Πτυχία για… ανέργους

Αν­θρω­πι­στι­κές και κοι­νω­νι­κές επι­στή­μες είναι οι το­μείς με την υψη­λό­τε­ρη ανερ­γία. Μά­λι­στα, ευ­ρύ­τε­ρα οι άνερ­γοι πτυ­χιού­χοι αυ­ξή­θη­καν κατά 179,1% εν μέσω της οξεί­ας οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης που πλήτ­τει την Ελ­λά­δα. Ωστό­σο, ο υπουρ­γός Παι­δεί­ας Κώ­στας Γα­βρό­γλου στους ίδιους το­μείς των ΑΕΙ προ­ω­θεί την αύ­ξη­ση του αριθ­μού των ει­σα­κτέ­ων, με κύριο στόχο του να «προ­σφέ­ρει» σε όσο δυ­να­τόν πε­ρισ­σό­τε­ρους απο­φοί­τους λυ­κεί­ου πρό­σβα­ση στα ΑΕΙ. Οι ηγε­σί­ες του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας και τα συ­ναρ­μό­διων υπουρ­γεί­ων απο­δει­κνύ­ε­ται πως δεν λαμ­βά­νουν επί­σης υπόψη ότι η τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση «κόλ­λη­σε» την ασθέ­νεια της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας. Το βα­σι­κό σύμ­πτω­μα είναι η ανα­ντι­στοι­χία με­τα­ξύ εκ­παί­δευ­σης και ανα­γκών της αγο­ράς ερ­γα­σί­ας. Στον στόχο οι πτυ­χιού­χοι να μην προ­σα­να­το­λί­ζο­νται για ερ­γα­σία στον δη­μό­σιο τομέα αλλά σε σπου­δές που οδη­γούν σε θέ­σεις ερ­γα­σί­ας σε εξα­γω­γι­κούς το­μείς εστιά­ζει το Ιν­στι­τού­το Οι­κο­νο­μι­κών και Βιο­μη­χα­νι­κών Ερευ­νών (ΙΟΒΕ).

Τις επι­πτώ­σεις της κρί­σης στην απα­σχό­λη­ση ανα­δει­κνύ­ει έρευ­να του ΙΟΒΕ με θέμα «Εκ­παί­δευ­ση και αγορά ερ­γα­σί­ας». Από την έρευ­να προ­κύ­πτουν τα εξής:

• Τα πο­σο­στά ανερ­γί­ας των πτυ­χιού­χων υπερ­δι­πλα­σιά­στη­καν από 7% το 2009 σε 17,1% το 2017, πα­ρα­μέ­νουν ωστό­σο χα­μη­λό­τε­ρα από τα πο­σο­στά απο­φοί­των λυ­κεί­ου και δη­μο­τι­κού.

• Βέ­βαια, η με­γα­λύ­τε­ρη αύ­ξη­ση του πο­σο­στού ανερ­γί­ας ση­μειώ­θη­κε με­τα­ξύ των απο­φοί­των ΑΕΙ (179,1%) και ακο­λού­θη­σαν εκεί­νοι με εκ­παί­δευ­ση λυ­κεί­ου (138,4%) και δη­μο­τι­κού (55,6%).

• Ενας στους τέσ­σε­ρις (24%) πτυ­χιού­χους αν­θρω­πι­στι­κών επι­στη­μών είναι άνερ­γος. Ακο­λου­θούν οι πτυ­χιού­χοι των κλά­δων κοι­νω­νι­κών και οι­κο­νο­μι­κών επι­στη­μών και των φυ­σι­κών επι­στη­μών, με 19% έκα­στος. Ο το­μέ­ας της βιο­μη­χα­νί­ας-κα­τα­σκευών έχει 18,6% ανερ­γία και των υπη­ρε­σιών, 12%. Οι πτυ­χιού­χοι επι­στη­μών υγεί­ας έχουν ανερ­γία 5%.

• Η αξία των με­τα­πτυ­χια­κών ή δι­δα­κτο­ρι­κών σπου­δών απο­τυ­πώ­νε­ται και στην αγορά ερ­γα­σί­ας, καθώς το πο­σο­στό ανερ­γί­ας έχει δια­μορ­φω­θεί στο 10%. Γι’ αυτό άλ­λω­στε πα­ρα­τη­ρεί­ται και εκρη­κτι­κή αύ­ξη­ση της ζή­τη­σης για με­τα­πτυ­χια­κές σπου­δές.

• Ο μέσος μι­σθός για άτομα με δι­δα­κτο­ρι­κό κυ­μαί­νε­ται στα 1.486 ευρώ, για κα­τό­χους με­τα­πτυ­χια­κού στα 1.420 ευρώ, για απο­φοί­τους πα­νε­πι­στη­μί­ου 1.074 ευρώ και ΤΕΙ 1.045 ευρώ.

«Η με­γα­λύ­τε­ρη διαρ­θρω­τι­κή αδυ­να­μία συ­νε­χί­ζε­ται στη μέση εκ­παί­δευ­ση, προ­στέ­θη­κε όμως η αυ­ξη­μέ­νη ανα­ντι­στοι­χία της ανώ­τα­της εκ­παί­δευ­σης», ανέ­φε­ρε ο γε­νι­κός διευ­θυ­ντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέτ­τας, προ­σθέ­το­ντας ότι «η ανα­ντι­στοι­χία με­τα­ξύ εκ­παί­δευ­σης και αγο­ράς ερ­γα­σί­ας υπήρ­χε και πριν από την κρίση και γι’ αυτό υπάρ­χει η ανά­γκη της ανα­προ­σαρ­μο­γής. Η ει­κό­να του εκ­παι­δευ­τι­κού συ­στή­μα­τος δεν “κου­μπώ­νει” με το ανα­πτυ­ξια­κό αφή­γη­μα της χώρας». Το ΙΟΒΕ προ­τεί­νει ανα­προ­σα­να­το­λι­σμό των ΑΕΙ, από την προ­ε­τοι­μα­σία των απο­φοί­των για τον δη­μό­σιο τομέα στην απα­σχό­λη­ση στον ιδιω­τι­κό, και ιδιαί­τε­ρα σε το­μείς με εξα­γω­γι­κό προ­σα­να­το­λι­σμό. Επί­σης, κρί­νε­ται ανα­γκαί­ος ο ανα­προ­σα­να­το­λι­σμός της λυ­κεια­κής εκ­παί­δευ­σης, από τη γε­νι­κή στην τε­χνι­κή-επαγ­γελ­μα­τι­κή εκ­παί­δευ­ση, που οφεί­λει να εναρ­μο­νι­σθεί με τις ανά­γκες της αγο­ράς ερ­γα­σί­ας σε πε­ρι­φε­ρεια­κό και το­πι­κό επί­πε­δο.