Δικαίωση της «Αιολικό Πάρκο Ρόδου Α.Ε.» στην αντιδικία της με την ΕΤΑΔ!

• Στο φως η σύγκρουση για τα μισθώ­ματα δημο­σίου κτή­μα­τος

Eνα σημα­ντικό νομικό και διοι­κη­τικό προη­γού­μενο δημιουρ­γεί η απόφαση του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου, η οποία έκρινε εν μέρει υπέρ της εται­ρείας «Αιολικό Πάρκο Ρόδου Α.Ε.», της οποίας μέτοχος σε ποσοστό 10% είναι ο Δήμος Ρόδου, σε μια μακρό­χρονη διαμάχη με την Εται­ρεία Ακι­νή­των του Δημο­σίου (ΕΤΑΔ Α.Ε.) για τη νομι­μό­τητα σύμ­βα­σης μίσθω­σης δημο­σίου ακι­νή­του και την απαί­τηση κατα­βο­λής μισθω­μά­των εκα­το­ντά­δων χιλιά­δων ευρώ.

Η υπόθεση αφορά σύγκρουση μεταξύ ενός ενερ­γεια­κού επεν­δυτή, στον οποίο μετέχει και ο Δήμος Ρόδου και ενός δημό­σιου οργα­νι­σμού δια­χεί­ρι­σης ακι­νή­των, της ΕΤΑΔ, με αντι­κεί­μενο τη χρήση γης, τη νομι­μό­τητα μισθώ­σεων, τις πράξεις δασικού χαρα­κτη­ρι­σμού και, τελικά, την ευθύνη για δεκάδες χρόνια διοι­κη­τι­κών και χωρο­τα­ξι­κών παρα­λεί­ψεων. Στο επί­κε­ντρο, η εται­ρεία «Αιολικό Πάρκο Ρόδου Α.Ε.» και η απαί­τηση της ΕΤΑΔ για μισθώ­ματα σχεδόν 1,2 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ για έκταση που, όπως κρίθηκε τελικά, δεν είχε δικαί­ωμα να εκμι­σθώ­νει.

Ένα πάρκο με ιστορία και… προ­βλή­ματα

Η ιστορία ξεκινά το 1996, όταν η «Αιολικό Πάρκο Ρόδου Α.Ε.» ιδρύ­ε­ται με στόχο να εγκα­τα­στή­σει και να λει­τουρ­γή­σει αιολικό σταθμό στην περιοχή Πιθα­νί­της, στο όρος Αττά­βυ­ρος. Πρό­κει­ται για ένα από τα πρώτα τέτοια έργα στην Ελλάδα, με εγκα­τε­στη­μένη ισχύ 11,7 MW και 13 ανε­μο­γεν­νή­τριες. Ο Δήμος Ρόδου είναι μέτοχος της εται­ρείας με ποσοστό 10%, καθώς πρό­κει­ται για συνέ­χεια πρω­το­βου­λίας του πρώην Δήμου Αττα­βύ­ρου.

Για την υλο­ποί­ηση του έργου, η εται­ρεία υπέ­γραψε το 1997 μισθω­τή­ριο συμ­βό­λαιο με την τότε Κτη­μα­τική Εται­ρεία του Δημο­σίου (ΚΕΔ), για έκταση 746.875 τετρα­γω­νι­κών μέτρων. Το ετήσιο μίσθωμα ορί­στηκε σε 6.825.000 δραχμές και η διάρ­κεια της μίσθω­σης συμ­φω­νή­θηκε στα είκοσι χρόνια, χωρίς δυνα­τό­τητα σιω­πη­ρής ανα­νέ­ω­σης.

Όλα φαί­νο­νταν να λει­τουρ­γούν κανο­νικά. Το έργο αδειο­δο­τή­θηκε, εγκα­τα­στά­θηκε, και τέθηκε σε πλήρη λει­τουρ­γία το 2005. Όμως, η πραγ­μα­τι­κό­τητα απο­δεί­χθηκε πολύ πιο περί­πλοκη: ήδη από το 2006, η διοί­κηση της εται­ρείας δια­πί­στωσε πως οι ανε­μο­γεν­νή­τριες είχαν τοπο­θε­τη­θεί εκτός των ακριβών ορίων της εκμι­σθω­μέ­νης έκτασης. Δηλαδή, η εται­ρεία λει­τουρ­γούσε εν μέρει εκτός των διοι­κη­τι­κών πλαι­σίων του αρχικού συμ­βο­λαίου.

Η απο­κά­λυψη για τη δασική έκταση

Η κατά­σταση περι­πλέ­χθηκε ακόμη περισ­σό­τερο όταν, με καθυ­στέ­ρηση ετών, ήρθε στο φως η ύπαρξη δασικής αρμο­διό­τη­τας για την έκταση. Σύμφωνα με έγγραφα της Διεύ­θυν­σης Δασών και με πράξεις χαρα­κτη­ρι­σμού που εκδό­θη­καν μεταξύ 2011 και 2014, η περιοχή χαρα­κτη­ρί­στηκε ως δημόσια δασική και χορ­το­λι­βα­δική, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 3 του Ν.998/1979.

Αυτό πρα­κτικά σήμαινε ότι η ΚΕΔ, που είχε υπο­γρά­ψει τη σύμβαση, δεν είχε δικαί­ωμα δια­χεί­ρι­σης της επί­μα­χης έκτασης ούτε, φυσικά, αρμο­διό­τητα εκμί­σθω­σης. Παρά την απο­σα­φή­νιση αυτή, η «Αιολικό Πάρκο Ρόδου Α.Ε.» συνέ­χισε να πλη­ρώ­νει κανο­νικά το συμ­φω­νη­θέν μίσθωμα μέχρι τη λήξη της σύμ­βα­σης τον Ιανουά­ριο του 2017.

Η ΕΤΑΔ, ως καθο­λι­κός διά­δο­χος της ΚΕΔ, δεν φάνηκε να αντιδρά αμέσως. Όμως τον Δεκέμ­βριο του 2021, απέ­στειλε επι­στολή με την οποία ζητούσε εφάπαξ πληρωμή ποσού σχεδόν 775.000 ευρώ για πέντε έτη «ληξι­πρό­θε­σμων» μισθω­μά­των από το 2017 έως το 2022. Όταν η εται­ρεία απά­ντησε αμφι­σβη­τώ­ντας την απαί­τηση, η ΕΤΑΔ επα­νήλθε το 2022, αυξά­νο­ντας το ποσό και προ­σθέ­το­ντας επι­τό­κιο υπε­ρη­με­ρίας.

Η δικα­στική αντι­πα­ρά­θεση

Η υπόθεση κατέ­ληξε στο Μονο­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, το οποίο συνεκ­δί­κασε την αγωγή της «Αιολικό Πάρκο Ρόδου Α.Ε.» και την αντα­γωγή της ΕΤΑΔ. Η εται­ρεία ζητούσε την ανα­γνώ­ριση της ακυ­ρό­τη­τας της μίσθω­σης λόγω έλλει­ψης αρμο­διό­τη­τας της ΚΕΔ, την επι­σή­μανση της ρητής απα­γό­ρευ­σης παρά­τα­σης και τον τερ­μα­τι­σμό κάθε σχε­τι­κής οικο­νο­μι­κής απαί­τη­σης από την ΕΤΑΔ.

Από την άλλη πλευρά, η ΕΤΑΔ υπο­στή­ριξε ότι η μίσθωση συνέ­χισε σιωπηρά και ότι η εται­ρεία όφειλε απο­ζη­μί­ωση για τη χρήση του ακι­νή­του μετά το 2017, με βάση το Αστικό Δίκαιο και την αρχή της «αορί­στου διάρ­κειας μίσθω­σης».

Το δικα­στή­ριο ανα­γνώ­ρισε πως η αρχική σύμβαση ήταν νομικά έγκυρη και είχε συνα­φθεί μετά από δημόσιο δια­γω­νι­σμό. Ωστόσο, έκρινε ότι από τη στιγμή που η σύμβαση προ­έ­βλεπε ρητά ότι δεν επι­τρέ­πε­ται σιωπηρή ανα­νέ­ωση, δεν μπορεί να γίνει λόγος για συνέ­χιση της μίσθω­σης μετά τη λήξη της το 2017.

Η απόφαση ξεκα­θά­ρισε επίσης ότι, εφόσον η ΚΕΔ δεν είχε την ουσια­στική δια­χει­ρι­στική αρμο­διό­τητα για την επίδικη γη, δεν μπο­ρούσε η ΕΤΑΔ να επι­κα­λεί­ται δικαιώ­ματα ενοι­κια­στή/ιδιο­κτήτη για την περίοδο μετά τη λήξη της αρχικής σύμ­βα­σης. Όλα τα αιτή­ματα της ΕΤΑΔ απορ­ρί­φθη­καν.

Αντι­θέ­τως, η αγωγή της «Αιολικό Πάρκο Ρόδου Α.Ε.» έγινε εν μέρει δεκτή, με την ανα­γνώ­ριση ότι η μίσθωση από 10 Ιανουα­ρίου 2017 και μετά είναι άκυρη, χωρίς να γεν­νά­ται καμία νέα οικο­νο­μική υπο­χρέ­ωση από αυτήν την ημε­ρο­μη­νία και εφεξής.

Ο ρόλος  του Δήμου Ρόδου

Η υπόθεση αποκτά βαρύ­τερο θεσμικό βάρος εξαι­τίας της συμ­με­το­χής του Δήμου Ρόδου στην «Αιολικό Πάρκο Ρόδου Α.Ε.». Αν και ο Δήμος δεν είχε άμεση εμπλοκή στη δικα­στική διαμάχη, το απο­τέ­λε­σμα ενι­σχύει τη θέση του μετόχου σε μια εται­ρεία που πλέον λει­τουρ­γεί το πάρκο βάσει εγκρί­σεων από δασικές και περι­φε­ρεια­κές υπη­ρε­σίες, χωρίς μισθω­τι­κές δεσμεύ­σεις προς την ΕΤΑΔ.

Ωστόσο, η υπόθεση ανα­δει­κνύει κενά και αστο­χίες στον τρόπο με τον οποίο η δημόσια περιου­σία δια­χει­ρί­στηκε δια­χρο­νικά. Επί δύο δεκα­ε­τίες, ένα έργο λει­τουρ­γούσε σε έκταση που δεν ήταν σαφώς προσ­διο­ρι­σμένη και δεν ελεγ­χό­ταν επαρκώς από την εκμι­σθώ­τρια αρχή. Ταυ­τό­χρονα, οι δια­φο­ρε­τι­κές υπη­ρε­σίες του κράτους εξέ­δι­δαν άδειες χωρίς πλήρη συντο­νι­σμό.

Το δικα­στή­ριο, παρότι ανα­γνώ­ρισε την τυπική εγκυ­ρό­τητα του δια­γω­νι­σμού και της σύμ­βα­σης του 1997, κατέ­ληξε ότι από τη στιγμή που η διοί­κηση του δάσους δια­πί­στωσε την ασυμ­βα­τό­τητα της χρήσης με το ιδιο­κτη­σιακό καθε­στώς, η υπο­χρέ­ωση για μίσθωμα έπαυσε.