Ιρλανδικό μοντέλο για τις ρυθμίσεις στεγαστικών δανείων – Πώς θα λειτουργήσει

της Νένας Μαλ­λιάρα

Με μοντέλο Ιρλαν­δίας επι­χει­ρούν πλέον οι τρά­πε­ζες να ανα­κτή­σουν οφειλές από στε­γα­στικά δάνεια και να κατα­στή­σουν απο­δο­τι­κές τις μακρο­πρό­θε­σμες ρυθ­μί­σεις οφειλών.

Το τελευ­ταίο διά­στημα το προϊόν που έχει μπει στη φαρέτρα των τρα­πε­ζών για τις ρυθ­μί­σεις στε­γα­στι­κών δανείων έχει “σφρα­γίδα” Ιρλαν­δίας, αφού πρό­κει­ται για το προϊόν που χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε στην ιρλαν­δική κρίση.

Πρό­κει­ται για το split and freeze, το οποίο εντάσ­σε­ται στα πιο δρα­στικά προ­ϊ­ό­ντα για τις ρυθ­μί­σεις οφειλών και η εφαρ­μογή του “υπα­γο­ρεύ­ε­ται” από την αδυ­να­μία από­δο­σης που παρου­σιά­ζουν οι μέχρι σήμερα μακρο­πρό­θε­σμες ρυθ­μί­σεις που έχουν ακο­λου­θή­σει οι τρά­πε­ζες.

Η επι­τυ­χία των μακρο­πρό­θε­σμων ρυθ­μί­σεων, και βεβαίως  η ανα­λο­γία τους στο μίγμα στρα­τη­γι­κής που εφαρ­μό­ζουν οι τρά­πε­ζες για τη μείωση των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων, απο­τε­λεί έναν από τους βασι­κούς υπο – στόχους που έχει θέσει ο SSM στις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες και στον οποίο δίδεται έμφαση κατά τους ελέγ­χους χαρ­το­φυ­λα­κίων που βρί­σκο­νται σε εξέλιξη.

Το split and freeze στο­χεύει σε δύο άξονες από των οποίων τη σύνθεση προ­κύ­πτει η ρυθ­μι­σμένη οφειλή για τον δανειο­λή­πτη.

Πρώτον, ποιο είναι το δια­θέ­σιμο εισό­δημα του δανειο­λή­πτη για να “σηκώσει” τη δόση απο­πλη­ρω­μής. Δεύ­τε­ρον, πώς θα μειωθεί το υψηλό loan to value, δηλαδή η υψη­λό­τερη αξία που έχει το δάνειο σε σχέση με το υπο­κεί­μενο ακίνητο.

Το δεύτερο αυτό στοι­χείο απο­τε­λεί μεγάλο πρό­βλημα για τρά­πε­ζες και δανειο­λή­πτες, καθώς η μεγάλη πτώση που έχει επέλθει στην αξία των ακι­νή­των αίρει το κίνητρο απο­πλη­ρω­μής δανείων που είναι υψη­λό­τερα από την αξία των ακι­νή­των για τα οποία έχουν συνα­φθεί.

Προ­κει­μέ­νου να επι­τευ­χθούν συν­δυα­στικά οι ανωτέρω στόχοι, το split and freeze χωρίζει το μη εξυ­πη­ρε­τού­μενο δάνειο σε δύο νέα δάνεια, εκ των οποίων το ένα συμ­φω­νεί­ται ότι θα απο­πλη­ρώ­νε­ται με βάση τη δόση που αντέχει ο δανειο­λή­πτης και το άλλο μπαίνει στον πάγο. Το δάνειο που μπαίνει στον πάγο για αόριστο χρόνο, εξαρ­γυ­ρώ­νει “πόντους” για τη συνέ­πεια του δανειο­λή­πτη.

Συγκε­κρι­μένα, σε αντί­θεση με τα μέχρι σήμερα προ­ϊ­ό­ντα όπου ένα δάνειο έσπαγε σε δύο, δια­τη­ρώ­ντας όμως ακέραιη την οφειλή και στα δύο κομ­μά­τια, το κομμάτι που “παγώνει” με τη μέθοδο split and freeze, “κου­ρεύ­ε­ται” στα­διακά ανα­λό­γως της συνέ­πειας που έχει δείξει ο οφει­λέ­της στην απο­πλη­ρωμή του άλλου κομ­μα­τιού του δανείου του.

Έτσι, για κάθε χρόνο που ο οφει­λέ­της είναι συνεπής στην απο­πλη­ρωμή, η τράπεζα σβήνει ένα μέρος του δανείου και μάλιστα αυτό ισχύει χωρίς συγκε­κρι­μένο χρονικό περιο­ρι­σμό. Το στοι­χείο αυτό είναι που δια­φο­ρο­ποιεί το split and freeze από την προη­γού­μενη γενιά προ­ϊ­ό­ντων, καθώς με αυτά κοβόταν η μηνιαία δόση του δανειο­λή­πτη, αλλά όχι και το κεφά­λαιο του δανείου.

Η μέθοδος split and freeze απο­τε­λεί πλέον την έσχατη λύση για τρά­πε­ζες και δανειο­λή­πτες, ένα βήμα πριν από τους πλει­στη­ρια­σμούς για τις ανα­κτή­σεις οφειλών. Σημειώ­νε­ται ότι στην υιο­θέ­τησή του από τις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες οδήγησε το γεγονός της παρα­τη­ρού­με­νης αύξησης εισροών μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων στο στε­γα­στικό χαρ­το­φυ­λά­κιο, το υψηλό ποσοστό των ρυθ­μι­σμέ­νων δανείων που ξανα­γί­νο­νται “κόκκινα”, αλλά και το γεγονός ότι στο στε­γα­στικό χαρ­το­φυ­λά­κιο, ποσοστό άνω του 30% των δανείων που δεν εξυ­πη­ρε­τού­νται τελεί υπό καθε­στώς αίτησης για υπαγωγή σε νομική προ­στα­σία.