Ενα κλειστό γυμναστήριο που ποτέ δεν χτίστηκε, μια σύμβαση που θεωρήθηκε αυτοδικαίως διαλυθείσα και μια απόφαση δημοτικού συμβουλίου που ανακάλεσε όσα είχαν προηγηθεί συνθέτουν το πλαίσιο της δίκης που έχει προσδιοριστεί για τις 29 Μαΐου 2026.
Η υπόθεση αφορά αίτηση ακύρωσης της «Στήριξις Τεχνική Α.Ε.» κατά του Ελληνικού Δημοσίου και του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, και θα εκδικαστεί από το Ι’ Τμήμα του Διοικητικού Εφετείου Πειραιώς, με εισηγήτρια την κ. Βασιλική Μπάλλα. Πρόκειται για αγωγή προσφυγή με αντικείμενο τα δημόσια έργα και προσβαλλόμενη πράξη την υπ’ αριθμόν 151/2021 απόφαση του δημοτικού συμβουλίου του νησιού.
Από τον διαγωνισμό του 2006 στο εργοτάξιο που δεν στήθηκε ποτέ
Η ιστορία του έργου ξεκινά το 2006, όταν το δημοτικό συμβούλιο αποφάσισε την προκήρυξη διεθνούς δημόσιου διαγωνισμού για την ανέγερση κλειστού γυμναστηρίου, με προϋπολογισμό υπηρεσίας 7.351.622 ευρώ, πλέον αναθεώρησης και ΦΠΑ. Με την υπ’ αριθμόν 452 απόφαση της δημαρχιακής επιτροπής, στις 29 Οκτωβρίου 2007, κατακυρώθηκε το αποτέλεσμα στην κοινοπραξία «Ηλιοχώρα Α.Ε. – Τοπιοκατασκευή Α.Ε.», και στις 25 Ιουλίου 2008 υπεγράφη η σύμβαση συνολικού ύψους 9.256.894,55 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Στην πράξη, το εργοτάξιο δεν στήθηκε ποτέ ουσιαστικά.
Η ανάδοχος κοινοπραξία επικαλέστηκε εμπόδια που, όπως υποστήριξε, δεν οφείλονταν σε δική της υπαιτιότητα και κίνησε διαδικασίες λύσης της σύμβασης ήδη από το 2009. Το 2012 κατέθεσε όχληση για αποζημίωση λόγω υπερημερίας του κυρίου του έργου και νέα αίτηση διάλυσης της σύμβασης.
Η υποκατάσταση του 2015 και τα βήματα προς την εκκαθάριση
Στις 21 Ιανουαρίου 2015, η αρχική ανάδοχος ζήτησε την υποκατάστασή της από τη «Στήριξις Τεχνική Α.Ε.», κατ’ εφαρμογή του άρθρου 65 του ν. 3669/2008. Το δημοτικό συμβούλιο Ρόδου ενέκρινε την υποκατάσταση με την υπ’ αριθμόν 60 απόφαση της 18ης Φεβρουαρίου 2015, η οποία επικυρώθηκε από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου στις 15 Απριλίου 2015.
Στις 5 Οκτωβρίου 2018 συντάχθηκε πρωτόκολλο της Επιτροπής Προσωρινής και Οριστικής Παραλαβής, που προσδιόριζε δύο πυλώνες αποζημίωσης.
Το δημοτικό συμβούλιο, με την υπ’ αριθμόν 1302 απόφαση της 27ης Νοεμβρίου 2018, ενέκρινε μερικώς το πρωτόκολλο, μειώνοντας τα ποσά σε 240.939,47 ευρώ πλέον ΦΠΑ και 16.000 ευρώ αντίστοιχα.
Στις 21 Δεκεμβρίου 2018 αναλήφθηκε υποχρέωση 318.604,94 ευρώ με τον ΦΠΑ, ενώ στις 24 Δεκεμβρίου 2018 η εταιρεία υπέβαλε τιμολόγιο, το οποίο και παρελήφθη άνευ επιφυλάξεως. Η πληρωμή, όμως, ουδέποτε εκτελέστηκε.
Η άρνηση του Επιτρόπου και η αναστροφή της πορείας
Καθοριστικό σημείο αποτέλεσε η Πράξη Αρνήσεως Θεώρησης Χρηματικού Εντάλματος υπ’ αριθμόν 2 της 5ης Ιουνίου 2019, με την οποία ο Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στη Ρόδο επέστρεψε αθεώρητο το ένταλμα 55/2019.
Η αιτιολογία της άρνησης, στηρίχθηκε στη θέση ότι η επίμαχη σύμβαση είχε αυτοδικαίως διαλυθεί ήδη από το 2012, με συνέπεια η μεταγενέστερη υποκατάσταση να μη φέρεται νόμιμη και η εντελλόμενη δαπάνη να μην μπορεί να καταβληθεί στη «Στήριξις Τεχνική Α.Ε.». Προσφυγή ενώπιον της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου κατά της απόφασης 1302/2018 απορρίφθηκε για τυπικούς λόγους, χωρίς να κλείσει η συζήτηση επί της ουσίας.
Στις 30 Ιουλίου 2021, το δημοτικό συμβούλιο Ρόδου, με την υπ’ αριθμόν 151 απόφασή του, ανακάλεσε τόσο την απόφαση υποκατάστασης του 2015 όσο και την μερική έγκριση του πρωτοκόλλου του 2018, επικαλούμενο τις αρχές της νομιμότητας, της χρηστής διοίκησης και της προστασίας του δημοσίου και δημοσιονομικού συμφέροντος.
Η προηγούμενη δικαστική κρίση
Με την υπ’ αριθμόν Α76 απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 2023, το Στ’ Τριμελές Τμήμα του Διοικητικού Εφετείου Πειραιώς απέρριψε αγωγή της «Στήριξις Τεχνική Α.Ε.» κατά του Δήμου Ρόδου για την καταβολή του ποσού των 318.604,94 ευρώ. Το δικαστήριο έκρινε, ότι μετά την ανάκληση της υποκατάστασης η αξίωση είχε απωλέσει το νόμιμο έρεισμά της και ότι μοναδικός φορέας των αξιώσεων που απορρέουν από τη σύμβαση παραμένει η αρχική ανάδοχος, δηλαδή η κοινοπραξία «Ηλιοχώρα Α.Ε. – Τοπιοκατασκευή Α.Ε.». Απορρίφθηκε επίσης η επικουρική βάση περί αδικαιολόγητου πλουτισμού.
Το διακύβευμα της δίκης της 29ης Μαΐου 2026
Η υπό κρίση αίτηση ακύρωσης, η δεύτερη που ασκείται από τη «Στήριξις Τεχνική Α.Ε.», στρέφεται κατά του Δήμου Ρόδου και του Ελληνικού Δημοσίου, ζητώντας την ακύρωση της απόφασης 151/2021 και κάθε άλλης συναφούς πράξης.
Παράλληλα, προσβάλλεται και η τυχόν σιωπηρή απόρριψη από τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών της ασκηθείσας ένστασης.
Κεντρικό ερώτημα είναι εάν η υποκατάσταση του 2015 ήταν δυνατή ως προς τη σύμβαση που η διοίκηση και το Ελεγκτικό Συνέδριο θεωρούν αυτοδικαίως διαλυθείσα ήδη από το 2012. Η ετυμηγορία που θα εκδοθεί αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την ερμηνεία των διατάξεων του ν. 3669/2008, ιδίως ως προς τη σχέση μεταξύ διάλυσης σύμβασης, υποκατάστασης αναδόχου και επακόλουθης ανακλητικής κρίσης από το αρμόδιο δημοτικό όργανο.
