Εφυγε από τη ζωή ο σπουδαίος Ροδίτης της διασποράς Ηλίας Φραγκούλης

• Ιδρυσε τον Σύλλογο Βυζα­ντι­νής Μου­σι­κής «Ιωάννης ο Δαμα­σκη­νός» αφή­νο­ντας τερά­στια παρα­κα­τα­θήκη στην Αυστρα­λία αλλά και στην ψαλτική • Το 1987 του απο­νε­μή­θηκε η ευα­ρέ­σκεια του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου και το 1996 τιμή­θηκε από τον ίδιο τον Αρχιε­πί­σκοπο Αυστρα­λίας Στυ­λιανό με το οφφίκιο του Άρχο­ντος Πρω­το­ψάλ­του της Ιεράς Αρχιε­πι­σκο­πής Αυστρα­λίας

Η Αδε­λα­ΐδα της Αυστρα­λίας απο­χαι­ρέ­τησε έναν σπου­δαίο Έλληνα. Η Ρόδος απο­χαι­ρετά έναν δικό της άνθρωπο. Ο Ηλίας Φρα­γκού­λης, πρω­το­ψάλ­της, δάσκα­λος, εργάτης της πίστης και της παρά­δο­σης, έφυγε πλήρης ημερών, αφή­νο­ντας πίσω του ένα βαθύ απο­τύ­πωμα.

Ένας άνθρω­πος που υπη­ρέ­τησε με συνέ­πεια το κοινό καλό, την Εκκλη­σία και την κοι­νό­τητά του. Ένας Ροδίτης που, αν και έζησε την περισ­σό­τερη ζωή του μακριά από το νησί, δεν το ξέχασε ποτέ.

Ο Ηλίας Φρα­γκού­λης γεν­νή­θηκε τον Ιούλιο του 1929 στην Παλιά Πόλη της Ρόδου. Παιδί δύσκο­λων καιρών, έζησε τα χρόνια της Κατοχής και τις στε­ρή­σεις τους, αλλά η φλόγα της μου­σι­κής άναψε νωρίς μέσα του.

Η μητέρα του, με τη γλυκιά και εκφρα­στική φωνή της, του μετέ­δωσε την πρώτη συγκί­νηση του τρα­γου­διού, την πρώτη επαφή με την παρά­δοση.

«Η γλυ­κύ­τητα και η εκφρα­στι­κό­τητα της φωνής της με συνε­πή­ραν κάθε φορά που την άκουγα», είχε πει σε παλαιό­τερη αφήγησή του.

Σε ηλικία μόλις 15 ετών απέ­κτησε το δίπλωμα της Σχολής Βυζα­ντι­νής Μου­σι­κής Ρόδου με βαθμό “Άριστα”, μαθη­τεύ­ο­ντας δίπλα στον μεγάλο δάσκαλο Ιωάννη Καστρουνή. Αμέσως άρχισε να ψάλλει στους Αγίους Αναρ­γύ­ρους και αργό­τερα στον Άγιο Παντε­λε­ή­μονα της Παλιάς Πόλης.

Τα παιδικά του χρόνια, όμως, δεν ήταν μόνο γεμάτα μουσική, αλλά και κιν­δύ­νους. Το 1944, εν μέσω της γερ­μα­νι­κής κατοχής, διέφυγε μαζί με άλλους προς τα τουρ­κικά παράλια με μία βάρκα που έμπαζε νερά. Δύο μέρες και μία νύχτα σε έναν βράχο, χωρίς φαγητό ή νερό, πριν τους δια­σώ­σει άλλη βάρκα. Έζησε, αλλά δεν ξέχασε ποτέ: «Η ζωή μου σώθηκε κυριο­λε­κτικά μες τη θάλασσα, αλλά η ψυχή μου έμεινε δεμένη με τη Ρόδο».

Το 1955, απο­δέ­χε­ται την πρό­σκληση της αδελφής του και μετα­να­στεύει στην Αδε­λα­ΐδα. Το ταξίδι αυτό έγινε με πόνο και ελπίδα. Άφηνε πίσω του τους γονείς, τα αδέλφια και τις μνήμες του νησιού, για να χτίσει μία νέα ζωή όχι για τον ίδιο, αλλά για να στη­ρί­ξει την οικο­γέ­νειά του στη Ρόδο.

Οι πρώτες μέρες ήταν σκληρές. Ο πρώτος του εργο­δό­της τον διέταξε να φορ­τώ­νει παν­τζού­ρια σε φορτηγό οικο­δο­μής. «Ένιωσα να γκρε­μί­ζο­νται όλα μέσα μου», είχε πει. Αλλά δεν λύγισε. Το πρώτο του Κυρια­κά­τικο πρωινό στην Αδε­λα­ΐδα τον βρήκε στην εκκλη­σία των Ταξιαρ­χών, όπου προ­σφέρ­θηκε να ψάλλει. Από το 1955 έως το 1960 υπη­ρέ­τησε εκεί ως βοηθός ψάλτης, αφι­λο­κερ­δώς, με ευγνω­μο­σύνη.

Τερά­στιο το έργο του στην Ομο­γέ­νεια

Ο Ηλίας Φρα­γκού­λης υπήρξε για δεκα­ε­τίες ανα­πό­σπα­στο κομμάτι της εκκλη­σια­στι­κής ζωής στην Αδε­λα­ΐδα, είτε ως ψάλτης, είτε ως δάσκα­λος, είτε ως εμπνευ­στής.

Από τους Ταξιάρ­χες, στον Προφήτη Ηλία Norwood, στον Άγιο Αντώνιο στην Prospect και στον Άγιο Γεώργιο Thebarton, η φωνή του κόσμησε τους ιερούς ναούς της πόλης. Ίδρυσε χορω­δίες με νέους και νέες, ηχο­γρά­φησε τη Θεία Λει­τουρ­γία σε βινύλιο, δίδαξε, ενέ­πνευσε και στήριξε.

Το 1994 ιδρύει τον Σύλλογο Βυζα­ντι­νής Μου­σι­κής «Ιωάννης ο Δαμα­σκη­νός», που απο­τέ­λεσε κοιτίδα καλ­λιέρ­γειας της ψαλ­τι­κής και της μου­σι­κής παι­δείας. Με πάνω από 35 συναυ­λίες, πολι­τι­στι­κές εκδη­λώ­σεις και συνεχή παρου­σία στην κοι­νό­τητα, ο Σύλ­λο­γος απο­τέ­λεσε το σπου­δαιό­τερο έργο ζωής του.

«Δεν πήγα στην Αυστρα­λία για να ξεχάσω την πατρίδα. Πήγα για να την κρατήσω ζωντανή μέσα μου. Και αν γίνεται, να την μετα­δώσω και στους άλλους».

Η τιμή και η ανα­γνώ­ριση

Το 1987 του απο­νε­μή­θηκε η ευα­ρέ­σκεια του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου και το 1996 τιμή­θηκε από τον ίδιο τον Αρχιε­πί­σκοπο Αυστρα­λίας Στυ­λιανό με το οφφίκιο του Άρχο­ντος Πρω­το­ψάλ­του της Ιεράς Αρχιε­πι­σκο­πής Αυστρα­λίας. Ήταν η ύψιστη ανα­γνώ­ριση μιας ζωής ταγ­μέ­νης στο λει­τουρ­γικό και μουσικό έργο της Εκκλη­σίας.

Οικο­γέ­νεια, ταπει­νό­τητα και παρα­κα­τα­θήκη

Το 1960 παντρεύ­τηκε την εκλεκτή της ζωής του, την Γκρέις Μπα­ριά­νου, με την οποία απέ­κτησε δύο παιδιά και πέντε εγγόνια. Παρά τις πολλές του υπο­χρε­ώ­σεις, η οικο­γέ­νεια υπήρξε πάντα στο επί­κε­ντρο.

«Η απουσία μου από το σπίτι ήταν θυσία που η γυναίκα και τα παιδιά μου σήκωσαν με καρ­τε­ρία. Σε αυτούς χρωστώ την καρδιά μου».

Δεν ήταν ποτέ άνθρω­πος της προ­βο­λής. Ήταν άνθρω­πος του καθή­κο­ντος. Δίδαξε ήθος, μετέ­δωσε τη γνώση του με γεν­ναιο­δω­ρία, και άφησε ένα έργο που θα μιλά για εκείνον όσο υπάρ­χουν φωνές που ψέλνουν.

Η Ρόδος δεν έφυγε ποτέ από μέσα του. Στις συζη­τή­σεις, στα τρα­γού­δια, στις διη­γή­σεις, στα δάκρυα. Μιλούσε για τις γει­το­νιές, τα σοκάκια, τη θάλασσα, σαν να μην είχαν περάσει δεκα­ε­τίες. Για τον Ηλία Φρα­γκούλη, η Ρόδος ήταν η φλόγα που δεν έσβησε ποτέ.

«Οποιον ύμνο και να ψάλλω, πάντα η Ρόδος είναι πίσω από τις λέξεις», είχε πει ο ίδιος.

Η Αδε­λα­ΐδα τον απο­χαι­ρέ­τησε με τιμή και συγκί­νηση. Η Ρόδος, τον θυμάται με περη­φά­νια. Οι μαθητές του συνε­χί­ζουν, όπως εκείνος επι­θυ­μούσε, να δια­κο­νούν τη Βυζα­ντινή μουσική με πίστη και ήθος.