Μητσοτάκης – Χριστοδουλίδης: Η πρόοδος στα ελληνοτουρκικά, όφελος και για το Κυπριακό

Ηπρό­ο­δος των σχέ­σε­ων Ελ­λά­δας και Τουρ­κί­ας θα βοη­θή­σει και στην επί­λυ­ση του Κυ­πρια­κού, τό­νι­σε ο πρό­ε­δρος της Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας Νίκος Χρι­στο­δου­λί­δης στις δη­λώ­σεις που έγι­ναν μετά τη λήξη της συ­νά­ντη­σής του με τον πρω­θυ­πουρ­γό Κυ­ριά­κο Μη­τσο­τά­κη στο πλαί­σιο της Ολο­μέ­λειας της 1ης Δια­κυ­βερ­νη­τι­κής Συ­νό­δου Ελ­λά­δας – Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας στο Μέ­γα­ρο Μα­ξί­μου.

Ο κ. Χρι­στο­δου­λί­δης έστει­λε ένα ξε­κά­θα­ρο μή­νυ­μα προς την Αγκυ­ρα λέ­γο­ντας ότι η προ­ο­πτι­κή ενί­σχυ­σης της σχέ­σης Τουρ­κί­ας με την Ε.Ε. την οποία επι­θυ­μούν τόσο η Κύ­προς όσο και η Ελ­λά­δα «περνά από την πρό­ο­δο στα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά και το Κυ­πρια­κό».

Ο κ. Χρι­στο­δου­λί­δης εξέ­φρα­σε την ικα­νο­ποί­η­σή του για τα απο­τε­λέ­σμα­τα της πρώ­της Δια­κυ­βερ­νη­τι­κής Συ­νερ­γα­σί­ας και τις απο­φά­σεις που ελή­φθη­σαν και τό­νι­σε ότι το μεί­ζον πλέον είναι η πα­ρα­κο­λού­θη­ση υλο­ποί­η­σης αυτών των απο­φά­σε­ων.

Τό­νι­σε επί­σης ότι οι σχέ­σεις των δυο χωρών είναι άρι­στες και εξαι­ρε­τι­κή η συ­νερ­γα­σία τους αλλά, όπως είπε, ο εχθρός του καλού είναι το κα­λύ­τε­ρο, και υπάρ­χει πάντα πε­ρι­θώ­ριο κα­λύ­τε­ρων δρά­σε­ων και συ­νερ­γα­σιών. Ανέ­φε­ρε πα­ρα­δείγ­μα­τα επι­τυ­χη­μέ­νων συ­νερ­γα­σιών με την Ελ­λά­δα όπως π.χ. το 112 και ο ψη­φια­κός με­τα­σχη­μα­τι­σμός, ενώ ση­μεί­ω­σε ότι μέσω της δια­κυ­βερ­νη­τι­κής συ­νερ­γα­σί­ας επι­τυγ­χά­νε­ται και κα­λύ­τε­ρος συ­ντο­νι­σμός σε ολό­κλη­ρο το φάσμα του κυ­βερ­νη­τι­κού έργου, και όχι μόνο σε άμυνα και εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή.

Ανα­φε­ρό­με­νος στις εξε­λί­ξεις στη Μέση Ανα­το­λή είπε ότι αυτές επη­ρε­ά­ζουν άμεσα την Κύπρο και την Ελ­λά­δα όπως και η αστά­θεια στην πε­ριο­χή, προ­σθέ­το­ντας ότι «οι χώρες μας έχουν ήδη προ­βεί σε επα­φές και πρό­τει­ναν λύ­σεις ως πα­ρά­γο­ντες στα­θε­ρό­τη­τας στην πε­ριο­χή όπως ο θα­λάσ­σιος διά­δρο­μος βο­ή­θειας στη Γάζα» για τον οποίο ευ­χα­ρί­στη­σε τον κ. Μη­τσο­τά­κη για την ετοι­μό­τη­τα της Ελ­λά­δας να συμ­βάλ­λει στην προ­σπά­θεια αυτή.

«Η Κύ­προς και η Ελ­λά­δα είναι μέρος της λύσης και όχι του προ­βλή­μα­τος στην πε­ριο­χή» είπε ο κ. Χρι­στο­δου­λί­δης.

Τέλος ανέ­φε­ρε ότι συμ­φω­νή­θη­κε η ανα­βάθ­μι­ση της συ­νερ­γα­σί­ας σε θέ­μα­τα παι­δεί­ας με ένα μη­χα­νι­σμό άμε­σης επί­λυ­σης των προ­βλη­μά­των των φοι­τη­τών που σπου­δά­ζουν σε Ελ­λά­δα και Κύπρο, σε θέ­μα­τα ναυ­τι­λί­ας και σε άλ­λους κρί­σι­μους το­μείς.

«Το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο όμως είναι η πα­ρα­κο­λού­θη­ση υλο­ποί­η­σης όλων όσων συμ­φω­νή­θη­καν σή­με­ρα» επα­νέ­λα­βε ο κ. Χρι­στο­δου­λί­δης, προ­σθέ­το­ντας ότι έχουν δρο­μο­λο­γη­θεί απο­φά­σεις και σε άλλα θέ­μα­τα όπως στο άσυλο και τη με­τα­νά­στευ­ση με ανταλ­λα­γή εμπει­ρο­γνω­μό­νων για τις δομές φι­λο­ξε­νί­ας, ιδιαί­τε­ρα για ευά­λω­τους και τους ασυ­νό­δευ­τους ανη­λί­κους, αλλά και στο πεδίο των επι­στρο­φών.

Ανα­λυ­τι­κά οι δη­λώ­σεις Μη­τσο­τά­κη

Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης: Αγα­πη­τέ μου Νίκο, «το όλον είναι με­γα­λύ­τε­ρο από το άθροι­σμα των μερών του». Νο­μί­ζω αυτή τη ρήση του Αρι­στο­τέ­λη επι­βε­βαιώ­σα­με σή­με­ρα, σε αυτή την πρώτη, επί­ση­μη, πα­νη­γυ­ρι­κή Δια­κυ­βερ­νη­τι­κή Σύ­νο­δο Ελ­λά­δας και Κύ­πρου. Και έτσι, με τον πρό­ε­δρο Χρι­στο­δου­λί­δη, υλο­ποι­ή­σα­με την κοινή από­φα­ση την οποία λά­βα­με τον Μάρ­τιο, ισχυ­ρο­ποιώ­ντας τους άρ­ρη­κτους δε­σμούς με­τα­ξύ των δύο χωρών μας, συ­ντο­νί­ζο­ντας τον βη­μα­τι­σμό των κυ­βερ­νή­σε­ών μας σε πολλά δια­φο­ρε­τι­κά πεδία, αλλά ενι­σχύ­ο­ντας και τον ρόλο της Ελ­λά­δας και της Κύ­πρου, της Κύ­πρου και της Ελ­λά­δας, ως πυ­λώ­νες ασφά­λειας στην τα­ραγ­μέ­νη Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.

Αυτή η συ­μπό­ρευ­ση Αθή­νας και Λευ­κω­σί­ας νο­μί­ζω ότι απο­τυ­πώ­νε­ται με από­λυ­τη σα­φή­νεια και στο κοινό ανα­κοι­νω­θέν για το Κυ­πρια­κό, η επί­λυ­ση του οποί­ου απο­τε­λεί στα­θε­ρή εθνι­κή προ­τε­ραιό­τη­τα.

Στό­χος είναι πάντα να επα­νεκ­κι­νή­σουν οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις στο πλαί­σιο του Ορ­γα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών, διότι όσο διαρ­κεί η πα­ρού­σα κα­τά­στα­ση τόσο θα αυ­ξά­νε­ται η έντα­ση. Είναι σαφές ότι η θέση περί δύο κρα­τών είναι μία θέση πα­ντε­λώς απα­ρά­δε­κτη για εμάς και προ­σβλέ­που­με στον άμεσο διο­ρι­σμό νέου απε­σταλ­μέ­νου του γε­νι­κού γραμ­μα­τέα του Ορ­γα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών, που θα διε­ρευ­νή­σει τις προ­ο­πτι­κές επα­νέ­ναρ­ξης των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων.

Στο ίδιο πλαί­σιο, η Ελ­λά­δα θα συ­νε­χί­σει να συν­δρά­μει τις προ­σπά­θειες να ανα­χαι­τι­σθούν με­θο­δεύ­σεις οι οποί­ες πα­ρα­βιά­ζουν απο­φά­σεις του Συμ­βου­λί­ου Ασφα­λεί­ας. Στην επα­νέ­ναρ­ξη των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων, άλ­λω­στε, ρόλο θα πρέ­πει να έχει, όπως έχου­με συ­ζη­τή­σει πολ­λές φορές, και η Ευ­ρω­παϊ­κή Ενωση και με βάση τα συ­μπε­ρά­σμα­τα του Ευ­ρω­παϊ­κού Συμ­βου­λί­ου της 30ής Ιου­νί­ου. Κοινή μας επι­δί­ω­ξη είναι και θα είναι, το ευ­ρω­παϊ­κό κε­κτη­μέ­νο να ισχύ­σει σε ολό­κλη­ρη την κυ­πρια­κή επι­κρά­τεια.

Πα­ράλ­λη­λα, η Ελ­λά­δα συ­νε­χί­ζει την προ­σπά­θεια βελ­τί­ω­σης των σχέ­σε­ων με την Τουρ­κία, με βάση πάντα τους κα­νό­νες καλής γει­το­νί­ας και πάντα με σε­βα­σμό στο Διε­θνές Δί­καιο. Και πι­στεύ­ου­με –και χαί­ρο­μαι γιατί συμ­φω­νού­με και σε αυτό με τον Πρό­ε­δρο Χρι­στο­δου­λί­δη– ότι η πρό­ο­δος στο πεδίο αυτό θα είναι τε­λι­κά προς όφε­λος και του Κυ­πρια­κού.

Θα ση­μειώ­σω, πά­ντως, ότι σχε­δόν πε­νή­ντα χρό­νια από τότε που άνοι­ξε η «πληγή» της Κύ­πρου και που η Ελ­λά­δα ελευ­θε­ρώ­θη­κε από τη δι­κτα­το­ρία, τα κράτη μας ανοί­γουν για πρώτη φορά, πι­στεύω, τόσο ορ­γα­νω­μέ­να νέους ορί­ζο­ντες, πέραν του εθνι­κού μας θέ­μα­τος.

Ετσι, με αυτή την πρώτη Δια­κυ­βερ­νη­τι­κή Σύ­νο­δο οι σχέ­σεις μας εμπλου­τί­ζο­νται και ο συ­ντο­νι­σμός μας επε­κτεί­νε­ται πλέον με τρι­με­ρή, με πο­λυ­με­ρή σχή­μα­τα, μέσα στην Ευ­ρω­παϊ­κή Ενωση αλλά και διε­θνώς.

Πρό­κει­ται, νο­μί­ζω, για μία κα­τά­κτη­ση, η οποία θα έχει ένα ση­μα­ντι­κό ευ­νοϊ­κό απο­τύ­πω­μα στην εσω­τε­ρι­κή ζωή των δύο κρα­τών μας. Εξάλ­λου, και οι δύο χώρες –πρώτα η Κύ­προς, η αλή­θεια είναι, και με μια κά­ποια κα­θυ­στέ­ρη­ση η Ελ­λά­δα– αφή­σα­με πίσω μας πε­ριό­δους βα­θιάς κρί­σε­ως.

Προ­χω­ρά­με στην ανά­πτυ­ξη, πάντα με με­ταρ­ρυθ­μι­στι­κή βού­λη­ση, και μπο­ρού­με έτσι να ανταλ­λά­ξου­με εμπει­ρί­ες και τε­χνο­γνω­σία σε πολ­λούς το­μείς. Το κά­να­με σή­με­ρα. Ανα­φέ­ρω εν­δει­κτι­κά τη δυ­να­τό­τη­τα που θα μπο­ρού­σε να έχει η Ελ­λά­δα, η οποία έκανε ση­μα­ντι­κά βή­μα­τα στον ψη­φια­κό με­τα­σχη­μα­τι­σμό, να μοι­ρα­στεί με την Κύπρο τις πολύ θε­τι­κές εμπει­ρί­ες του gov.gr, τη συ­νερ­γα­σία που έχου­με ήδη ανα­πτύ­ξει και μπο­ρού­με να ενι­σχύ­σου­με πε­ραι­τέ­ρω στον τομέα της Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας, όπου το «112» είναι ένα ερ­γα­λείο το οποίο σώζει ζωές.

Συ­νερ­γα­σία, πα­ρα­δείγ­μα­τος χάρη, στον τομέα της ναυ­τι­λί­ας, όπου πρέ­πει να κά­νου­με με­γα­λύ­τε­ρη προ­σπά­θεια –και στα πλαί­σια της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης– να ανα­δεί­ξου­με τη ση­μα­σία της ελ­λη­νι­κής και της κυ­πρια­κής ναυ­τι­λί­ας ως πυ­λώ­νες της στρα­τη­γι­κής αυ­το­νο­μί­ας της Ε.Ε. και πολλά άλλα, που αν τα πα­ρου­σί­α­ζα θα έπρε­πε να αφιε­ρώ­σω πολύ χρόνο.

Θέλω όμως και πάλι να εκ­φρά­σω, κ. πρό­ε­δρε, την ικα­νο­ποί­η­σή μου για το βάθος και το πε­ριε­χό­με­νο των συ­ζη­τή­σε­ων που είχαν οι αρ­μό­διοι υπουρ­γοί και να εκ­φρά­σω έστω και κα­θυ­στε­ρη­μέ­να την ικα­νο­ποί­η­σή μου για ένα όρ­γα­νο το οποίο εν­δε­χο­μέ­νως θα έπρε­πε να είχε θε­σμο­θε­τη­θεί πριν από χρό­νια. Κάλ­λιο αργά παρά ποτέ. Εχου­με όμως τώρα μια υπο­χρέ­ω­ση να τρέ­ξου­με πιο γρή­γο­ρα για να κα­λύ­ψου­με και το χα­μέ­νο έδα­φος. Γιατί πολ­λές κοι­νές εμπει­ρί­ες, πολ­λές κοι­νές πρω­το­βου­λί­ες μπο­ρούν να ανα­πτυ­χθούν και νο­μί­ζω ότι θα είναι αμοι­βαία ωφέ­λι­μες.

Βέ­βαια, δεν θα μπο­ρού­σε να λεί­πει από τις συ­ζη­τή­σεις μας και η ανά­λυ­ση των δρα­μα­τι­κών εξε­λί­ξε­ων στη Μέση Ανα­το­λή. Βρε­θή­κα­με, εξάλ­λου, μαζί με τον πρό­ε­δρο Χρι­στο­δου­λί­δη και χθες στο Πα­ρί­σι, στα πλαί­σια της διά­σκε­ψης που ορ­γά­νω­σε ο πρό­ε­δρος Μα­κρόν για την αν­θρω­πι­στι­κή υπο­στή­ρι­ξη της Γάζας.

Εκ­φρά­σα­με και πάλι την έντο­νη ανη­συ­χία μας για την επι­δεί­νω­ση της αν­θρω­πι­στι­κής κα­τά­στα­σης στη Γάζα, τον κίν­δυ­νο εξά­πλω­σης των συ­γκρού­σε­ων στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή.

Ελ­λά­δα και Κύ­προς υπο­στη­ρί­ζου­με το δι­καί­ω­μα του Ισ­ρα­ήλ στην αυ­το­ά­μυ­να, σύμ­φω­να όμως πάντα με το Διε­θνές Δί­καιο και ει­δι­κά σύμ­φω­να με το Διε­θνές Αν­θρω­πι­στι­κό Δί­καιο, μετά την πρω­το­φα­νή σε αγριό­τη­τα επί­θε­ση που δέ­χθη­κε το Ισ­ρα­ήλ μέσα στο έδα­φός του.

Δια­χω­ρί­ζου­με ωστό­σο –και δεν θα κου­ρα­στού­με να το λέμε– την τρο­μο­κρα­τι­κή ορ­γά­νω­ση Χαμάς και τη δράση της, από τον πα­λαι­στι­νια­κό λαό και την ηγε­σία του. Αθήνα και Λευ­κω­σία τάσ­σο­νται προ­φα­νώς υπέρ της άμε­σης απε­λευ­θέ­ρω­σης όλων των ομή­ρων χωρίς όρους.

Αλλά, θε­ω­ρού­με προ­τε­ραιό­τη­τά μας να συν­δρά­μου­με μέσω αν­θρω­πι­στι­κών παύ­σε­ων και δια­δρό­μων βο­ή­θειας, ώστε να υπο­στη­ρί­ξου­με όσο το δυ­να­τόν αυ­τούς οι οποί­οι έχουν σή­με­ρα τη με­γα­λύ­τε­ρη ανά­γκη: και είναι οι άμα­χοι της Γάζας, κυ­ρί­ως γυ­ναί­κες και παι­διά. Γι’ αυτό και εί­μα­στε πα­ρό­ντες, συ­ντο­νί­ζου­με κάθε σχε­τι­κή πρω­το­βου­λία, εί­μα­στε κράτη με γε­ω­γρα­φι­κή εγ­γύ­τη­τα στην πε­ριο­χή, η Κύ­προς ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο από την Ελ­λά­δα. Εχου­με δια­χρο­νι­κές σχέ­σεις αξιο­πι­στί­ας –και η Κύ­προς και η Ελ­λά­δα– τόσο με το Ισ­ρα­ήλ όσο και με τον αρα­βι­κό κόσμο. Εί­μα­στε συ­νε­πώς και οι δύο, αξιό­πι­στοι με­σο­λα­βη­τές στη Μέση Ανα­το­λή.

Θέλω να συγ­χα­ρώ τον πρό­ε­δρο Χρι­στο­δου­λί­δη για την πρω­το­βου­λία του, για την ανα­ζή­τη­ση θα­λασ­σί­ων δια­δρό­μων αν­θρω­πι­στι­κής υπο­στή­ρι­ξης προς τη Γάζα. Είναι μία πρω­το­βου­λία πολύ με­λε­τη­μέ­νη.

Δη­λώ­νω και πάλι τη βού­λη­ση της ελ­λη­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης να συμ­με­τέ­χου­με εμπρά­κτως, εφό­σον μπο­ρέ­σου­με και αντι­με­τω­πί­σου­με τις αρ­κε­τές –η αλή­θεια είναι– τε­χνι­κές δυ­σκο­λί­ες που μία τέ­τοια πρω­το­βου­λία πάντα δη­μιουρ­γεί.

Και βέ­βαια, δεν λη­σμο­νού­με ότι η ορι­στι­κή λύση δεν μπο­ρεί παρά να είναι μία λύση πο­λι­τι­κή. Μία βιώ­σι­μη λύση δύο κρα­τών, σύμ­φω­να με το Διε­θνές Δί­καιο και τις απο­φά­σεις του Ορ­γα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών. Δια­φο­ρε­τι­κά, η τα­ραγ­μέ­νη αυτή ζώνη της Μέσης Ανα­το­λής θα πα­ρά­γει διαρ­κώς αίμα και πόνο.

Τέλος, στον τομέα της ενέρ­γειας, θα κάνω μία ξε­χω­ρι­στή ανα­φο­ρά γιατί νο­μί­ζω ότι έχει ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία: επα­να­βε­βαιώ­σα­με την εξαι­ρε­τι­κή μας συ­νερ­γα­σία και την ανά­γκη προ­ώ­θη­σης μορ­φών πα­ρα­γω­γής ενέρ­γειας φι­λι­κών προς το πε­ρι­βάλ­λον.

Και βέ­βαια, μι­λή­σα­με και για το εμ­βλη­μα­τι­κό έργο του EuroAsia Interconnector, στο οποίο ανέ­λα­βε κρί­σι­μο ρόλο ο ΑΔΜΗΕ, καθώς και για την πρω­το­βου­λία του East Mediterranean Gas Forum, του οποί­ου την προ­ε­δρία θα ανα­λά­βει η Ελ­λά­δα το 2024.

Απο­δί­δω πάρα πολύ με­γά­λη ση­μα­σία στο έργο της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης. Είναι απο­λύ­τως κρί­σι­μο για την ενερ­γεια­κή επάρ­κεια της Κύ­πρου. Είναι ένα έργο το οποίο δεν έχει απλά ενερ­γεια­κό, αλλά έχει βαθιά γε­ω­πο­λι­τι­κό απο­τύ­πω­μα και χαι­ρό­μα­στε που και εμείς θα συν­δρά­μου­με πιο ενερ­γά στην υλο­ποί­η­σή του, αλλά που και η Κυ­πρια­κή Δη­μο­κρα­τία, σε επί­πε­δο ανώ­τα­το, θα συμ­με­τέ­χει σε αυτή την προ­σπά­θεια.

Η πα­ρου­σία, λοι­πόν, όλων των αρ­μο­δί­ων υπουρ­γών από πολ­λούς δια­φο­ρε­τι­κούς το­μείς -Υγεία, Παι­δεία, Πο­λι­τι­σμός, Αμυνα, Με­τα­να­στα­τευ­τι­κό, Πο­λι­τι­κή Προ­στα­σία- υπο­δη­λώ­νει, κ. πρό­ε­δρε, και θα τε­λειώ­σω με αυτό, αυτή τη βού­λη­ση των δύο κυ­βερ­νή­σε­ών μας για μία πιο ανα­βαθ­μι­σμέ­νη, πιο στενή, θα έλεγα πιο πρα­κτι­κή, με συ­γκε­κρι­μέ­να με­τρή­σι­μα απο­τε­λέ­σμα­τα, συ­νερ­γα­σία.

Θέλω και πάλι να σας ευ­χα­ρι­στή­σω για την πα­ρου­σία σας στην Αθήνα και ανα­μέ­νου­με την επο­μέ­νη Δια­κυ­βερ­νη­τι­κή, σε έναν χρόνο από τώρα, στην Κύπρο, για να μπο­ρέ­σου­με να θέ­σου­με νέους στό­χους και φυ­σι­κά να αξιο­λο­γή­σου­με την πρό­ο­δο που θα έχου­με πε­τύ­χει όλο αυτό τον χρόνο.

Ανα­λυ­τι­κά οι δη­λώ­σεις Χρι­στο­δου­λί­δη

Κύριε πρω­θυ­πουρ­γέ, αγα­πη­τέ μου Κυ­ριά­κο, είναι ιδιαί­τε­ρη χαρά που βρί­σκο­μαι στην Αθήνα, σε μια ιστο­ρι­κή θα έλεγα συ­νά­ντη­ση, με την οποία υλο­ποιού­με την κοινή μας από­φα­ση για τη θε­σμο­θέ­τη­ση της Δια­κυ­βερ­νη­τι­κής Συ­νερ­γα­σί­ας, του συμ­βου­λί­ου ανώ­τα­της συ­νερ­γα­σί­ας, ανά­με­σα στην Κύπρο και την Ελ­λά­δα.

Να θυ­μί­σω ότι από την πρώτη μας συ­νά­ντη­ση, τον Μάρ­τιο του 2023, όχι μόνο δια­πι­στώ­σα­με την απου­σία μιας τέ­τοιας θε­σμο­θε­τη­μέ­νης συ­νερ­γα­σί­ας, που μά­λι­στα και οι δύο χώρες έχου­με με τρίτα κράτη, αλλά συμ­φω­νή­σα­με τόσο στην ανά­γκη θε­σμο­θέ­τη­σής της, όσο και για τα πο­λυ­ε­πί­πε­δα οφέλη που θα προ­έ­κυ­πταν μέσα από μία τέ­τοια θε­σμο­θε­τη­μέ­νη συ­νερ­γα­σία. Και χαί­ρο­μαι, που λί­γους μήνες μετά βρί­σκο­μαι σή­με­ρα στην Αθήνα, με 11 μέλη του Υπουρ­γι­κού Συμ­βου­λί­ου, εννέα υπουρ­γούς, τον κυ­βερ­νη­τι­κό εκ­πρό­σω­πο, τη γραμ­μα­τέα του Υπουρ­γι­κού Συμ­βου­λί­ου, στην πρώτη Δια­κυ­βερ­νη­τι­κή Σύ­νο­δο Κύ­πρου και Ελ­λά­δας.

Είμαι, λοι­πόν, ιδιαί­τε­ρα ευ­τυ­χής γιατί η κοινή μας από­φα­ση παίρ­νει σή­με­ρα «σάρκα και οστά». Μια από­φα­ση που, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τα όσα έχουν συ­ζη­τη­θεί και τα όλα όσα συμ­φω­νή­θη­καν κατά τις δι­με­ρείς συ­να­ντή­σεις των υπουρ­γών, αλλά και την κοινή μας συ­νά­ντη­ση που μόλις ολο­κλη­ρώ­θη­κε, δεν έχει μόνο συμ­βο­λι­κή ση­μα­σία.

Πρω­τί­στως, πρό­κει­ται για μία Σύ­νο­δο ου­σια­στι­κής ση­μα­σί­ας με συ­γκε­κρι­μέ­να απο­τε­λέ­σμα­τα, με σχέ­δια δρά­σης που θα ακο­λου­θη­θούν, με πα­ρα­δο­τέα και με τον ανα­γκαίο μη­χα­νι­σμό πα­ρα­κο­λού­θη­σης για υλο­ποί­η­ση των όσων έχουν απο­φα­σι­στεί.

Μέσα σε αυτό το πλαί­σιο, η ση­με­ρι­νή πρώτη δια­κυ­βερ­νη­τι­κή συ­νά­ντη­ση υπήρ­ξε ιδιαί­τε­ρα πα­ρα­γω­γι­κή, ιδιαί­τε­ρα απο­τε­λε­σμα­τι­κή. Και θέλω να εκ­φρά­σω τις ευ­χα­ρι­στί­ες μου στον φίλο Κυ­ριά­κο και φυ­σι­κά σε όλους τους υπουρ­γούς που συμ­με­τεί­χαν, για την προ­ε­τοι­μα­σία που έγινε, για τον ανοι­χτό και ει­λι­κρι­νή διά­λο­γο που διε­ξή­χθη και φυ­σι­κά για τις πολύ ου­σια­στι­κές απο­φά­σεις που έχουν λη­φθεί.

Οι ση­με­ρι­νές μας συ­να­ντή­σεις επα­να­βε­βαί­ω­σαν τις άρι­στες σχέ­σεις και την εξαι­ρε­τι­κή συ­νερ­γα­σία ανά­με­σα στις χώρες μας σε μία πλειά­δα θε­μά­των. Την ίδια στιγ­μή, όμως, απέ­δει­ξαν ότι «ο εχθρός του καλού είναι το κα­λύ­τε­ρο» και υπάρ­χει πάντα πεδίο ενί­σχυ­σης της συ­νερ­γα­σί­ας σε συ­γκε­κρι­μέ­νους το­μείς, ενώ, όπως δια­πι­στώ­σα­με, σε κά­ποια άλλα θέ­μα­τα, η εμπει­ρο­γνω­μο­σύ­νη της μίας χώρας μπο­ρεί να βοη­θή­σει κα­θο­ρι­στι­κά την άλλη χώρα.

Το πα­ρά­δειγ­μα του «112», του ψη­φια­κού με­τα­σχη­μα­τι­σμού της χώρας, είναι με­ρι­κοί από τους το­μείς, όπως και η ψη­φιο­ποί­η­ση του υπουρ­γεί­ου Ναυ­τι­λί­ας, είναι το­μείς που η εμπει­ρο­γνω­μο­σύ­νη του ενός μπο­ρεί να βοη­θή­σει τον άλλον.

Μέσω της δια­κυ­βερ­νη­τι­κής συ­νερ­γα­σί­ας απο­σκο­πού­με να έχου­με ακόμη κα­λύ­τε­ρο συ­ντο­νι­σμό, πιο ενι­σχυ­μέ­νη συ­νερ­γα­σία, όχι μόνο στα θέ­μα­τα εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής και άμυ­νας, όπου όλοι αντι­λαμ­βά­νε­στε ότι η συ­νερ­γα­σία είναι θε­με­λιω­μέ­νη εδώ και δε­κα­ε­τί­ες, αλλά και σε ολό­κλη­ρο το φάσμα του κυ­βερ­νη­τι­κού έργου, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη και τις ση­με­ρι­νές προ­κλή­σεις που έχου­με να αντι­με­τω­πί­σου­με.

Μέσα σε αυτό το πλαί­σιο, και η χρο­νι­κή συ­γκυ­ρία της διε­ξα­γω­γής της συ­νά­ντη­σης κα­θό­ρι­σε σε με­γά­λο βαθμό και κά­ποια από τη θε­μα­το­λο­γία των συ­ζη­τή­σε­ών μας. Και ανα­φέ­ρο­μαι συ­γκε­κρι­μέ­να, στις δρα­μα­τι­κές εξε­λί­ξεις στη Μέση Ανα­το­λή και τις επι­πτώ­σεις που αυτές έχουν στη ζωή χι­λιά­δων αθώων πο­λι­τών. Αυτές οι εξε­λί­ξεις, όπως επί­σης και το γε­νι­κό­τε­ρο κλίμα αστά­θειας στη Μέση Ανα­το­λή, επη­ρε­ά­ζουν άμεσα την Κύπρο και την Ελ­λά­δα, λόγω της εγ­γύ­τη­τάς μας με την πε­ριο­χή, αλλά και των στε­νών σχέ­σε­ων που δια­τη­ρού­με με όλες τις χώρες.

Οι δύο χώρες μας, όπως πολύ εύ­στο­χα ανέ­φε­ρε ο κ. πρω­θυ­πουρ­γός, ως πα­ρά­γο­ντες ασφά­λειας και στα­θε­ρό­τη­τας στην πε­ριο­χή, έχουν ήδη προ­βεί σε ση­μα­ντι­κές ενέρ­γειες, σε ση­μα­ντι­κές επα­φές, προ­σφέ­ρο­ντας και συ­γκε­κρι­μέ­νες λύ­σεις για απο­κλι­μά­κω­ση της κρί­σης και αντι­με­τώ­πι­ση των τε­ρά­στιων αν­θρω­πι­στι­κών ανα­γκών που προ­κύ­πτουν.

Και είναι ακρι­βώς σε αυτό το πλαί­σιο που συ­ζη­τή­σα­με εις βάθος με τον Έλ­λη­να πρω­θυ­πουρ­γό και την πρω­το­βου­λία για τη δη­μιουρ­γία αυτού του θα­λάσ­σιου δια­δρό­μου πα­ρο­χής αν­θρω­πι­στι­κής βο­ή­θειας στη Γάζα. Ευ­χα­ρι­στώ πάρα πολύ τον Έλ­λη­να πρω­θυ­πουρ­γό για τη στή­ρι­ξη, για την ετοι­μό­τη­τα της Ελ­λά­δας να συμ­βά­λει και να συμ­με­τά­σχει ενερ­γά και ου­σια­στι­κά στην προ­σπά­θεια αυτή.

Η Κύ­προς και η Ελ­λά­δα –κι αυτή είναι αν θέ­λε­τε και μια από­φα­ση που λά­βα­με σή­με­ρα– δεν είναι μέρος του προ­βλή­μα­τος, η Κύ­προς και η Ελ­λά­δα, αξιο­ποιώ­ντας τις άρι­στες σχέ­σεις με όλα τα γει­το­νι­κά κράτη, την ιδιό­τη­τά τους ως κράτη-μέλη της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης, μπο­ρού­με –και ακρι­βώς αυτό επι­χει­ρού­με να πρά­ξου­με– να εί­μα­στε μέρος της λύσης, προ­σφέ­ρο­ντας λύση, συμ­με­τέ­χο­ντας ου­σια­στι­κά στην αντι­με­τώ­πι­ση των όποιων προ­κλή­σε­ων προ­κύ­πτουν.

Εί­χα­με επί­σης σή­με­ρα την ευ­και­ρία να συ­ζη­τή­σου­με, φυ­σι­κά, και το Κυ­πρια­κό, τις τε­λευ­ταί­ες εξε­λί­ξεις. Ει­δι­κό­τε­ρα λαμ­βά­νο­ντας υπόψη και τη μέχρι στιγ­μής αντί­δρα­ση της τουρ­κι­κής πλευ­ράς στην πρό­θε­ση του γε­νι­κού γραμ­μα­τέα για τον διο­ρι­σμό μιας προ­σω­πι­κό­τη­τας για διε­ρεύ­νη­ση των προ­ο­πτι­κών επα­νέ­ναρ­ξης των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων, όπως επί­σης και τις πρό­σφα­τες εξε­λί­ξεις στη «νεκρή ζώνη», μια υπα­να­χώ­ρη­ση που βλέ­που­με από τουρ­κι­κής πλευ­ράς για υλο­ποί­η­ση των συμ­φω­νη­θέ­ντων.

Συ­ζη­τή­σα­με επί­σης τα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά και τα ευ­ρω­τουρ­κι­κά. Η οποία πρό­ο­δος στις σχέ­σεις της Ελ­λά­δας με την Τουρ­κία είναι κάτι που θα βοη­θή­σει και τις δικές μας προ­σπά­θειες για επί­λυ­ση του Κυ­πρια­κού.

Θε­ω­ρού­με επί­σης, σε σχέση με τα ευ­ρω­τουρ­κι­κά, ενό­ψει και του Ευ­ρω­παϊ­κού Συμ­βου­λί­ου Δε­κεμ­βρί­ου, ότι απο­τε­λεί μια ση­μα­ντι­κή ευ­και­ρία για να επα­να­λη­φθεί στην Τουρ­κία το μή­νυ­μα ότι η προ­ο­πτι­κή ενί­σχυ­σης της συ­νερ­γα­σί­ας με την Ευ­ρω­παϊ­κή Ενωση –κάτι που και η Ελ­λά­δα και η Κύ­προς θέ­λου­με πραγ­μα­τι­κά, θέ­λου­με να συ­νερ­γα­στού­με με την Τουρ­κία και μέσα στο πλαί­σιο της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης–, η όποια πρό­ο­δος εκεί περνά μέσα από την πρό­ο­δο και στα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά και φυ­σι­κά στο Κυ­πρια­κό.

Οπως προ­α­νέ­φε­ρα, σε αυτή την πρώτη Δια­κυ­βερ­νη­τι­κή συμ­με­τεί­χαν συ­νο­λι­κά 11 μέλη του Υπουρ­γι­κού Συμ­βου­λί­ου. Θεωρώ ότι και αυτό απο­τε­λεί μια έν­δει­ξη της ση­μα­σί­ας που απο­δί­δου­με στη θε­σμο­θε­τη­μέ­νη πλέον συ­νερ­γα­σία μας. Πέραν των όσων έχω προ­α­να­φέ­ρει, έχου­με σή­με­ρα δρο­μο­λο­γή­σει απο­φά­σεις και σε μια σειρά από άλλα θέ­μα­τα. Επι­τρέψ­τε μου πολύ τη­λε­γρα­φι­κά να ανα­φερ­θώ σε κά­ποια από αυτά γιατί θεωρώ, αγα­πη­τέ Κυ­ριά­κο, έγινε ση­μα­ντι­κή προ­ερ­γα­σία, ση­μα­ντι­κή δου­λειά από όλους τους υπουρ­γούς που συμ­με­τεί­χαν και είναι ακόμα μια έν­δει­ξη της σο­βα­ρό­τη­τας με την οποία προ­σεγ­γί­ζουν αυτή τη θε­σμο­θε­τη­μέ­νη συ­νερ­γα­σία.

Θα ξε­κι­νή­σω από το άσυλο και τη με­τα­νά­στευ­ση, όπου συμ­φω­νή­θη­κε η σύ­στα­ση μιας μει­κτής επι­τρο­πής για να προ­ω­θή­σου­με την υλο­ποί­η­ση του πρό­σφα­του σχε­δί­ου δρά­σης της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης για την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Πολύ ση­μα­ντι­κό ότι υιο­θε­τή­θη­κε, ακόμα πιο ση­μα­ντι­κό να προ­ω­θη­θεί η εφαρ­μο­γή του. Ελ­λά­δα και Κύ­προς έχου­με συμ­φέ­ρον, έχου­με κοι­νές επι­διώ­ξεις και θα πρέ­πει να ερ­γα­στού­με για την υλο­ποί­η­σή του.

Συμ­φω­νή­θη­κε επί­σης η ανταλ­λα­γή εμπει­ρο­γνω­μο­σύ­νης για δομές υπο­δο­χής και φι­λο­ξε­νί­ας, με έμ­φα­ση στη λει­τουρ­γία κέ­ντρων για ευά­λω­τους και ασυ­νό­δευ­τους ανή­λι­κους, όπως επί­σης και η ενί­σχυ­ση της συ­νερ­γα­σί­ας στον τομέα των επι­στρο­φών.

Θέ­μα­τα πο­λι­τι­κής προ­στα­σί­ας και πο­λι­τι­κής άμυ­νας: είναι ση­μα­ντι­κό να μά­θου­με και να πά­ρου­με την εμπει­ρο­γνω­μο­σύ­νη της ελ­λη­νι­κής πλευ­ράς. Την ίδια στιγ­μή, να δούμε, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη και το τι βιώ­σα­με το κα­λο­καί­ρι, τις δύ­σκο­λες στιγ­μές που βιώ­σα­με, πώς αντι­με­τω­πί­ζου­με τέ­τοιες προ­κλή­σεις.

Πολύ εύ­στο­χα, ο Ελ­λη­νας πρω­θυ­πουρ­γός ανα­φέρ­θη­κε στα θέ­μα­τα της ενέρ­γειας, όπου εδώ και καιρό υπάρ­χει μια ενι­σχυ­μέ­νη συ­νερ­γα­σία τόσο σε δι­με­ρές όσο και σε πε­ρι­φε­ρεια­κό επί­πε­δο. Ανα­φέρ­θη­κε στο EuroAsia Interconnector, στο East Mediterranean Gas Forum του Κα­ΐ­ρου. Και απο­φα­σί­σα­με να προ­χω­ρή­σου­με με την ανταλ­λα­γή τε­χνο­γνω­σί­ας στους το­μείς της απο­θή­κευ­σης, της ασφά­λειας των δι­κτύ­ων ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, των έξυ­πνων με­τρη­τών. Ενώ θα συ­νερ­γα­στού­με και στα θέ­μα­τα των υπε­ρά­κτιων ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών.

Η παι­δεία, ένας το­μέ­ας που και η Κύ­προς και η Ελ­λά­δα απο­δί­δουν ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία. Συμ­φω­νή­σα­με να ανα­βαθ­μί­σου­με τη συ­νερ­γα­σία που υπάρ­χει, με­λε­τώ­ντας ανά­με­σα σε άλλα και τη δη­μιουρ­γία ενός μη­χα­νι­σμού άμε­σης επί­λυ­σης προ­βλη­μά­των των φοι­τη­τών μας που σπου­δά­ζουν είτε στην Ελ­λά­δα είτε στην Κύπρο.

Είχα σή­με­ρα μια συ­νά­ντη­ση με την Εθνι­κή Φοι­τη­τι­κή Ενωση Κυ­πρί­ων και ενη­με­ρώ­θη­κα για αριθ­μό θε­μά­των-προ­βλη­μά­των που αντι­με­τω­πί­ζουν. Είμαι σί­γου­ρος ότι πα­ρό­μοια προ­βλή­μα­τα αντι­με­τω­πί­ζουν και οι Ελ­λα­δί­τες φοι­τη­τές στην Κύπρο και είναι ση­μα­ντι­κή η ύπαρ­ξη αυτού του μη­χα­νι­σμού για να επι­λύ­ο­νται τα προ­βλή­μα­τα.

Θέ­μα­τα πο­λι­τι­σμού: έχου­με πολλά να μά­θου­με από τη δική σας εμπει­ρο­γνω­μο­σύ­νη, να βοη­θη­θεί το νε­ο­σύ­στα­το υφυ­πουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού στην Κύπρο, τόσο σε θέ­μα­τα δομής αλλά και σε θέ­μα­τα ου­σί­ας.

Ενώ στον τομέα της υγεί­ας, θα προ­βού­με σε μια ανα­θε­ώ­ρη­ση μιας δια­κρα­τι­κής συμ­φω­νί­ας που έχου­με από το 1987, ώστε να αντα­πο­κρί­νε­ται στα ση­με­ρι­νά δε­δο­μέ­να και στις προ­κλή­σεις.

Ναυ­τι­λία: συμ­φω­νώ από­λυ­τα με τον Ελ­λη­να πρω­θυ­πουρ­γό, πέραν της εξαι­ρε­τι­κής συ­νερ­γα­σί­ας που υπάρ­χει είναι ση­μα­ντι­κό Κύ­προς και Ελ­λά­δα, Ελ­λά­δα και Κύ­προς, να ανα­δεί­ξουν τη ση­μα­σία της ευ­ρω­παϊ­κής ναυ­τι­λί­ας, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη και τις προ­σπά­θειες της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης για στρα­τη­γι­κή αυ­το­νο­μία, αλλά και γε­νι­κό­τε­ρα τις γε­ω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις.

Τέλος, και αυτό είναι ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κό, οι συ­ντο­νι­στές του κυ­βερ­νη­τι­κού έργου, η υφυ­πουρ­γός παρά τω προ­έ­δρω και ο υπουρ­γός Επι­κρα­τεί­ας, αντάλ­λα­ξαν βέλ­τι­στες πρα­κτι­κές. Αλλά θεωρώ το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο είναι η πα­ρα­κο­λού­θη­ση υλο­ποί­η­σης όλων όσων έχουν συμ­φω­νη­θεί σή­με­ρα.

Αγα­πη­τέ Κυ­ριά­κο, κλεί­νω επα­να­λαμ­βά­νο­ντας ότι είμαι ιδιαί­τε­ρα ευ­τυ­χής γιατί σή­με­ρα κά­να­με ένα ση­μα­ντι­κό βήμα για την πε­ραι­τέ­ρω θε­σμο­θέ­τη­ση και ενί­σχυ­ση της συ­νερ­γα­σί­ας μας, κατά τρόπο πλέον δο­μη­μέ­νο.

Με την πραγ­μα­το­ποί­η­ση αυτής της πρώ­της δια­κυ­βερ­νη­τι­κής συ­νά­ντη­σης υλο­ποιού­με έναν στρα­τη­γι­κό στόχο για πε­ραι­τέ­ρω ενί­σχυ­ση των μη­χα­νι­σμών συ­νερ­γα­σί­ας των χωρών μας, για απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρη αντα­πό­κρι­ση στις προ­κλή­σεις και στα θέ­μα­τα που προ­κύ­πτουν μέσα από το συ­νε­χώς με­τα­βαλ­λό­με­νο πε­ρι­φε­ρεια­κό και διε­θνές πε­ρι­βάλ­λον.

Και θα χαρώ πολύ να σε φι­λο­ξε­νή­σω στην Κύπρο το 2024, στη δεύ­τε­ρη δια­κυ­βερ­νη­τι­κή συ­νά­ντη­ση. Είμαι σί­γου­ρος ότι πριν από τη δεύ­τε­ρη αυτή συ­νά­ντη­ση θα βρε­θού­με πολ­λές άλλες φορές. Σε ευ­χα­ρι­στώ πάρα πολύ για όλα.

Στις ερ­γα­σί­ες της Ολο­μέ­λειας έλα­βαν μέρος, από την πλευ­ρά της Ελ­λη­νι­κής Δη­μο­κρα­τί­ας, ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Γιώρ­γος Γε­ρα­πε­τρί­της, ο υπουρ­γός Παι­δεί­ας, Θρη­σκευ­μά­των και Αθλη­τι­σμού Κυ­ριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης, ο υπουρ­γός Υγεί­ας Μι­χά­λης Χρυ­σο­χο­ΐ­δης, ο υπουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Θε­ό­δω­ρος Σκυ­λα­κά­κης, ο υπουρ­γός Προ­στα­σί­ας του Πο­λί­τη Γιάν­νης Οι­κο­νό­μου, η υπουρ­γός Πο­λι­τι­σμού Λίνα Μεν­δώ­νη, ο υπουρ­γός Με­τα­νά­στευ­σης και Ασύ­λου Δη­μή­τρης Και­ρί­δης, ο υπουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής Χρή­στος Στυ­λια­νί­δης, ο υπουρ­γός Κλι­μα­τι­κής Κρί­σης και Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας Βα­σί­λης Κι­κί­λιας, οι υπουρ­γοί Επι­κρα­τεί­ας Σταύ­ρος Πα­πα­σταύ­ρου και Ακης Σκέρ­τσος, και ο υφυ­πουρ­γός Αμυ­νας Γιάν­νης Κε­φα­λο­γιάν­νης.

Από την πλευ­ρά της Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας συμ­με­τεί­χαν ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Κων­στα­ντί­νος Κό­μπος, ο υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών Κων­στα­ντί­νος Ιω­άν­νου, ο υπουρ­γός Αμυ­νας Μι­χά­λης Γιωρ­γάλ­λας, η υπουρ­γός Παι­δεί­ας, Αθλη­τι­σμού και Νε­ο­λαί­ας Αθηνά Μι­χαη­λί­δου, ο υπουρ­γός Ενέρ­γειας, Εμπο­ρί­ου και Βιο­μη­χα­νί­ας Γιώρ­γος Πα­πα­να­στα­σί­ου, η υπουρ­γός Υγεί­ας Πόπη Κα­νά­ρη, η υφυ­πουρ­γός παρά τω προ­έ­δρω Ει­ρή­νη Πική, η υφυ­πουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας Μα­ρί­να Χα­τζη­μα­νώ­λη και η υφυ­πουρ­γός Πο­λι­τι­σμού Βα­σι­λι­κή Κασ­σια­νί­δου.