“Μένουμε σπίτι-Συζητώντας με την Ιστορία»: Ξενάγηση στο Ιερό του Ασκληπιού στην Ακρόπολη

Εννέα αρι­στουρ­γή­ματα από το Μουσείο Ακρό­πο­λης, αφιε­ρώ­ματα στο ιερό του Ασκλη­πιού, παρου­σιά­ζει ο καθη­γη­τής κ. Δημή­τρης Παντερ­μα­λής, στη σειρἀ βίντεο του ΥΠΠΟΑ “Συζη­τώ­ντας με την Ιστορία”, και “μένουμε σπίτι“.

Στα έργα απο­τυ­πώ­νε­ται ο πόνος και η αγωνία των αρχαίων Αθη­ναίων για τις ασθέ­νειες που τους ταλαι­πω­ρού­σαν, αλλά και η προσ­δο­κία τους για τη θερα­πεία από τον Ασκλη­πιό και την Υγεία. Η περι­ή­γησή μας στο Ασκλη­πιείο της Αθήνας είναι αφιε­ρω­μένη στην Παγκό­σμια ημέρα της Υγείας.

Το ιερό του Ασκλη­πιού είχε μεγάλη σημασία για την Αθήνα, όπως τεκ­μαί­ρε­ται από τα εκα­το­ντά­δες αφιε­ρώ­ματα.

Βλέ­πουμε το μεγάλο ανά­γλυφο, στο οποίο παρου­σιά­ζε­ται η συνο­πτική εικόνα του ιερού με τον ναό και μέσα σε αυτόν τα αγάλ­ματα του θεού Ασκλη­πιού, της γυναί­κας του Ηπιόνης και της κόρης τους Υγείας. Σ’ αυτούς προ­στρέ­χουν τα μέλη μια μεγάλης οικο­γέ­νειας ζητώ­ντας τους βοήθεια προ­σφέ­ρο­ντας στον θεό, από ευγνω­μο­σύνη, ένα γου­ρου­νάκι.

Σε άλλο ανά­γλυφο εικο­νί­ζο­νται φημι­σμέ­νοι Αθη­ναίοι γιατροί, οι οποίοι προ­σέρ­χο­νται στον Ασκλη­πιό, την Περ­σε­φόνη και τη Δήμητρα για να εκφρά­σουν τις ευχα­ρι­στίες τους. Στα δάφνινα στε­φά­νια που είναι χαραγ­μένα στη βάση του γλυπτού δια­βά­ζουμε τα ονόματά τους: Σώστρα­τος, Επί­κρα­τος, Διά­κρι­τος, Μνη­σί­θεος και άλλα.

Ο θεατής αντι­λαμ­βά­νε­ται τον ανθρώ­πινο πόνο, αλλά και την ευγνω­μο­σύνη στον θερα­πευτή θεό, σε ανά­γλυ­φες παρα­στά­σεις: Ο Ασκλη­πιός θερά­πευσε σε κάποιον το αυτί του, σε μια γυναίκα θερα­πεύ­τηκε ασθέ­νεια του στήθους της, ενώ σε έναν τρίτο απο­κα­τα­στά­θηκε το σκέλος του.

Εντυ­πω­σιακό είναι το αφιέ­ρωμα του Πραξία. Πρό­κει­ται για ένα μαρ­μά­ρινο ανάθημα, που εικο­νί­ζει τμήμα προ­σώ­που με τα χρω­μα­τι­στά ορθά­νοι­χτα μάτια. Ο Πραξίας ευχα­ρι­στεί τον θεό για την ίαση των ωραίων ματιών της γυναί­κας του.

Από τη συλλογή των αφιε­ρω­μά­των δε λείπει και μία παρά­σταση ιατρι­κών εργα­λείων, όπως αυτή στο βάθρο του αγάλ­μα­τος ενός γιατρού. Απει­κο­νί­ζε­ται χει­ρουρ­γική κασε­τίνα με σύνολο από νυστέ­ρια, καθε­τήρα και δίπλα δύο μεγάλες χάλ­κι­νες βεντού­ζες.

Ο πρό­ε­δρος του Μου­σείου Ακρό­πο­λης μας παρου­σιά­ζει και τη μονα­δική στήλη, στην οποία κατα­γρά­φε­ται η άφιξη της λατρείας του Ασκλη­πιού στην Αθήνα, αλλά και η ίδρυση του ιερού του στην Ακρό­πολη, από τον Τηλέ­μαχο τον Αχαρνέα. Στο επάνω μέρος της στήλης και γύρω από αυτήν υπάρ­χουν ανά­γλυ­φες σκηνές με το ίδιο θέμα.

Τέλος, σε ένα εράσμιο ανά­γλυφο εικο­νί­ζε­ται ο μετα­φο­ρέας Αντι­μέ­δων που ευγνω­μο­νεί τον Ασκλη­πιό και την Υγεία, γιατί τον έσωσαν από την ανα­τροπή της άμαξας του, που ήταν φορ­τω­μένη με μεγάλες πέτρες.

Η σκη­νο­θε­σία είναι του Κώστα Αρβα­νι­τάκη Η μουσική του Γιώργου Κου­με­ντάκη Παρα­γωγή Γραφείο Τύπου ΥΠΠΟΑ.