Η πανδημία συνεχίζεται, τα ταμεία αδειάζουν

Η παρά­ταση του lockdown ενερ­γο­ποιεί σχεδόν όλο το οπλο­στά­σιο της κυβέρ­νη­σης, η οποία θα παρά­σχει ρευ­στό­τητα ύψους 6,5 δισ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του έτους, όταν το σύνολο των παρεμ­βά­σεων του 2021 υπο­λο­γί­ζε­ται στο ποσό των 7,5 δισ. ευρώ.

Στο οικο­νο­μικό επι­τε­λείο σβήνουν και γράφουν τα δυνη­τικά μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν μέχρι τα τέλη Μαρτίου, με στόχο να κρα­τη­θούν όρθιες οι επι­χει­ρή­σεις. Ωστόσο, οι εξι­σώ­σεις είναι ιδιαί­τερα δύσκο­λες, καθώς τα κεφά­λαια δεν επαρ­κούν και ήδη υπάρ­χουν κάποιοι εντός της κυβέρ­νη­σης που συστή­νουν να περιο­ρι­στούν τα μέτρα Ιανουα­ρίου – Μαρτίου υπό τον φόβο συνέ­χι­σης της παν­δη­μίας έως το τέλος του πρώτου εξα­μή­νου.

Σημειώ­νε­ται ότι η κυβέρ­νηση χρη­σι­μο­ποιεί το «μαξι­λάρι» (άνω των 30 δισ. ευρώ) για τις πλη­ρω­μές μισθών και συντά­ξεων αφού τα έσοδα κινού­νται επί ξυρού ακμής, και πλέον δεν υπάρ­χουν άλλες πηγές που θα μπο­ρού­σαν να αντλή­σουν ρευ­στό­τητα για να στη­ρί­ξουν επι­χει­ρή­σεις και εργα­ζο­μέ­νους.

Είναι ενδει­κτικό ότι η ανα­στολή συμ­βά­σεων κοστί­ζει 600 εκατ. ευρώ τον μήνα και ήδη στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών έχουν υπο­λο­γί­σει για το δίμηνο Ιανουα­ρίου – Φεβρουα­ρίου κονδύλι ύψους 1,2 δισ. ευρώ για τη χρη­μα­το­δό­τηση του συγκε­κρι­μέ­νου μέτρου. Από το ποσό αυτό, το 1 δισ. ευρώ έχει εγγρα­φεί στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του υπουρ­γείου Εργα­σίας και τα υπό­λοιπα 200 εκατ. ευρώ θα εκτα­μιευ­θούν από το έκτακτο απο­θε­μα­τικό του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού για το τρέχον έτος, το οποίο ανέρ­χε­ται σε 3 δισ. ευρώ.

Ουσια­στικά το απο­θε­μα­τικό των 3 δισ. ευρώ είναι αυτό που καλεί­ται να στη­ρί­ξει την αγορά με ρευ­στό­τητα, καθώς το μεγα­λύ­τερο τμήμα του θα κατευ­θυν­θεί στις δύο επι­στρε­πτέες προ­κα­τα­βο­λές οι οποίες θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν το πρώτο τρίμηνο του έτους (Ιανουά­ριο και Μάρτιο). Το ποσό ανα­μέ­νε­ται να ξεπε­ρά­σει τα 2,2 δισ. ευρώ, ωστόσο στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών εκτι­μούν ότι θα μπο­ρέ­σουν να αντλή­σουν πόρους από το ευρω­παϊκό πρό­γραμμα React EU, που στο­χεύει στην αντι­με­τώ­πιση των συνε­πειών του κορω­νοϊού. Στην περί­πτωση αυτή, εάν δηλαδή ευρω­παϊ­κοί πόροι καλύ­ψουν τμήμα των επι­στρε­πτέων προ­κα­τα­βο­λών, θα «περισ­σέ­ψουν» περισ­σό­τερα χρήματα από το απο­θε­μα­τικό του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, τα οποία θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν για την κάλυψη αναγκών της οικο­νο­μίας.

Κορυ­φαίο στέ­λε­χος του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών εκφρά­ζει έντονη ανη­συ­χία μετά την παρά­ταση του lockdown, η οποία κατά κύριο λόγο εστιά­ζε­ται στις μειω­μέ­νες δυνα­τό­τη­τες που υπάρ­χουν πλέον για τη χρη­μα­το­δό­τηση των μέτρων στή­ρι­ξης των εργα­ζο­μέ­νων και των επι­χει­ρή­σεων. Ο ίδιος σημειώ­νει ότι μέσα στο έτος πρέπει να πλη­ρω­θούν τοκο­χρε­ο­λύ­σια ύψους 11,5 δισ. ευρώ, επι­ση­μαί­νο­ντας ταυ­τό­χρονα ότι το «μαξι­λάρι» δεν πρέπει να πέσει κάτω από τα 30 δισ. ευρώ. Παράλ­ληλα, όπως όλα δεί­χνουν, ο στόχος της κυβέρ­νη­σης για ρυθμό ανά­πτυ­ξης 4,8% φέτος μπορεί να μην επι­τευ­χθεί, καθώς η παν­δη­μία παρου­σιά­ζει δυνα­μική που προς το παρόν δεν ανα­κό­πτε­ται.

Πού θα διο­χε­τευ­θούν τα 6,5 δισ. ευρώ:

1. Επι­στρε­πτέα προ­κα­τα­βολή. Ο πέμπτος κύκλος της επι­στρε­πτέας, που είναι σε εξέλιξη, θα δώσει ρευ­στό­τητα 1,5 δισ. ευρώ σε περίπου 400.000 επι­χει­ρή­σεις. Τον Μάρτιο θα ξεκι­νή­σει ο έκτος κύκλος της επι­στρε­πτέας, ύψους περίπου 700 εκατ. ευρώ. Σημειώ­νε­ται ότι από τα συνο­λικά 2,2 δισ. ευρώ οι επι­χει­ρή­σεις και οι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες θα επι­στρέ­ψουν το 1,1, δισ. ευρώ, δηλαδή το 50% της επι­χο­ρή­γη­σης δεν επι­στρέ­φε­ται.

Τα ποσά του 5ου κύκλου των κρα­τι­κών δανείων θα πιστω­θούν στους λογα­ρια­σμούς των δικαιού­χων περί τα τέλη Ιανουα­ρίου.

2. Ενί­σχυση επι­χει­ρή­σεων μέσω του προ­σω­ρι­νού πλαι­σίου της Ε.Ε. Το ύψος των πάγιων δαπανών που δεν έχουν καλυ­φθεί από τα μέχρι σήμερα μέτρα στή­ρι­ξης (όπως η επι­στρε­πτέα προ­κα­τα­βολή) και η μείωση τζίρου που κατα­γρά­φει κάθε επι­χεί­ρηση είναι τα βασικά κρι­τή­ρια για την ένταξη στο νέο πρό­γραμμα για μεσαίες επι­χει­ρή­σεις, από το οποίο μπορούν να αντλη­θούν έως και 3 εκατ. ευρώ (ανά επι­χεί­ρηση). Το νέο πρό­γραμμα ανα­μέ­νε­ται να τεθεί σε ισχύ τον προσεχή Φεβρουά­ριο, με τον συνο­λικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό να είναι λίγο χαμη­λό­τε­ρος των 500 εκατ. ευρώ.

3. Ανα­στο­λές φορο­λο­γι­κών υπο­χρε­ώ­σεων, το ύψος των οποίων δεν έχει προσ­διο­ρι­σθεί.

4. Κάλυψη ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών περίπου 300 εκατ. ευρώ.

5. Πρό­γραμμα «Γέφυρα» για τους δανειο­λή­πτες που επλή­γη­σαν από την παν­δη­μία, ύψους 280 εκατ. ευρώ.

6. Επι­δό­τηση μακρο­χρό­νια ανέργων με το ποσό των 322 εκατ. ευρώ.

7. Απο­ζη­μί­ωση στους ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των για τις μειώ­σεις των ενοι­κίων.

8. Απο­ζη­μί­ωση ειδικού σκοπού, η οποία υπο­λο­γί­ζε­ται να φθάσει το 1,2 δισ. ευρώ.

9. Μη επι­στρε­πτέα επι­χο­ρή­γηση σε μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις μέσω των ΟΤΑ, ύψους 800 εκατ. ευρώ.