Διατροφική αξία για το καρπούζι

Γράφει ο

Εμμα­νουήλ Μοράρης

Διαιτολόγος-

Δια­τρο­φο­λό­γος

Το καλο­καίρι είναι αδιαμ­φι­σβή­τητα η εποχή με τα πιο νόστιμα φρούτα. Το καρ­πούζι έχει γίνει συνώ­νυμο με το καλο­καίρι και όχι άδικα. Είναι «σήμα» κατα­τε­θέν του καλο­και­ριού και αγα­πη­μένη τροφή τόσο των μικρών, όσο και των μεγάλων.

Το καρ­πούζι (Citrullus lanatus) ανήκει στην οικο­γέ­νεια των βοτάνων Curcurbitaceae και είναι “ξαδέρ­φια” με το αγγούρι και την κολο­κύθα. Φαί­νε­ται να κατά­γε­ται από την έρημο Καλα­χάρι της Αφρικής. Υπάρχει από το 2.500 π.Χ και πράγ­ματι απο­τε­λεί­ται από 92% νερό. Γι’αυτό άλλωστε και οι αρχαίοι Αιγύ­πτιοι εκτός από το να το κατα­να­λώ­νουν σαν φρούτο, το μετέ­φε­ραν μαζί τους σε ναυ­τι­κές και άλλες απο­στο­λές σαν αποθήκη νερού. Τον 10ο αιώνα μ.Χ. καλ­λιερ­γεί­ται στην Κίνα και τον 13ο αιώνα μ.Χ. δια­δί­δε­ται στην Ευρώπη μέσω των Αράβων. Έγινε το σύμβολο του μαρ­τυ­ρίου του Αγίου Λαυ­ρε­ντίου στην Ιταλία. Κάθε χρόνο, στις 10 Αυγού­στου στη Φλω­ρε­ντία, ο άγιος των μαγεί­ρων γιορ­τά­ζε­ται με ένα όργιο καρ­που­ζο­φα­γίας. Η ελλη­νική λέξη του φρούτου είναι “υδρο­πέ­πων”(αντί­στοιχα στην αγγλική γλώσσα “watermelon”) και η λέξη “καρ­πούζι” προ­έρ­χε­ται από την αντί­στοιχη τουρ­κική “karpuz”. Όλα τα μέρη του φρούτου μπορούν να κατα­να­λω­θούν ακόμη και η φλούδα. Αυτό το ιδιαί­τερο φρούτο είναι δρο­σι­στικό, γλυκό, βοηθάει να αντε­πε­ξέλ­θουμε στις υψηλές θερ­μο­κρα­σίες του περι­βάλ­λο­ντος και προ­σφέ­ρει πολύ­τιμα θρε­πτικά συστα­τικά.

Το καρ­πούζι, όπως όλα τα φρούτα, είναι φτωχό σε θερ­μί­δες και λιπαρά. Ένα φλι­τζάνι καρ­πούζι απο­δί­δει μόνο 46 θερ­μί­δες. Το γλυκό καρ­πούζι βοηθάει και στην ενυ­δά­τωση του οργα­νι­σμού(πολύ σημα­ντική ειδικά τους καλο­και­ρι­νούς μήνες) καθώς το 92% του φρούτου απο­τε­λεί­ται από νερό.

Το καρ­πούζι είναι καλή πηγή καλίου. Το κάλιο είναι ένα σημα­ντικό μέταλλο για τα κύτταρα και τα σωμα­τικά υγρά και παίζει σημα­ντικό ρόλο στον έλεγχο της αρτη­ρια­κής πίεσης.

Το καρ­πούζι είναι πολύ καλή πηγή βιτα­μί­νης Α.100 γραμ­μά­ρια φρέσκου φρούτου περιέ­χουν 569 mg βιτα­μί­νης και καλύ­πτουν το 19% των ημε­ρή­σιων αναγκών μας σε βιτα­μίνη Α. Η βιτα­μίνη Α είναι μια ουσία με αντιο­ξει­δω­τική δράση που είναι σημα­ντική για καλή όραση και γερό ανο­σο­ποι­η­τικό σύστημα.

Επίσης, περιέ­χει τις βιτα­μί­νες Β6, Β1 και C.

Το ζουμερό φρούτο είναι πλούσιο σε φυτο­χη­μι­κές ουσίες με αντιο­ξει­δω­τική δράση όπως το λυκο­πέ­νιο, η λου­τείνη, η ζεα­ξαν­θίνη και η κρυ­πτο­ξαν­θίνη. Οι φυτο­χη­μι­κές ουσίες προ­στα­τεύ­ουν τον ανθρώ­πινο οργα­νι­σμό από τη βλαβερή δράση των ελεύ­θε­ρων ριζών.

Το καρ­πούζι είναι πολύ καλή πηγή λυκο­πε­νίου.100 γραμ­μά­ρια κόκ­κι­νου ώριμου καρ­που­ζιού περιέ­χουν 4532 µg λυκο­πε­νίου. Το λυκο­πέ­νιο είναι υπεύ­θυνο για το χαρα­κτη­ρι­στικό κόκκινο χρώμα του καρ­που­ζιού. Όσο πιο ώριμο είναι ένα καρ­πούζι, τόσο μεγα­λύ­τερη η συγκέ­ντρωση του σε λυκο­πέ­νιο. Μελέτες δεί­χνουν ότι η αυξη­μένη πρό­σληψη λυκο­πε­νίου έχει συσχε­τι­σθεί με την καλή λει­τουρ­γία της καρδιάς και την πρόληψη έναντι δια­φό­ρων μορφών καρ­κί­νου, όπως του προ­στάτη. ‘Άλλες μελέτες δεί­χνουν ότι η κατα­νά­λωση λυκο­πε­νίου μέσω των τροφών προ­στα­τεύει το δέρμα από την επι­βλαβή δράση της ηλιακής ακτι­νο­βο­λίας.

Ακόμη και τα άσπρα κομ­μά­τια του καρ­που­ζιού, που είναι κοντά στη φλούδα, περιέ­χουν θρε­πτι­κές ουσίες. Σε αυτό το μέρος του φρούτου, υπάρχει ένα αμινοξύ που ονο­μά­ζε­ται κιτρου­λίνη και μετα­τρέ­πε­ται σε αργι­νίνη. Αυτά τα αμι­νο­ξέα είναι χρήσιμα για την καλή κυκλο­φο­ρία του αίματος. Πρό­σφα­τες μελέτες δεί­χνουν ότι ακόμη και τα σπόρια του καρ­που­ζιού είναι θρε­πτικά. Περιέ­χουν πρω­τε­ΐνη, καλά ακό­ρε­στα λιπαρά οξέα, μαγνή­σιο και βιτα­μί­νες του συμπλέγ­μα­τος Β.