Ο νέος χάρτης των περιοχών Natura σε όλη την Ελλάδα-29 περιοχές στη Δωδεκάνησο

Η αύξηση των φορέων δια­χεί­ρι­σης των προ­στα­τευό­με­νων περιο­χών από 28 σε 35 με παράλ­ληλη μεγέ­θυνση της περιο­χής ευθύνης τους, ώστε να καλύ­ψουν όλες τις περιο­χές Natura -σημερινές και μελλοντικές- είναι ο βασικός «κορμός» της πρό­τα­σης του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος για την ανα­διάρ­θρωση του συστή­μα­τος δια­χεί­ρι­σης των προ­στα­τευό­με­νων περιο­χών. Το σχέδιο νόμου, που ανα­μέ­νε­ται μέσα στις επό­με­νες ημέρες να δοθεί σε δημόσια δια­βού­λευση προ­βλέ­πει τη χρη­μα­το­δό­τηση των φορέων από τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό -προκειμένου να στα­θε­ρο­ποι­η­θεί η λει­τουρ­γία τους- με μια μετα­βα­τική φάση καθώς το 2018 είναι αδύνατη η πρό­σληψη προ­σω­πι­κού.

Το σχέδιο νόμου αφορά ουσια­στικά στην ανα­διάρ­θρωση του εθνικού συστή­μα­τος προ­στα­τευό­με­νων περιο­χών. Αιτία για τη σπουδή του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος να βρει μια λύση είναι η πίεση που ασκεί­ται από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, καθώς έχει ξεκι­νή­σει η δια­δι­κα­σία παρα­πο­μπής της χώρας στο

Ευρω­δι­κα­στή­ριο. Το σχέδιο ξεκινά με την ίδρυση 7 νέων φορέων δια­χεί­ρι­σης και την επέ­κταση της αρμο­διό­τη­τας των υφι­στά­με­νων (πλην τριών, που παρα­μέ­νουν ως έχουν) ως εξής:

1. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Δάσους Δαδιάς με έδρα στη Δαδιά Έβρου. Περι­λαμ­βά­νει 7 περιο­χές Natura.

2. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Δέλτα Έβρου με έδρα στην Τραϊ­α­νού­πολη Έβρου. Περι­λαμ­βά­νει 7 περιο­χές Natura.

3. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Δέλτα Νέστου – Βιστω­νί­δας – Ισμα­ρί­δας με έδρα στο Πόρτο Λάγος Ξάνθης. Περι­λαμ­βά­νει 13 περιο­χές Natura.

4. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Ορο­σειρά Ροδόπης με έδρα στο Μεσο­χώρι Παρα­νε­στίου Δράμας. Περι­λαμ­βά­νει 7 περιο­χές Natura.

5. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Λίμνης Κερ­κί­νης με έδρα στα Κάτω Πορόϊα Σερρών. Περι­λαμ­βά­νει 13 περιο­χές Natura.

6. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Λιμνών Κορώ­νειας – Βόλβης με έδρα στον Λαγκαδά Θεσ­σα­λο­νί­κης. Περι­λαμ­βά­νει 12 περιο­χές Natura.

7. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Δέλτα Αξιού – Λουδία –  Αλιάκ­μονα με έδρα στη Χαλά­στρα Θεσ­σα­λο­νί­κης μετο­νο­μά­ζε­ται σε «Φορέα Δια­χεί­ρι­σης Θερ­μαϊ­κού Κόλπου». Περι­λαμ­βά­νει 15 περιο­χές Natura, καθώς επίσης και τη θαλάσ­σια περιοχή που περι­λαμ­βά­νει τον Θερ­μαϊκό Κόλπο (από τη γραμμή αιγια­λού), από την Αλυκή Κίτρους Πιερίας έως την Επανωμή Θεσ­σα­λο­νί­κης.

8. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Εθνικού Δρυμού Πρεσπών με στον Άγιο Γερμανό Πρεσπών Φλώ­ρι­νας. Δεν επε­κτεί­νε­ται (περι­λαμ­βά­νει 4 περιο­χές Natura).

9. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης  Εθνικών Δρυμών Βίκου – Αώου και Πίνδου με έδρα στους Ασπράγ­γε­λους Ζαγο­ρίου Ιωαν­νί­νων. Περι­λαμ­βά­νει 13 περιο­χές Natura.

10. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Στενών και Εκβολών Καλαμά και Αχέ­ρο­ντα με έδρα στην Ηγου­με­νί­τσα Θεσπρω­τίας. Περι­λαμ­βά­νει 20 περιο­χές Natura.

11. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Λίμνης Παμ­βώ­τι­δος Ιωαν­νί­νων με έδρα στα Ιωάν­νινα. Δεν επε­κτεί­νε­ται (περι­λαμ­βά­νει 2 περιο­χές Natura).

12. Ο Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Τζου­μέρ­κων, Περι­στε­ρίου και Χαρά­δρας Αράχθου με έδρα στα Ιωάν­νινα  μετο­νο­μά­ζε­ται σε «Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Τζου­μέρ­κων, Περι­στε­ρίου, Χαρά­δρας Αράχθου και Δυτικής Θεσ­σα­λίας». Περι­λαμ­βά­νει 12 περιο­χές Natura.

13. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Εθνικού Δρυμού Ολύμπου με έδρα στο Λιτό­χωρο Πιερίας. Περι­λαμ­βά­νει 8 περιο­χές Natura.

14. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Κάρλας – Μαυ­ρο­βου­νίου – Κεφα­λό­βρυ­σου Βελε­στί­νου με έδρα στα Κανάλια Μαγνη­σίας. Περι­λαμ­βά­νει 13 περιο­χές Natura.

15. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Εθνικού Θαλάσ­σιου Πάρκου Αλον­νή­σου – Β. Σπο­ρά­δων με έδρα στην Αλόν­νησο Μαγνη­σίας. Περι­λαμ­βά­νει 4 περιο­χές Natura.

16. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Εθνικού Δρυμού Οίτης με έδρα στα Λουτρά Υπάτης Φθιώ­τι­δας. Περι­λαμ­βά­νει 8 περιο­χές Natura.

17. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Υγρο­τό­πων Αμβρα­κι­κού με έδρα στην Άρτα. Περι­λαμ­βά­νει 10 περιο­χές Natura.

18. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Εθνικού Δρυμού Αίνου με έδρα στο Αργο­στόλι Κεφαλ­λη­νίας. Περι­λαμ­βά­νει 6 περιο­χές Natura.

19. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Εθνικού Θαλάσ­σιου Πάρκου Ζακύν­θου μει έδρα στη Ζάκυνθο. Περι­λαμ­βά­νει 4 περιο­χές Natura.

20. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Λιμνο­θά­λασ­σας Μεσο­λογ­γίου με έδρα στο Αιτω­λικό Αιτω­λο­α­καρ­να­νίας. Περι­λαμ­βά­νει 8 περιο­χές Natura.

21. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Εθνικού Δρυμού Παρ­νασ­σού με έδρα στην Αμφί­κλεια Φθιώ­τι­δας. Περι­λαμ­βά­νει 6 περιο­χές Natura.

22. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Εθνικού Πάρκου Σχοινιά – Μαρα­θώνα» με έδρα στον Μαρα­θώνα Αττικής. Περι­λαμ­βά­νει 12 περιο­χές Natura.

23. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Εθνικού Δρυμού Πάρ­νη­θας. Δεν επε­κτεί­νε­ται (περι­λαμ­βά­νει μια περιοχή Natura).

24. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Χελμού – Βου­ραϊ­κού με έδρα στα Καλά­βρυτα Αχαΐας. Περι­λαμ­βά­νει 14 περιο­χές Natura.

25. Ο Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Υγρο­τό­πων Κοτυ­χίου – Στρο­φυ­λιάς με έδρα στον Λάππα Αχαΐας μετο­νο­μά­ζε­ται σε «Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Υγρο­τό­πων Κοτυ­χίου – Στρο­φυ­λιάς και Κυπα­ρισ­σια­κού Κόλπου». Περι­λαμ­βά­νει 11 περιο­χές Natura.

26. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Όρους Πάρνωνα και Υγρό­το­που Μούστου με έδρα στο Άστρος Αρκα­δίας. Περι­λαμ­βά­νει 10 περιο­χές Natura.

27. Ο Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Καρ­πά­θου – Σαρίας με έδρα στον Όλυμπο Καρ­πά­θου της Δωδε­κα­νή­σου μετο­νο­μά­ζε­ται σε «Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Προ­στα­τευό­με­νων Περιο­χών Δωδε­κα­νή­σου». Περι­λαμ­βά­νει 29 περιο­χές Natura.

28. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Εθνικού Δρυμού Σαμα­ριάς με έδρα στα Χανιά. Περι­λαμ­βά­νει 23 περιο­χές Natura.

Οι νέοι φορείς

29. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης ευρύ­τε­ρης περιο­χής Βόρα – Λιμνών Δυτικής Μακε­δο­νίας. Περι­λαμ­βά­νει 19 περιο­χές Natura.

30. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Κοριν­θια­κού Κόλπου. Περι­λαμ­βά­νει 6 περιο­χές Natura.

31. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Προ­στα­τευό­με­νων Περιο­χών Εύβοιας. Περι­λαμ­βά­νει 15 περιο­χές Natura.

32. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Προ­στα­τευό­με­νων Περιο­χών Νότιας Πελο­πον­νή­σου – Κυθήρων. Περι­λαμ­βά­νει 18 περιο­χές Natura.

33. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Προ­στα­τευό­με­νων Περιο­χών Κυκλά­δων. Περι­λαμ­βά­νει 35 περιο­χές Natura.

34. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Προ­στα­τευό­με­νων Περιο­χών Βορείου Αιγαίου. Περι­λαμ­βά­νει 29 περιο­χές Natura.

35. Φορέας Δια­χεί­ρι­σης Προ­στα­τευό­με­νων Περιο­χών Κεντρι­κής και Ανα­το­λι­κής Κρήτης. Περι­λαμ­βά­νει 31 περιο­χές Natura.

Να σημειω­θεί ότι στους φορείς δια­χεί­ρι­σης συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται όχι μόνο οι υφι­στά­με­νες 419 περιο­χές Natura αλλά και οι 100 περιο­χές που έχει προ­τα­θεί να εντα­χθούν στο εγγύς μέλλον. Η συγκέ­ντρωση των περιο­χών Natura γύρω από έναν φορέα δείχνει να έχει γίνει με γεω­γρα­φικά κρι­τή­ρια.

Υπάρ­χουν ωστόσο μερικές περι­πτώ­σεις που ξεχω­ρί­ζουν:

-Στην Αττική, ο φορέας του Εθνικού Πάρκου Σχινιά  θα έχει πλέον υπό την ευθύνη του τις περιο­χές Natura στα Λεγρενά, τη Βραυ­ρώνα, το Σούνιο, τη νησίδα Πάτρο­κλο καθώς και… ολό­κληρο τον Υμηττό.

-Στη Βόρεια Ελλάδα, ο φορέας δια­χεί­ρι­σης Θερ­μαϊ­κού κόλπου περι­λαμ­βά­νει μια τερά­στια παρά­κτια ζώνη (όλο το «δαχτυ­λίδι» των ακτών από τη βόρεια Πιερία έως το νομό Θεσ­σα­λο­νί­κης) και δια­φο­ρε­τικά, όχι γειτ­νιά­ζο­ντα οικο­συ­στή­ματα: ποτάμια, λίμνες, λιμνο­θά­λασ­σες, αλυκές, αιγια­λούς, υγρό­το­πους και θαλάσ­σιες ζώνες. Η δημιουρ­γία του «υπερ-φορέα» δείχνει να έχει γίνει μάλλον με πολι­τικά, παρά με περι­βαλ­λο­ντικά κρι­τή­ρια.

-Οι φορείς των Κυκλά­δων και των Δωδε­κα­νή­σων περι­λαμ­βά­νουν έναν μεγάλο αριθμό περιο­χών, οι οποίες είναι συχνά πολύ μικρές σε έκταση και δια­σπαρ­μέ­νες σε νησιά, νησάκια και νησίδες. Επο­μέ­νως είναι αμφί­βολο αν μπορούν να εντα­χθούν σε ένα ενιαίο διοι­κη­τικό σχήμα παρα­κο­λού­θη­σης και δια­χεί­ρι­σης ή θα ήταν καλύ­τερη μια δια­φο­ρε­τική προ­σέγ­γιση (λ.χ. να τεθούν υπό την ευθύνη της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης ή της Περι­φέ­ρειας).

-Οι περιο­χές Natura του Αγίου Όρους εξαι­ρέ­θη­καν από το πλαίσιο και θα ρυθ­μι­στούν χωριστά. Χωρίς να έχει διευ­κρι­νι­στεί τι θα γίνει, το ερώτημα βέβαια είναι αν ένας οποιοσ­δή­ποτε εκκλη­σια­στι­κός φορέας μπορεί και πρέπει να δια­χει­ρι­στεί τέτοιου επι­πέ­δου ζητή­ματα περι­βαλ­λο­ντι­κής δια­χεί­ρι­σης.

Οι εργα­ζό­με­νοι

Όπως προ­κύ­πτει, όσοι απα­σχο­λού­νται σήμερα στους φορείς δια­χεί­ρι­σης (και οι οποίοι, σημειω­τέον, έχουν απο­κτή­σει πολύ­τιμη εμπει­ρία με το πέρασμα σχεδόν μιας δεκα­πε­ντα­ε­τίας) θα δια­τη­ρη­θούν με το ίδιο προ­σω­ρινό σχήμα και το 2018 (με οκτά­μη­νες αντί για ετήσιες συμ­βά­σεις), με τη μισθο­δο­σία να καλύ­πτε­ται από το Πράσινο Ταμείο (τα λει­τουρ­γικά έξοδα και τα επι­στη­μο­νικά κόστη θα μετα­φερ­θούν στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό). Κατόπιν θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί δια­γω­νι­σμός μέσω ΑΣΕΠ (στον οποίο οι έχοντες ήδη εμπει­ρία στους φορείς θα μοριο­δο­τού­νται). Τα διοι­κη­τικά συμ­βού­λια των φορέων θα παρα­μεί­νουν άμισθα, όπως σήμερα.

Ο τρόπος λει­τουρ­γίας

Οι φορείς δια­χεί­ρι­σης, πάντως, παρα­μέ­νουν και στο νέο σχέδιο νόμου ένας γνω­μο­δο­τι­κός φορέας, χωρίς απο­φα­σι­στικό «λόγο» στις σημα­ντι­κές απο­φά­σεις για τις περιο­χές που δια­χει­ρί­ζο­νται. Αντί­θετα το υπουρ­γείο συγκε­ντρώ­νει περισ­σό­τε­ρες αρμο­διό­τη­τες (για παρά­δειγμα, θα ανα­θέ­τει τις Ειδικές Περι­βαλ­λο­ντι­κές Μελέτες που χρειά­ζο­νται για κάθε περιοχή σε ιδιώτες μελε­τη­τές, οι οποίοι δεν είναι υπο­χρε­ω­μέ­νοι να συνερ­γα­στούν με τους κατά τόπους φορείς).

Ερω­τη­μα­τικά

Ένα σημείο που δεν είχε διευ­κρι­νι­στεί μέχρι πριν από λίγες ημέρες (ενδει­κτικό του ότι δεν υπάρχει μια συγκε­κρι­μένη κατεύ­θυνση για το ζήτημα αλλά συζη­τεί­ται μέχρι την τελευ­ταία στιγμή) είναι η τύχη των Κατα­φυ­γίων Άγριας Ζωής. Με τον νόμο για τη βιο­ποι­κι­λό­τητα του 2011, τα ΚΑΖ είχαν εντα­χθεί κανο­νικά στο σύστημα δια­χεί­ρι­σης προ­στα­τευό­με­νων περιο­χών, με απο­τέ­λε­σμα να δια­σφα­λί­ζε­ται η προ­στα­σίας τους (αξίζει βέβαια να σημειω­θεί ότι το 2012-2013 το αρμόδιο για την προ­στα­σία τους υπουρ­γείο… «πετσό­κοψε» ορι­σμένα από αυτά, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι κακώς κάλυ­πταν τόσο μεγάλες περιο­χές!). Προ­βλη­μα­τική δείχνει να είναι και η περι­γραφή των κατη­γο­ριών των προ­στα­τευό­με­νων περιο­χών, καθώς και η σχέση Εθνικών Πάρκων και περιο­χών Ramsar με την υφι­στά­μεη κατη­γο­ριο­ποί­ηση.

Με την ανα­διάρ­θωση του συστή­μα­τος των προ­στα­τευό­με­νων περιο­χών, το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος δείχνει να έχει δύο βασι­κούς στόχους: να εντάξει όλες τις Natura σε ένα πιο συγκε­κρι­μένο προ­στα­τευ­τικό πλαίσιο και να λύσει το χρο­νί­ζον χρη­μα­το­δο­τικό (άρα και λει­τουρ­γικό) πρό­βλημα των φορέων.

Παράλ­ληλα στα μέσα Οκτω­βρίου ενέ­κρινε τη διε­νέρ­γεια δια­γω­νι­σμού για την εκπό­νηση ειδικών περι­βαλ­λο­ντι­κών μελετών (ΕΠΜ), σχεδίων προ­ε­δρι­κών δια­ταγ­μά­των (για το θεσμικό κομμάτι) και σχεδίων δια­χεί­ρι­σης για όλες τις περιο­χές Natura της χώρας. Ο δια­γω­νι­σμός ομα­δο­ποιεί τις Natura σε 11 μελέτες και 23 ΕΠΜ, με γεω­γρα­φικά κρι­τή­ρια (π.χ. μια μελέτη για τις περιο­χές Natura της Δυτικής Ελλάδας και των Ιονίων Νήσων) και έχει προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 17 εκατ. ευρώ. Έτσι το υπουρ­γείο εκτιμά ότι θα αντι­με­τω­πί­σει συνο­λικά τα θεσμικά ζητή­ματα γύρω από τις προ­στα­τευό­με­νες περιο­χές. Τα ουσια­στικά ζητή­ματα βέβαια βασί­ζο­νται στην εφαρ­μογή του νόμου και, ως εκ τούτου, τα πράγ­ματα δεν είναι το ίδιο αισιό­δοξα.

Καθη­με­ρινή