Πώς καταγράφεται η πρόοδος των Ελληνικών Περιφερειών σε σχέση με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης

Έρευνα SDSNGreece, ΟΠΑ, ΕΚ ΑΘΗΝΑ & Παρα­τη­ρη­τη­ρίου Περι­φε­ρεια­κών Πολι­τι­κών:

Πώς κατα­γρά­φε­ται η πρόοδος των Ελλη­νι­κών Περι­φε­ρειών σε σχέση με τους Στόχους Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης

Μεγάλες προ­κλή­σεις για τη συντρι­πτική πλειο­νό­τητα περι­φε­ρειών στους στόχους για μηδε­νική φτώχεια, βιο­μη­χα­νία, και­νο­το­μία & υπο­δο­μές, λιγό­τε­ρες ανι­σό­τη­τες και βιώ­σι­μες πόλεις & κοι­νό­τη­τες. Η Θεσ­σα­λία εμφα­νί­ζει τις καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις.

Το «Δίκτυο Λύσεων Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης (SDSN Greece), το Οικο­νο­μικό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών, το Ερευ­νη­τικό Κέντρο Αθηνά και το Παρα­τη­ρη­τή­ριο Περι­φε­ρεια­κών Πολι­τι­κών, με την υπο­στή­ριξη της Data Consultants, προ­χω­ρούν στην πρώτη κατα­γραφή της προόδου επί­τευ­ξης των 17 Στόχων Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης (ΣΒΑ) σε περι­φε­ρειακό επίπεδο. Οι στόχοι εγκρί­θη­καν το Σεπτέμ­βριο του 2015 στη Σύνοδο Κορυφής του ΟΗΕ για τη Βιώσιμη Ανά­πτυξη και συνο­πτικά είναι:

 

ΣΒΑ1: Μηδε­νική φτώχεια

ΣΒΑ2: Μηδε­νική πείνα

ΣΒΑ3: Καλή υγεία και ευ ζην

ΣΒΑ4: Ποιο­τική Εκπαί­δευση

ΣΒΑ5: Ισότητα των φύλων

ΣΒΑ6: Καθαρό νερό και απο­χέ­τευση

ΣΒΑ7: Φτηνή και καθαρή ενέρ­γεια

ΣΒΑ8: Αξιο­πρε­πής Εργασία και Οικο­νο­μική Ανά­πτυξη

ΣΒΑ9: Βιο­μη­χα­νία, Και­νο­το­μία και Υπο­δο­μές

ΣΒΑ10: Λιγό­τε­ρες ανι­σό­τη­τες

ΣΒΑ11: Βιώ­σι­μες πόλεις και κοι­νό­τη­τες

ΣΒΑ12: Υπεύ­θυνη κατα­νά­λωση και παρα­γωγή

ΣΒΑ13: Δράση για το κλίμα

ΣΒΑ14: Ζωή στο νερό

ΣΒΑ15: Ζωή στη στεριά

ΣΒΑ16: Ειρήνη, δικαιο­σύνη και ισχυροί θεσμοί

ΣΒΑ17: Συνερ­γα­σία για τους στόχους

Στόχος της μελέτης είναι να βοη­θή­σει στον προσ­διο­ρι­σμό των προ­τε­ραιο­τή­των πολι­τι­κής, αλλά και στον εντο­πι­σμό μεγάλων ελλεί­ψεων δεδο­μέ­νων στο πλαίσιο των ΣΒΑ σε «υπο­ε­θνικό επίπεδο» (NUTS2). Επι­κε­φα­λής της ερευ­νη­τι­κής ομάδας είναι η Καθη­γή­τρια στο ΟΠΑ κα. Φοίβη Κου­ντούρη.

 

Γιατί είναι απα­ραί­τητη παρα­κο­λού­θηση προόδου σε σχέση με τους Στόχους Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης σε περι­φε­ρειακό επίπεδο;

 

Το 2015 οι ΣΒΑ υιο­θε­τή­θη­καν από εθνικές κυβερ­νή­σεις αλλά με μια ξεκά­θαρη ανα­γνώ­ριση πως οι περι­φέ­ρειες και οι δήμοι θα έχουν κομβικό ρόλο στην εφαρ­μογή τους. Οι εθνικές κυβερ­νή­σεις δεν μπορούν να πετύ­χουν τους φιλό­δο­ξους στόχους της ατζέ­ντας 2030 χωρίς τη συμβολή πόλεων και περι­φε­ρειών. Οι εθνικές κυβερ­νή­σεις κατέ­χουν την πρω­ταρ­χική ευθύνη για την εφαρ­μογή των ΣΒΑ, έχει ωστόσο υπο­λο­γι­σθεί ότι περίπου 65% των στόχων απαι­τούν τη συμ­με­τοχή των περι­φε­ρεια­κών και τοπικών ενδια­φε­ρό­με­νων μερών.

 

Τί δεί­χνουν τα απο­τε­λέ­σματα της έρευνας

 

Η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των ελλη­νι­κών περι­φε­ρειών αντι­με­τω­πί­ζει μεγάλες προ­κλή­σεις όσον αφορά την επί­τευξη των ακό­λου­θων στόχων:

ΣΒΑ1: Μηδε­νική φτώχεια

ΣΒΑ9: Βιο­μη­χα­νία,  και­νο­το­μία και υπο­δο­μές

ΣΒΑ10: Λιγό­τε­ρες ανι­σό­τη­τες

ΣΒΑ11: Βιώ­σι­μες πόλεις και κοι­νό­τη­τες

 

Από την άλλη μεριά, οι περισ­σό­τε­ρες περιο­χές έχουν κατα­φέ­ρει σημα­ντική βελ­τί­ωση στην κατά­κτηση των παρα­κάτω στόχων:

ΣΒΑ2: Μηδε­νική πείνα

ΣΒΑ3: Καλή υγεία και ευη­με­ρία

ΣΒΑ5: Ισότητα των φύλων

ΣΒΑ6: Καθαρό νερό και απο­χέ­τευση

ΣΒΑ8: Αξιο­πρε­πής εργασία και οικο­νο­μική ανά­πτυξη

ΣΒΑ13: Δράση για το κλίμα

ΣΒΑ15: Ζωή στη στεριά

 

Όσον αφορά τον ΣΒΑ 12 «Υπεύ­θυνη κατα­νά­λωση και παρα­γωγή» και τον ΣΒΑ 17 «Συνερ­γα­σία για τους στόχους» υπάρχει απόλυτη έλλειψη δεδο­μέ­νων και πόρων. Ως εκ τούτου, η έκθεση δεν λαμ­βά­νει υπόψη τους προ­α­να­φερ­θέ­ντες στόχους.

 

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία και μετά τη στα­τι­στική ανάλυση μπο­ρούμε να πούμε με ασφά­λεια ότι η Περι­φέ­ρεια Θεσ­σα­λίας πρω­το­στα­τεί στον απα­ραί­τητο μετα­σχη­μα­τι­σμό για την επί­τευξη των ΣΒΑ και της Ατζέ­ντας 2030, ενώ η Περι­φέ­ρεια Αττικής υπο­λεί­πε­ται.

Η Περι­φέ­ρεια Θεσ­σα­λίας είναι η μόνη ελλη­νική περι­φέ­ρεια που έχει ήδη εκπλη­ρώ­σει τις απαι­τή­σεις για την βιω­σι­μό­τητα έως το 2030, κατά περισ­σό­τερο από 50%. Οι Περι­φέ­ρειες Ιονίων Νήσων, Ανα­το­λι­κής Μακε­δο­νίας και της Θράκης, καθώς και Δυτικής Μακε­δο­νίας φαί­νε­ται να αντι­με­τω­πί­ζουν κάποιες δυσκο­λίες. Από την άλλη πλευρά, οι Περι­φέ­ρειες Αττικής, Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης θα πρέπει να προ­σπα­θή­σουν περισ­σό­τερο για να ξεπε­ρά­σουν σημα­ντι­κές προ­κλή­σεις για την επί­τευξη των ΣΒΑ έως το 2030, δεδο­μέ­νου ότι πάνω από το 60% του ελλη­νι­κού πλη­θυ­σμού κατοι­κεί στις περιο­χές αυτές (Eurostat, 2022).

 

Ανα­λυ­τι­κό­τερα και για κάθε στόχο ξεχω­ρι­στά:

 

·     ΣΒΑ 1 «Μηδε­νική φτώχεια»: Καμία Περι­φέ­ρεια δεν έχει επι­τύ­χει τον στόχο, ενώ άλλες οκτώ αντι­με­τω­πί­ζουν μεγάλες προ­κλή­σεις.

·     ΣΒΑ 4 «Ποιο­τική Εκπαί­δευση»: Καμία Περι­φέ­ρεια δεν έχει επι­τύ­χει τον στόχο, ενώ άλλες δώδεκα αντι­με­τω­πί­ζουν μεγάλες προ­κλή­σεις.

·     ΣΒΑ 8 «Αξιο­πρε­πής εργασία και οικο­νο­μική ανά­πτυξη»: Καμία Περι­φέ­ρεια δεν έχει επι­τύ­χει τον στόχο, ενώ άλλες οκτώ αντι­με­τω­πί­ζουν μεγάλες προ­κλή­σεις.

·     ΣΒΑ 9 «Βιο­μη­χα­νία, Και­νο­το­μία και Υπο­δο­μές»: Καμία Περι­φέ­ρεια δεν έχει επι­τύ­χει τον στόχο, ενώ άλλες έντεκα αντι­με­τω­πί­ζουν μεγάλες προ­κλή­σεις.

·     ΣΒΑ 10 «Λιγό­τε­ρες ανι­σό­τη­τες»: Καμία Περι­φέ­ρεια δεν έχει επι­τύ­χει τον στόχο, ενώ άλλες δώδεκα αντι­με­τω­πί­ζουν μεγάλες προ­κλή­σεις.

·     ΣΒΑ 11 «Βιώ­σι­μες πόλεις και κοι­νό­τη­τες»: Καμία Περι­φέ­ρεια δεν έχει επι­τύ­χει τον στόχο, ενώ άλλες έντεκα αντι­με­τω­πί­ζουν μεγάλες προ­κλή­σεις.

 

Από την άλλη πλευρά, οι περισ­σό­τε­ρες Περι­φέ­ρειες έχουν κατα­φέ­ρει να βελ­τιω­θούν πολύ όσον αφορά την επί­τευξη των ακό­λου­θων στόχων, αντι­με­τω­πί­ζο­ντας λιγό­τερα εμπόδια:

 

·     ΣΒΑ 3 «Καλή Υγεία και Ευη­με­ρία»: Μία Περι­φέ­ρεια έχει ήδη επι­τύ­χει τον στόχο, ενώ άλλες δύο αντι­με­τω­πί­ζουν μόνο μικρές προ­κλή­σεις.

·     ΣΒΑ 5 «Ισότητα των φύλων»: Μία Περι­φέ­ρεια έχει ήδη επι­τύ­χει τον στόχο, ενώ άλλες επτά αντι­με­τω­πί­ζουν μόνο μικρές προ­κλή­σεις.

·     ΣΒΑ 6 «Καθαρό νερό και απο­χέ­τευση»: Μία Περι­φέ­ρεια έχει ήδη επι­τύ­χει τον στόχο, ενώ άλλες τρεις αντι­με­τω­πί­ζουν μόνο μικρές προ­κλή­σεις.

·     ΣΒΑ13 «Δράση για το κλίμα»: Μία Περι­φέ­ρεια έχει ήδη επι­τύ­χει τον στόχο, ενώ άλλες τρεις αντι­με­τω­πί­ζουν μόνο μικρές προ­κλή­σεις.

·     ΣΒΑ 14 «Ζωή στο νερό»: Δύο Περι­φέ­ρειες έχουν ήδη επι­τύ­χει τον στόχο, ενώ μια άλλη αντι­με­τω­πί­ζει μόνο μικρές προ­κλή­σεις.

·     ΣΒΑ 15 «Ζωή στη στεριά»: Μία Περι­φέ­ρεια έχει ήδη επι­τύ­χει τον στόχο, ενώ άλλες εννέα αντι­με­τω­πί­ζουν μόνο μικρές προ­κλή­σεις.