FT: Το παρασκήνιο των «μυστικών συναντήσεων» για τα Γλυπτά του Παρθενώνα

Σε μια σουί­τα ξε­νο­δο­χεί­ου στο Knightsbridge, με μπά­νιο από ιτα­λι­κό μάρ­μα­ρο, ξε­χω­ρι­στά επι­λεγ­μέ­να έργα τέ­χνης και «ελα­φρά υφά­σμα­τα», δύο άν­δρες, 50 ετών πάνω-κάτω, που είχαν συμ­φω­νή­σει να συ­να­ντη­θούν υπό τον όρο της από­λυ­της μυ­στι­κό­τη­τας, ανα­ρω­τιό­ντου­σαν: «Μπο­ρού­με να γρά­ψου­με Ιστο­ρία;».

Ο πρω­θυ­πουρ­γός της Ελ­λά­δας, Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης, σύμ­φω­να με ρε­πορ­τάζ των Financial Times, είχε προ­σκα­λέ­σει τον Τζορτζ Οσμπορν, πρώην Συ­ντη­ρη­τι­κό πο­λι­τι­κό και νυν πρό­ε­δρο του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου, να διε­ρευ­νή­σει την πι­θα­νό­τη­τα συμ­φω­νί­ας για τον τερ­μα­τι­σμό μίας από τις πιο σκλη­ρές πο­λι­τι­κές και πο­λι­τι­στι­κές δια­μά­χες του κό­σμου: για την τύχη των 2.500 ετών Γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να.

Δύο αιώ­νες αφό­του απο­σπά­στη­καν από τα ερεί­πια του ναού του Παρ­θε­νώ­να στην Αθήνα από έναν Βρε­τα­νό ευ­γε­νή, οι θη­σαυ­ροί, γνω­στοί και ως «Ελ­γί­νεια Μάρ­μα­ρα», είναι από τους λα­μπρό­τε­ρους στο Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο. Στε­γα­σμέ­να σε μια ει­δι­κή αί­θου­σα, τα γλυ­πτά των Ολύ­μπιων θεών, κε­νταύ­ρων και πο­λε­μι­στών, είναι απα­ρά­μιλ­λα δείγ­μα­τα της τέ­χνης και της φι­λο­δο­ξί­ας της Αθή­νας του πέμ­πτου αιώνα π.Χ.

Η έξαρ­ση της πο­λι­τι­στι­κής δι­πλω­μα­τί­ας έχει επα­να­φέ­ρει την προ­σο­χή στα ιδιαι­τέ­ρως φορ­τι­σμέ­να επι­χει­ρή­μα­τα που αφο­ρούν τα Γλυ­πτά του Παρ­θε­νώ­να, πώς έφτα­σαν στη Βρε­τα­νία και πώς μπο­ρεί να υπο­στη­ρι­χθεί η πα­ρα­μο­νή τους στο Λον­δί­νο. Στο Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο όμως δεν υπάρ­χουν και πολλά στοι­χεία τού από δε­κα­ε­τί­ες αι­τή­μα­τος για τα έργα τέ­χνης να στα­λούν στην Ελ­λά­δα. Υπάλ­λη­λος του μου­σεί­ου ανέ­φε­ρε ότι τα φυλ­λά­δια που ασχο­λού­νται με τη σχε­τι­κή δια­μά­χη εκτί­θε­νται στην κύρια αί­θου­σα, αλλά όταν οι Financial Times επι­σκέ­φθη­καν το Μου­σείο δεν υπήρ­χε τί­πο­τε να δια­βά­σει κα­νείς. Κα­τό­πιν ερω­τή­σε­ων στο γκισέ των πλη­ρο­φο­ριών, κά­ποια φυλ­λά­δια βρέ­θη­καν σε ένα ντου­λά­πι.

Η έκ­κλη­ση για τον επα­να­πα­τρι­σμό και η δια­μά­χη για την ιδιο­κτη­σία ανα­φέ­ρο­νται εκεί, όπως και η ανέ­γερ­ση του νέου Μου­σεί­ου της Ακρό­πο­λης το 2009, αλλά το υπό­λοι­πο κεί­με­νο υπε­ρα­σπί­ζε­ται με θέρμη τη θέση του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου. Εκεί πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται και ο αμ­φι­λε­γό­με­νος ισχυ­ρι­σμός ότι ο λόρ­δος Ελγιν, πρέ­σβης της Βρε­τα­νί­ας στην Οθω­μα­νι­κή Αυ­το­κρα­το­ρία, αφαί­ρε­σε απο­σπα­σμέ­να αγάλ­μα­τα και το κτί­σμα «δρώ­ντας υπό την πλήρη γνώση και άδεια» των το­πι­κών αρχών (εν­νο­ώ­ντας τους Οθω­μα­νούς).

Ομοί­ως το θέμα έχει αντί­στοι­χη έκ­θε­ση στο Μου­σείο της Ακρό­πο­λης που εγκαι­νιά­στη­κε το 2009. Εκεί εκτί­θε­νται δύο είδη αγαλ­μά­των στον τρίτο όροφο με θέα στον Παρ­θε­νώ­να: τα πραγ­μα­τι­κά αγάλ­μα­τα και τα αντί­γρα­φα όσων απου­σιά­ζουν. Το­πο­θε­τη­μέ­να πλάι πλάι, δη­μιουρ­γούν έντο­νη αντί­θε­ση. Πέρα από τη σαφή ανα­γρα­φή ότι το πραγ­μα­τι­κό αντι­κεί­με­νο τέ­χνης βρί­σκε­ται στο Λον­δί­νο, δεν υπάρ­χουν πε­ραι­τέ­ρω επε­ξη­γη­μα­τι­κές ανα­φο­ρές, εκτός από ένα βί­ντεο που εξη­γεί την απώ­λεια των Γλυ­πτών στους επι­σκέ­πτες.

Σε άλλα ση­μεία, το Μου­σείο ανα­δει­κνύ­ει τα κομ­μά­τια μαρ­μά­ρου που πριο­νί­στη­καν και αφαι­ρέ­θη­καν από τον λόρδο Ελγιν και την ομάδα του, καθώς προ­σπα­θού­σαν να μειώ­σουν το βάρος όσων θα με­τέ­φε­ραν στη Βρε­τα­νία.

Ο Νίκος Στα­μπο­λί­δης, γε­νι­κός διευ­θυ­ντής του Μου­σεί­ου της Ακρό­πο­λης και κα­θη­γη­τής Αρ­χαιο­λο­γί­ας, το­νί­ζει ότι κα­νέ­να μου­σείο εκτός Αθη­νών δεν μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει στους επι­σκέ­πτες του την εμπει­ρία της θέ­α­σης των Γλυ­πτών ακρι­βώς στον χώρο όπου φι­λο­τε­χνή­θη­καν. «Δεν μπο­ρείς να τα νιώ­σεις κάτω από το ατ­τι­κό φως ή να δεις πώς τα επη­ρε­ά­ζουν οι αλ­λα­γές των επο­χών», εξη­γεί.

Το πρό­σω­πο-κλει­δί της από­σπα­σης των Γλυ­πτών

«Το πρό­σω­πο-κλει­δί στην από­σπα­ση των Γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να είναι ο Ιτα­λός ζω­γρά­φος Τζο­βά­νι Μπα­τί­στα Λου­σιέ­ρι», σύμ­φω­να με την Τα­τιά­να Πού­λου, αρ­χαιο­λό­γο με έδρα την Αθήνα, που μί­λη­σε στους Financial Times. Ο Ελγιν προ­σέ­λα­βε τον Λου­σιέ­ρι ως επι­κε­φα­λής της καλ­λι­τε­χνι­κής του ομά­δας, σκε­πτό­με­νος ότι θα μπο­ρού­σε να κα­τα­στή­σει την αρ­χαιο­ελ­λη­νι­κή αρ­χι­τε­κτο­νι­κή ευ­ρέ­ως διά­ση­μη, όχι μόνο μέσω απει­κο­νί­σε­ων αλλά και με τη δη­μιουρ­γία εκ­μα­γεί­ων και ακρι­βών αντι­γρά­φων που θα μπο­ρού­σαν να με­τα­φερ­θούν στη Βρε­τα­νία.

Η κ. Πού­λου έχει με­λε­τή­σει τα αρ­χεία του λόρ­δου Ελγιν στην κα­τοι­κία του (Broomhall House) κοντά στο Εδιμ­βούρ­γο, στη Σκω­τία, εξε­τά­ζο­ντας πάνω από 500 επι­στο­λές που αντάλ­λα­ξε κατά τη διάρ­κεια της θη­τεί­ας του ως πρέ­σβη. Λέει, μά­λι­στα, ότι συχνά ανα­τρί­χια­ζε δια­βά­ζο­ντάς τες. Σε μία από αυτές με ημε­ρο­μη­νία Σε­πτεμ­βρί­ου 1801, λέει, «ο Λου­σιέ­ρι ζή­τη­σε από τον λόρδο Ελγιν 12 πριό­νια για να κόψει τα γλυ­πτά από τον ναό και να μειώ­σει το βάρος τους». Τον Ια­νουά­ριο του 1802 έγρα­ψε εκ νέου στον Ελγιν: «Λόρδε μου, με χαρά σάς αναγ­γέλ­λω ότι έχω πλέον στην κα­το­χή μου οκτώ με­τό­πες, εκεί­νη όπου οι κέ­νταυ­ροι με­τα­φέ­ρουν μια γυ­ναί­κα. Το κομ­μά­τι μάς προ­ξέ­νη­σε πολ­λών ειδών προ­βλή­μα­τα, και υπο­χρε­ώ­θη­κα να γίνω λίγο βάρ­βα­ρος».

Το πρώτο πλοίο που φόρ­τω­σε ο Λου­σιέ­ρι έφυγε από την Αθήνα τον ίδιο χρόνο, φορ­τω­μέ­νο με 16 κι­βώ­τια γε­μά­τα αρ­χαιό­τη­τες, ωστό­σο βυ­θί­στη­κε ανοι­κτά των Κυ­θή­ρων. Χωρίς να φει­σθεί εξό­δων, ο Ελγιν προ­σέ­λα­βε τους κα­λύ­τε­ρους κα­τα­δύ­τες που υπήρ­χαν –Κα­λύ­μνιους σφουγ­γα­ρά­δες– οι οποί­οι ερ­γά­ζο­νταν επί τρία χρό­νια για να ανα­σύ­ρουν από τον βυθό τους θη­σαυ­ρούς. Αν και οι καλ­λι­τε­χνι­κοί αυτοί θη­σαυ­ροί τε­λι­κά έφτα­σαν στη Βρε­τα­νία, ο Ελγιν κα­τα­στρά­φη­κε οι­κο­νο­μι­κά. Η όλη επι­χεί­ρη­ση του κό­στι­σε 74.000 στερ­λί­νες της επο­χής εκεί­νης, που αντι­στοι­χούν σε πε­ρί­που 5,5 εκα­τομ­μύ­ρια ση­με­ρι­νές λίρες (ή 6,2 εκατ. ευρώ). Το 1816 το Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο αγό­ρα­σε τα Γλυ­πτά από τον Ελγιν για λι­γό­τε­ρο από τα μισά χρή­μα­τα, όπως ανα­φέ­ρει η βρε­τα­νι­κή εφη­με­ρί­δα.

Για κά­ποιους στη Βρε­τα­νία, ο Ελγιν κα­τέ­στη μι­ση­τός, με πρώ­τον τον σπου­δαίο λόρδο Βύ­ρω­να, τον ποι­η­τή του Ρο­μα­ντι­σμού που έδωσε και τη ζωή του για την απε­λευ­θέ­ρω­ση της Ελ­λά­δας. Εγρα­ψε ότι όποιος βλέ­πει το απο­τέ­λε­σμα «αναί­σθη­τη έχει την καρ­διά που αβούρ­κω­τη απο­μέ­νει, με­τό­πες, τείχη και βω­μούς βλέ­πο­ντας σκόνη, αράδα να σου τα γδύ­νουν Βρε­τα­νοί», στο ποί­η­μά του «Το Προ­σκύ­νη­μα του Τσάιλντ Χά­ρολντ» (μτφρ. Στέ­φα­νος Μύρ­τας). Οπως επι­ση­μαί­νει ο Ρί­τσαρντ Λά­μπερτ, η Ελ­λά­δα διέ­θε­τε από τότε τους κα­λύ­τε­ρους εκ­προ­σώ­πους των από­ψε­ών της.

Σή­με­ρα εκεί­νος που προ­σφέ­ρει συμ­βου­λές δη­μο­σί­ων σχέ­σε­ων στον Ελ­λη­να πρω­θυ­πουρ­γό είναι ο Εντ Γουί­λιαμς, επι­κε­φα­λής της Edelman στην Ευ­ρώ­πη. Μετά την εκλο­γή του το 2019, ο κ. Μη­τσο­τά­κης, όπως ση­μειώ­νουν οι Financial Times, απο­φά­σι­σε να ασχο­λη­θεί ξανά με το ζή­τη­μα των Γλυ­πτών, που είχε «πα­γώ­σει» για χρό­νια. Κα­τα­νο­ώ­ντας ότι δεν υφί­στα­το κά­ποια προ­φα­νής νο­μι­κή οδός για την ανά­κτη­σή τους, άρ­χι­σε να ερ­γά­ζε­ται προς την επιρ­ροή της βρε­τα­νι­κής κοι­νής γνώ­μης, εξη­γώ­ντας τις ελ­λη­νι­κές θέ­σεις στα βρε­τα­νι­κά μέσα ενη­μέ­ρω­σης. Ο άνε­μος πλέον έχει γίνει ού­ριος για εκεί­νον: έρευ­να της YouGov το 2021 έδει­ξε ότι το 59% των Βρε­τα­νών θε­ω­ρεί πως τα Γλυ­πτά ανή­κουν στην Ελ­λά­δα, ένα­ντι του 18% που θε­ω­ρεί ότι ανή­κουν στο Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο.

Η δια­μά­χη τότε και σή­με­ρα

Η δια­μά­χη που χρο­νο­λο­γεί­ται από τον 19ο αιώνα βρί­σκε­ται πλέον στο επί­κε­ντρο στον 21ο και αμ­φι­σβη­τεί κατά πόσον τα μου­σεία στη Δύση –πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων «γι­γά­ντων» όπως το Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο και το Λού­βρο– θα πρέ­πει να επι­στρέ­ψουν τα έργα τέ­χνης στις χώρες προ­έ­λευ­σής τους. Στην πλέον πρό­σφα­τη ανα­τρο­πή των μα­κρο­χρό­νιων πο­λι­τι­κών σχε­τι­κά με τον επα­να­πα­τρι­σμό, μου­σεία ανά τον κόσμο έχουν αρ­χί­σει να επι­στρέ­φουν τα διά­ση­μα χάλ­κι­να αρι­στουρ­γή­μα­τα του Μπε­νίν, τα οποία λε­η­λά­τη­σαν Βρε­τα­νοί στρα­τιώ­τες κατά τον 19ο αιώνα στη Νι­γη­ρία. Το Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο, που δια­θέ­τει πάνω από 900 από αυτά τα έργα τέ­χνης, δεν έχει ακόμη ανα­κοι­νώ­σει κά­ποια επι­στρο­φή, αλλά δή­λω­σε ότι «εμπλέ­κε­ται ενερ­γά» σε συ­ζη­τή­σεις με νι­γη­ρια­νούς ορ­γα­νι­σμούς, όντας ένα από τα πο­λυά­ριθ­μα μου­σεία στη λε­γό­με­νη Ομάδα Δια­λό­γου Μπε­νίν. Η τε­λευ­ταία βοηθά στη δη­μιουρ­γία νέων μου­σεί­ων στην πόλη Μπε­νίν, όπου αντι­κεί­με­να των συλ­λο­γών τους θα τε­θούν εντέ­λει σε μό­νι­μη έκ­θε­ση.

Οσοι αμ­φι­σβη­τούν το κί­νη­μα για την επι­στρο­φή θη­σαυ­ρών λένε, ανα­φέ­ρει η βρε­τα­νι­κή εφη­με­ρί­δα, πως υπάρ­χει ανά­γκη για ορ­γα­νι­σμούς όπου το σύ­νο­λο της πο­λι­τι­στι­κής ιστο­ρί­ας θα μπο­ρεί να ιδω­θεί και να απορ­ρο­φη­θεί σε έναν ενιαίο χώρο. «Το επι­χεί­ρη­μα για τη δια­τή­ρη­ση των Γλυ­πτών εδώ είναι ότι μπο­ρεί κα­νείς να τα δει στο συ­νο­λι­κό πλαί­σιο της αν­θρω­πό­τη­τας», ανα­φέ­ρει ο Λά­μπερτ, πρώην πρό­ε­δρος του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου.

Το πρό­βλη­μα, επι­ση­μαί­νει η Μέρι Μπί­ερντ, ει­δι­κή στην ιστο­ρία των κλα­σι­κών χρό­νων και μέλος του συμ­βου­λί­ου του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου, είναι πως τα Γλυ­πτά επι­τε­λούν δύο απο­στο­λές που αλ­λη­λο­συ­γκρού­ο­νται. Από τη μία πλευ­ρά, απο­τε­λούν ένα πολύ ισχυ­ρό σύμ­βο­λο του ελ­λη­νι­κού έθνους, αλλά, όπως λέει, «απο­τε­λούν επί­σης ενερ­γά σύμ­βο­λα και εκ­προ­σώ­πους της ιδέας του ελ­λη­νι­κού και του κλα­σι­κού πο­λι­τι­σμού πα­γκο­σμί­ως… Εχουν και εθνι­κό και διε­θνή ρόλο», λέει.

Οι «ανοη­σί­ες» και τα επι­χει­ρή­μα­τα

Με 8 εκα­τομ­μύ­ρια αντι­κεί­με­να στις απο­θή­κες του, δεν μπο­ρεί το Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο να βρει άλλο τρόπο να εξη­γή­σει αυτό το αφή­γη­μα, ανα­ρω­τιού­νται οι Financial Times. Αυτό πι­στεύ­ει ο Βέιζι, απορ­ρί­πτο­ντας ως «ανοη­σί­ες» τον ισχυ­ρι­σμό ότι τα Γλυ­πτά πρέ­πει να πα­ρα­μεί­νουν στο Λον­δί­νο ως τμήμα μια ολι­στι­κής εμπει­ρί­ας του πα­γκό­σμιου πο­λι­τι­σμού. «Το Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο είναι γε­μά­το από αρ­χαιο­ελ­λη­νι­κά έργα τέ­χνης που θα μπο­ρού­σαν τέ­λεια να ανα­πλη­ρώ­σουν τον ρόλο των Γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να [ως εκ­πρό­σω­ποι] της αρ­χαιο­ελ­λη­νι­κής γλυ­πτι­κής», εξη­γεί.

Το επι­χεί­ρη­μα ότι η επί­λυ­ση της δια­μά­χης για τον Παρ­θε­νώ­να θα φέρει το Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο προ μιας χιο­νο­στι­βά­δας εξε­λί­ξε­ων με μα­ζι­κές επι­στρο­φές απορ­ρί­πτε­ται και από πολ­λούς ει­δι­κούς στα μου­σεία. Ο Αλε­ξά­ντερ Χέρ­μαν, διευ­θυ­ντής του Ιν­στι­τού­του Τε­χνών και Νόμου, λέει πως τα Γλυ­πτά είναι «κοντά σε αυτό που λέμε μο­να­δι­κά» σε σχέση με το εν­δια­φέ­ρον που η δια­μά­χη έχει προ­κα­λέ­σει και την έντα­ση των συ­ναι­σθη­μά­των από την πλευ­ρά των διεκ­δι­κη­τών [δη­λα­δή της Ελ­λά­δας].

Η Μπί­ερντ λέει στη βρε­τα­νι­κή εφη­με­ρί­δα ότι η εντύ­πω­ση που έχουν ορι­σμέ­νοι για τους συμ­βού­λους του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου ως «κάτι γε­ρο­ξε­κού­τη­δες» που προ­σπα­θούν να εμπο­δί­σουν την επι­στρο­φή των Γλυ­πτών στην Ελ­λά­δα δεν θα μπο­ρού­σε να απέ­χει πε­ρισ­σό­τε­ρο από την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Τα μέλη του συμ­βου­λί­ου, το­νί­ζει, έχουν «υπο­χρέ­ω­ση ένα­ντι του μέλ­λο­ντος του μου­σεί­ου και μία από τις πτυ­χές που θα δια­τη­ρή­σει την πρό­ο­δο του μου­σεί­ου είναι να βρού­με μια αρχή για την επί­λυ­ση αυτού» του ζη­τή­μα­τος.

Η άποψή της είναι ότι το Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο μπο­ρεί να ιδω­θεί ως ένα είδος «δα­νει­στι­κής βι­βλιο­θή­κης». Θα ήθελε εκα­τομ­μύ­ρια άν­θρω­ποι να βλέ­πουν τα Γλυ­πτά όχι μόνο στο Λον­δί­νο και την Αθήνα αλλά και σε πό­λεις όπως η Βομ­βάη στην Ινδία. Και προ­σθέ­τει: «Το Λον­δί­νο είναι μια πα­γκό­σμια πόλη. Χρειά­ζε­ται και ένα πα­γκό­σμιο μου­σείο». Το θέμα είναι πώς θα πρέ­πει να είναι σή­με­ρα ένα μου­σείο του 18ου αιώνα.

Η απά­ντη­ση του Οσμπορν σε αυτό το ευ­ρύ­τε­ρο ερώ­τη­μα είναι το αξίας ενός δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ου λιρών Σχέ­διο Ρο­ζέτ­τα, η με­γα­λύ­τε­ρη ανα­δό­μη­ση μου­σεί­ου που έχει γίνει ποτέ στη Βρε­τα­νία. Στό­χος του σχε­δί­ου είναι η ανα­νέ­ω­ση ενός γε­ρα­σμέ­νου κτι­ρί­ου και η «επα­νί­δρυ­σή» του ως μου­σεί­ου, κα­θι­στώ­ντας το λι­γό­τε­ρο «με­σο­γειο-κε­ντρι­κό» και ανα­δει­κνύ­ο­ντας πε­ρισ­σό­τε­ρη τέχνη προ­ερ­χό­με­νη από την Ασία, την Αφρι­κή και την Αμε­ρι­κή. Σχε­τι­κές λε­πτο­μέ­ρειες πρό­κει­ται να ανα­κοι­νω­θούν την ερ­χό­με­νη άνοι­ξη.

Ο ίδιος έχει μι­λή­σει με συ­να­δέλ­φους του σχε­τι­κά με το πώς αυτό το και­νο­φα­νές μου­σείο θα μπο­ρέ­σει να αντι­με­τω­πί­σει το πα­λαιό ζή­τη­μα των Γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να, λέ­γο­ντας ότι θα πρέ­πει να αγκα­λιά­σει το θέμα και να το χρη­σι­μο­ποι­ή­σει ώστε να εξη­γή­σει τον λόγο που τώρα απο­τε­λούν τμήμα μιας «ευ­ρύ­τε­ρης συμ­φω­νί­ας με την Αθήνα».

Εάν τα μέλη του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου ανα­ζη­τού­σαν κά­λυ­ψη για την πο­λι­τι­κή αδρά­νειας, το πο­λι­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον στη Βρε­τα­νία δεν θα μπο­ρού­σε να είναι πιο θε­τι­κό σε μια τέ­τοια στάση, δε­δο­μέ­νης της απο­στρο­φής της κυ­βέρ­νη­σης των Συ­ντη­ρη­τι­κών για την «κουλ­τού­ρα της αφύ­πνι­σης» (woke culture). Η αντί­δρα­σή της σε δια­μαρ­τυ­ρί­ες κατά αμ­φι­σβη­τού­με­νων δη­μό­σιων γλυ­πτών, για πα­ρά­δειγ­μα, ήταν να αλ­λά­ξει το 2021 τη νο­μο­θε­σία ώστε να απαι­τεί για την απο­μά­κρυν­σή τους άδεια από την πο­λε­ο­δο­μία.

Παρά ταύτα, οι Ελ­λη­νες πο­λι­τι­κοί, ση­μειώ­νουν οι FT, θε­ω­ρούν ότι, αν δεν επι­λυ­θεί το ζή­τη­μα των Γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να, θα είναι δυ­σκο­λό­τε­ρο για το μου­σείο του Οσμπορν να συ­γκε­ντρώ­σει το 1 δισ. λίρες στο ση­με­ρι­νό πλαί­σιο. «Για τους δω­ρη­τές, ιδιαι­τέ­ρως στις ΗΠΑ, θα είναι θε­τι­κό να δουν» την επί­λυ­σή του, λέει Ελ­λη­νας πο­λι­τι­κός που επι­κα­λεί­ται η βρε­τα­νι­κή εφη­με­ρί­δα. Ο Οσμπορν επα­να­λαμ­βά­νει στους συ­να­δέλ­φους του ότι οι προ­τά­σεις του για δα­νει­σμό των Γλυ­πτών στην Αθήνα δεν αφο­ρούν τα χρή­μα­τα ή την προ­σέλ­κυ­ση δι­σε­κα­τομ­μυ­ριού­χων, αλλά σί­γου­ρα αυτό θα βοη­θού­σε.

Εάν πρό­κει­ται να υπάρ­ξει συμ­φω­νία για τα Γλυ­πτά, δεν ανα­μέ­νε­ται πριν από τις εκλο­γές στην Ελ­λά­δα, στις οποί­ες ο Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης εμ­φα­νί­ζε­ται ως επι­κρα­τέ­στε­ρος, ση­μειώ­νε­ται ακόμα στο δη­μο­σί­ευ­μα. Οπως το­νί­ζουν οι FT, δεν πρό­κει­ται να προ­συ­πο­γρά­ψει κάτι που πρα­κτι­κά θα ση­μαί­νει ότι το Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο δα­νεί­ζει «κλεμ­μέ­να» αντι­κεί­με­να στη χώρα από όπου υπο­τί­θε­ται πως κλά­πη­καν. Εντού­τοις, και οι δύο πλευ­ρές ανα­μέ­νουν την επα­νά­λη­ψη των συ­νο­μι­λιών και πι­στεύ­ουν ότι δεν έχει υπάρ­ξει στο πα­ρελ­θόν κα­λύ­τε­ρη ευ­και­ρία για συμ­φω­νία, παρά την πο­λι­τι­κή ρη­το­ρι­κή γύρω από αυτή τη δια­μά­χη.

Ο Οσμπορν δεν χρειά­ζε­ται βρε­τα­νι­κή πο­λι­τι­κή υπο­στή­ρι­ξη για να δα­νεί­σει τα Γλυ­πτά στην Ελ­λά­δα –αφού ανή­κουν στο μου­σείο– αλλά σε κατ’ ιδίαν συ­ζη­τή­σεις του λέει ότι η κυ­βέρ­νη­ση του Ρίσι Σού­νακ θα στη­ρί­ξει έτσι κι αλ­λιώς την ιδέα. Ο Βέιζι συμ­φω­νεί με αυτό: «Δεν πι­στεύω ότι ο Τζορτζ θα προ­βεί σε δα­νει­σμό χωρίς πρό­τε­ρη συμ­φω­νία με τη βρε­τα­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση. Μπο­ρεί να υπήρ­χαν εκ­κλή­σεις προς την κυ­βέρ­νη­ση ώστε να πα­ρέμ­βει, αλλά δεν νο­μί­ζω ότι θα το έκανε».

«Υπάρ­χει σο­βα­ρή πι­θα­νό­τη­τα αυτό να μην έχει απο­τε­λέ­σμα­τα», έχει πει σε φί­λους του ο Οσμπορν. «Υπάρ­χει όμως και σο­βα­ρή πι­θα­νό­τη­τα τε­λι­κά να έχει. Υπάρ­χει λόγος που αυτό δεν έχει επι­λυ­θεί – είναι ότι δεν είναι εύ­κο­λο».

Η Μπί­ερντ, πά­ντως, τρέ­φει ελ­πί­δες: «Νο­μί­ζω ότι έχει αλ­λά­ξει κάτι στην πο­λι­τι­κή», λέει. «Αλλά αν θεωρώ ότι σε 50 ή ίσως σε 20 χρό­νια όλα τα Γλυ­πτά θα είναι στο ίδιο μέρος; Οχι».

Πηγή: Financial Times