο­χείων, που έχει στη διάθεσή της η «Καθη­με­ρινή» (Υγειο­νο­μι­κός άξονας του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων), καθιστά σαφές πως θα χρεια­στούν σημα­ντικά περισ­σό­τε­ροι πόροι τόσο σε όρους ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού όσο και κεφα­λαίων, για να εξυ­πη­ρε­τη­θούν οι απαι­τή­σεις καθα­ρι­σμού, σερ­βι­ρί­σμα­τος, λει­τουρ­γίας πισίνας, δια­δι­κα­σιών υπο­δο­χής κ.λπ. Ετσι πολλοί ξενο­δό­χοι θεωρούν πως δεν είναι οικο­νο­μικά βιώσιμο να ανοί­ξουν και πάλι τα ξενο­δο­χεία τους, ενώ όσοι έχουν τέτοια πρόθεση αδυ­να­τούν επί του παρό­ντος να κάνουν οιαν­δή­ποτε πρό­βλεψη για τις οικο­νο­μι­κές επι­δό­σεις τους.

Η αντι­στροφή των οικο­νο­μιών κλί­μα­κας είναι επίσης εμφα­νέ­στατη και στις πλη­ρό­τη­τες των του­ρι­στι­κών λεω­φο­ρείων και άλλων οχη­μά­των μετα­φο­ράς ταξι­διω­τών, που προ­βλέ­πουν τα σχετικά πρω­τό­κολλα των υγειο­νο­μι­κών αρχών. Χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέ­ρε­ται ότι σε οχήματα εννέα θέσεων επι­τρέ­πε­ται η μετα­φορά τριών επι­βα­τών και του οδηγού. Ζήτημα βεβαίως τίθεται και με την ελκυ­στι­κό­τητα του προ­ϊ­ό­ντος και την εμπει­ρία που θα αφήσει σε όσους το επι­λέ­ξουν, αφού θα είναι εντελώς δια­φο­ρε­τική και σίγουρα όχι ανέμελη, σημειώ­νουν πηγές της αγοράς. Την ίδια ώρα, τα business plans των ξενο­δό­χων έχουν να αντι­με­τω­πί­σουν την αβέβαιη εσω­τε­ρική ζήτηση αλλά και τη βεβαιό­τητα πως οι έξι παρα­δο­σια­κές μεγάλες αγορές από τις οποίες αντλεί επι­σκέ­πτες η Ελλάδα θα είναι κατά πάσα πιθα­νό­τητα εκτός ορί­ζο­ντα φέτος. Και αυτό, διότι, με εξαί­ρεση τη Γερ­μα­νία, που όμως δεν ενθαρ­ρύ­νει τον του­ρι­σμό στο εξω­τε­ρικό, χώρες όπως η Βρε­τα­νία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Γαλλία και οι Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες της Αμε­ρι­κής εξα­κο­λου­θούν να αντι­με­τω­πί­ζουν μεγάλη δια­σπορά του νέου κορω­νοϊού. Οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις το 2019 δια­μορ­φώ­θη­καν στα 18,179 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, και η αναγωγή των προ­βλέ­ψεων του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Του­ρι­σμού για φέτος δείχνει μια μείωσή τους έως και 78%. Ητοι 14 και πλέον δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ λιγό­τερα. Πόσο «πλάτη» μπορεί λοιπόν να βάλει στον κλάδο το κράτος για να ενθαρ­ρύ­νει την επα­νεκ­κί­νησή του; Τα σχετικά σχέδια ανα­μέ­νε­ται να παρου­σια­στούν σε μερικές ημέρες, αλλά ήδη η αγωνία των επι­χει­ρή­σεων είναι και έντονη και εμφανής: η Πανελ­λή­νια Ομο­σπον­δία Ξενο­δό­χων σε επι­στολή της προς την κυβέρ­νηση σημειώ­νει πως «αν θέλετε να ορίσετε την 1η Ιουνίου ως ημε­ρο­μη­νία επα­να­λει­τουρ­γίας των ξενο­δο­χείων, δώστε τη δυνα­τό­τητα και τα απα­ραί­τητα εργα­λεία στις επι­χει­ρή­σεις που δεν είναι έτοιμες να λει­τουρ­γή­σουν από τη συγκε­κρι­μένη ημε­ρο­μη­νία να παρα­μεί­νουν κλει­στές για όσο χρεια­στεί, ώστε όταν τελικά θα ανοί­ξουν, να μην είναι εκτε­θει­μέ­νες σε ποι­νι­κές κυρώ­σεις και αστικές απο­ζη­μιώ­σεις, να μη δια­τρέ­χουν κίνδυνο να δια­κό­ψουν πλέον ορι­στικά τη λει­τουρ­γία τους».

Τι ζητούν οι επι­χει­ρή­σεις

Υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα, επι­δό­τηση εργα­σίας, μείωση του ΦΠΑ και μη κατα­βολή προ­κα­τα­βο­λής φόρου είναι τα ελά­χι­στα που ζητούν από την κυβέρ­νηση ο ΣΕΤΕ και οι 13 πανελ­λή­νιες κλα­δι­κές ενώσεις-μέλη του (ξενο­δο­χεία, ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια, του­ρι­στικά γραφεία και λεω­φο­ρεία, ακτο­πλοΐα, γιό­τινγκ, μαρίνες, λιμάνια, αερο­με­τα­φο­ρές, συνέ­δρια, ενοι­κιά­σεις αυτο­κι­νή­των και υπαί­θριες δρα­στη­ριό­τη­τες).

Για τα υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα λει­τουρ­γίας επι­ση­μαί­νε­ται πως επειδή «η κοινή ευρω­παϊκή δράση καθυ­στε­ρεί και οι δια­κρα­τι­κές συμ­φω­νίες φαί­νο­νται πλέον πιο πιθανές, πρέπει εντός Μαΐου να έχουμε κατα­λή­ξει σε εθνικά υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα λει­τουρ­γίας, για το σύνολο των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων, που να είναι ρεα­λι­στικά και βιώσιμα, εντός των υγειο­νο­μι­κών δεσμεύ­σεων, και να μπορούν να εφαρ­μο­στούν και από μικρές επι­χει­ρή­σεις». Οσον φορά τα προ­γράμ­ματα επι­δό­τη­σης εργα­σίας και εργα­ζο­μέ­νων, ζητεί­ται να ισχύ­σουν του­λά­χι­στον για όλο το 2020 για να μπο­ρέ­σουν να δια­τη­ρη­θούν θέσεις εργα­σίας. Επι­ση­μαί­νε­ται δε πως «δεδο­μέ­νου ότι πολλές από τις επο­χι­κές επι­χει­ρή­σεις δεν θα κατα­φέ­ρουν να λει­τουρ­γή­σουν φέτος, μεγάλο μέρος των περίπου 700.000 εργα­ζο­μέ­νων του του­ρι­σμού θα παρα­μεί­νει άνεργο». Η μείωση του ΦΠΑ επι­χει­ρεί­ται να εφαρ­μο­στεί από 01.06.20 και «για όσο χρόνο χρεια­στεί να ανα­κτη­θεί το χαμένο έδαφος: της δια­μο­νής στο 6%, όλης της εστί­α­σης στο 13%, της υπη­ρε­σίας του του­ρι­στι­κού πακέτου στο 13%, των εγχώ­ριων μετα­φο­ρών στο 13% και του θαλάσ­σιου του­ρι­σμού στο 13%». Επίσης, ζητεί­ται η μη κατα­βολή προ­κα­τα­βο­λής φόρου εισο­δή­μα­τος για το 2020 για να τονωθεί η ρευ­στό­τητα των επι­χει­ρή­σεων.

Πηγή kathimerini.gr

ΗΛΙΑΣ ΜΠΕΛΛΟΣ

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.