Παρακολουθήσεις: Αναρμόδια η ΑΔΑΕ να διαχειρίζεται αιτήματα πολιτών – Τι αναφέρει η γνωμοδότηση Ντογιάκου

Δεν έχει αρ­μο­διό­τη­τα από την ισχύ­ου­σα νο­μο­θε­σία η ΑΔΑΕ (Αρχή Δια­σφά­λι­σης του Απορ­ρή­του των Επι­κοι­νω­νιών) να δια­χει­ρί­ζε­ται αι­τή­μα­τα πο­λι­τών που ζη­τούν να πλη­ρο­φο­ρη­θούν αν υπήρ­ξε πα­ρα­κο­λού­θη­ση των τη­λε­φώ­νων τους για λό­γους εθνι­κής ασφά­λειας, ούτε μπο­ρεί να απευ­θύ­νε­ται γι’ αυτό σε τη­λε­φω­νι­κούς πα­ρό­χους.

Αυτό είναι το συ­μπέ­ρα­σμα πο­λυ­σέ­λι­δης γνω­μο­δό­τη­σης την οποία εξέ­δω­σε ο Ει­σαγ­γε­λέ­ας του Αρεί­ου Πάγου Ισί­δω­ρος Ντο­γιά­κος, προ­κει­μέ­νου να επι­λυ­θούν ση­μα­ντι­κά θέ­μα­τα που είχαν προ­κύ­ψει με αι­τή­μα­τα για ενη­μέ­ρω­ση για πα­ρα­κο­λου­θή­σεις πο­λι­τών για λό­γους εθνι­κής ασφά­λειας, τα οποία έχουν προ­κα­λέ­σει και οξεία πο­λι­τι­κή αντι­πα­ρά­θε­ση.

Η γνω­μο­δό­τη­ση του επι­κε­φα­λής της Ει­σαγ­γε­λι­κής Αρχής προ­κλή­θη­κε μετά από αί­τη­μα τη­λε­φω­νι­κού πα­ρό­χου (ομί­λου ΟΤΕ), μετά την επί­σκε­ψη κλι­μά­κιου της ΑΔΑΕ για να δια­πι­στω­θεί η πα­ρα­κο­λού­θη­ση του ανε­ξάρ­τη­του ευ­ρω­βου­λευ­τή Γιώρ­γου Κύρ­τσου και του δη­μο­σιο­γρά­φου Τάσου Τέ­λο­γλου.

Ο κ. Ντο­γιά­κος γνω­μο­δο­τεί ότι η ΑΔΑΕ δεν έχει πλέον αρ­μο­διό­τη­τα να δια­χει­ρί­ζε­ται αι­τή­μα­τα πο­λι­τών για ενη­μέ­ρω­ση για πα­ρα­κο­λού­θη­ση τους για λό­γους εθνι­κής ασφά­λειας, καθώς όπως υπο­γραμ­μί­ζει, η αρ­μο­διό­τη­τα αυτή ανή­κει πλέον σε Τρι­με­λές Ορ­γα­νο, που συ­γκρο­τεί­ται από δύο ει­σαγ­γε­λι­κούς λει­τουρ­γούς και τον πρό­ε­δρο της ΑΔΑΕ, ενώ πε­ρι­γρά­φει λε­πτο­με­ρώς τι ορί­ζει ο πρό­σφα­τος νόμος (5002 του 2022).

«Η ενη­μέ­ρω­ση του πο­λί­τη, ανα­φέ­ρε­ται στη ει­σαγ­γε­λι­κή γνω­μο­δό­τη­ση, για τη λήψη του συ­γκε­κρι­μέ­νου μέ­τρου άρ­σε­ως του απορ­ρή­του σε βάρος του για λό­γους εθνι­κής ασφά­λειας έχει ανα­τε­θεί πλέον απο­κλει­στι­κά στο Τρι­με­λές Ορ­γα­νο του άρ­θρου 4 παρά & του νόμου 5002 του 2022, στο οποίο προ­ε­δρεύ­ει Ει­σαγ­γε­λι­κός λει­τουρ­γός. Ουδές άλλος φο­ρέ­ας νο­μι­μο­ποιεί­ται προς τούτο ούτε και προ­βλέ­πε­ται από το Νόμο, άλλος τρό­πος η δια­δι­κα­σία ενη­μέ­ρω­σης. Η ΑΔΑΕ δεν έχει πλέον αρ­μο­διό­τη­τα για έλεγ­χο στους πα­ρό­χους ώστε να απα­ντή­σει σε θι­γό­με­νο ιδιώ­τη. Κυ­ριαρ­χι­κός είναι ο ρόλος του Τρι­με­λούς Ορ­γά­νου, στο οποίο προ­ε­δρεύ­ει Ει­σαγ­γε­λι­κός Λει­τουρ­γός και ο Πρό­ε­δρος της ΑΔΑΕ είναι μέλος», ανα­φέ­ρει.

Η ΑΔΑΕ και οι δια­τά­ξεις

Σύμ­φω­να με τη γνω­μο­δό­τη­ση Ντο­γιά­κου, η ΑΔΑΕ επι­πρό­σθε­τα δεν χρειά­ζε­ται να απευ­θύ­νε­ται σε τη­λε­φω­νι­κούς πα­ρό­χους καθώς, όπως ανα­φέ­ρε­ται, έχει στη διά­θε­ση της όλες τις δια­τά­ξεις για άρση απορ­ρή­του είτε πρό­κει­ται για πα­ρα­κο­λου­θή­σεις της ΕΥΠ για λό­γους εθνι­κής ασφά­λειας είτε για πα­ρα­κο­λου­θή­σεις που δια­τάσ­σο­νται για τη δια­κρί­βω­ση σο­βα­ρών εγκλη­μά­των.

Ανα­φέ­ρε­ται στη γνω­μο­δό­τη­ση:

« Ολό­κλη­ρο το κεί­με­νο των Δια­τά­ξε­ων και των Βου­λευ­μά­των που επι­βάλ­λουν την άρση του απορ­ρή­του η απορ­ρί­πτουν σχε­τι­κό αί­τη­μα, πα­ρα­δι­δό­ταν αμελ­λη­τί στην ΑΔΑΕ και υπό το πρί­σμα των δια­τά­ξε­ων του προϊ­σχύ­σα­ντος νόμου 2225 του 1994. Το κεί­με­νο των εν λόγω Δια­τά­ξε­ων και Βου­λευ­μά­των προ­βλέ­πε­ται και με τη θέση σε ισχύ του νόμου 5002 του 2022 να πα­ρα­δί­δε­ται και πάλι αμελ­λη­τί στην ΑΔΑΕ, σε μη επε­ξερ­γά­σι­μη μορφή με ηλε­κτρο­νι­κό κρυ­πτο­γρα­φη­μέ­νο μή­νυ­μα το οποίο κα­λύ­πτει τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις ασφά­λειας του απορ­ρή­του του πε­ριε­χο­μέ­νου του. Οι Δια­τά­ξεις και τα Βου­λεύ­μα­τα που απο­στέλ­λο­νται στην ΑΔΑΕ απο­θη­κεύ­ο­νται και τη­ρού­νται σε ει­δι­κά ηλε­κτρο­νι­κά αρ­χεία που βρί­σκο­νται σε σύ­στη­μα βάσης δε­δο­μέ­νων, όπως προ­βλέ­πει ο νόμος».

Ενη­μέ­ρω­ση θι­γό­με­νου

Εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζει το σκέ­λος της γνω­μο­δό­τη­σης που ανα­φέ­ρει, ότι μόνον ο θι­γό­με­νος πο­λί­της μπο­ρεί να ζη­τή­σει να ενη­με­ρω­θεί αν το τη­λε­φω­νό του έχει πα­ρα­κο­λου­θη­θεί και να ακο­λου­θη­θεί η νό­μι­μη δια­δι­κα­σία που προ­βλέ­πε­ται με σχε­τι­κή από­φα­ση του Τρι­με­λούς Ορ­γά­νου (δύο ει­σαγ­γε­λείς και ο πρό­ε­δρος της ΑΔΑΕ) μετά την πα­ρέ­λευ­ση τριε­τί­ας, αν η πα­ρα­κο­λού­θη­ση έγινε για λό­γους εθνι­κής ασφά­λειας και υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση, πως από την ενη­μέ­ρω­ση δεν δια­κυ­βεύ­ε­ται ο σκο­πός για τον οποί­ον έγινε.

Με το σκέ­λος αυτό της γνω­μο­δό­τη­σης δεν επι­τρέ­πε­ται κατά τον Ει­σαγ­γε­λέα του Αρεί­ου Πάγου άλλοι πλην του θι­γό­με­νου να ζη­τή­σουν στοι­χεία, όπως για πα­ρά­δειγ­μα, αρ­χη­γός πο­λι­τι­κού κόμ­μα­τος η άλλος πο­λι­τι­κός πα­ρά­γο­ντας. Ηδη εκ­κρε­μεί αί­τη­μα του Αλέξη Τσί­πρα προς την ΑΔΑΕ για ενη­μέ­ρω­ση.

Ποι­νές για πα­ρα­βά­τες

Στην γνω­μο­δό­τη­ση Ντο­γιά­κου επί­σης ξε­κα­θα­ρί­ζε­ται, ότι η ΑΔΑΕ δεν έχει αρ­μο­διό­τη­τα για δια­χεί­ρι­ση αι­τη­μά­των για πα­ρα­κο­λου­θή­σεις πο­λι­τών ούτε κι αν αυτές έγι­ναν στο πα­ρελ­θόν, και πά­ντως πριν τον πρό­σφα­το νόμο της κυ­βέρ­νη­σης που ανέ­θε­σε σε Τρι­με­λές Ορ­γα­νο την αρ­μο­διό­τη­τα της δια­χεί­ρι­σης των αι­τη­μά­των των πο­λι­τών, καθώς ο πρό­σφα­τος νόμος έχει ανα­δρο­μι­κή ισχύ.

Επί­σης εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζει η γνω­μο­δό­τη­ση στο σκέ­λος που ανα­φέ­ρε­ται σε σειρά ποι­νι­κών δια­τά­ξε­ων ει­δι­κών νόμων αλλά και του Ποι­νι­κού Κώ­δι­κα που επι­σύ­ρουν ποι­νές ακόμα και δέκα χρό­νια κά­θειρ­ξη για όσους πα­ρα­βιά­ζουν τη δια­δι­κα­σία που προ­βλέ­πει ο νόμος, μηδέ και της ΑΔΑΕ εξαι­ρου­μέ­νης.

Το­νί­ζε­ται στη γνω­μο­δό­τη­ση για τις ποι­νές:

«Λόγω του ιδιαί­τε­ρα ευαί­σθη­του χα­ρα­κτή­ρα του θέ­μα­τος τη άρ­σε­ως του απορ­ρή­του των επι­κοι­νω­νιών, οι προ­βλε­πό­με­νες από το ήδη ισχύ­ον νο­μο­θε­τι­κό κα­θε­στώς ποι­νι­κές κυ­ρώ­σεις σε πε­ρί­πτω­ση πα­ρα­βί­α­σης των σχε­τι­κών δια­τά­ξε­ων τόσο εκ μέ­ρους κά­ποιου μέ­λους της ΑΔΑΕ όσο και εκ μέ­ρους άλλων προ­σώ­πων, τα οποία ανα­φέ­ρο­νται σαφώς στο Νόμο, είναι ιδιαί­τε­ρα σο­βα­ρές, με προ­βλε­πό­με­νη ποινή, υπό ορι­σμέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις, ακόμα και πρό­σκαι­ρης κά­θειρ­ξης».

Η ΑΔΑΕ δεν έχει «λευκή επι­τα­γή»

Στην γνω­μο­δό­τη­ση ανα­φέ­ρο­νται λε­πτο­με­ρώς οι αρ­μο­διό­τη­τες της ΑΔΑΕ έτσι όπως προ­κύ­πτουν από τον ιδρυ­τι­κό της νόμο του 2003 και το­νί­ζε­ται με έμ­φα­ση ότι η Αρχή ιδρύ­θη­κε με συ­νταγ­μα­τι­κή διά­τα­ξη αλλά το ίδιο το σύ­νταγ­μα ορί­ζει ότι οι αρ­μο­διό­τη­τες και η λει­τουρ­γία της κα­θο­ρί­ζο­νται όχι από το ίδιο αλλά από κοινό νόμο.

«Είναι πρό­δη­λο, υπο­γραμ­μί­ζε­ται με­τα­ξύ άλλων, ότι ο νο­μο­θέ­της δεν ανα­γνω­ρί­ζει στην ΑΔΑΕ «λευκή επι­τα­γή». Και ση­μειώ­νε­ται «Ει­δι­κό­τε­ρα, δεν απο­νέ­με­ται απευ­θεί­ας εκ του Συ­ντάγ­μα­τος στην ΑΔΑΕ η ελεγ­κτι­κή της αρ­μο­διό­τη­τα. Το Σύ­νταγ­μα προ­βλέ­πει το σκοπό και την απο­στο­λή της που συ­νί­στα­ται στη δια­σφά­λι­ση του απόρ­ρη­του των επι­κοι­νω­νιών. Ο τρό­πος εκ­πλή­ρω­σης και υλο­ποί­η­σης της απο­στο­λής της, όμως προ­βλέ­πο­νται από το Νόμο, όπως επί­σης οι όροι και η δια­δι­κα­σία άρσης του απορ­ρή­του. Το Σύ­νταγ­μα αν και κα­θι­δρύ­ει τη συ­γκε­κρι­μέ­νη Αρχή (ΑΔΑΕ) κα­τα­λεί­πει στον κοινό νο­μο­θέ­τη το εύρος και τον τρόπο της άσκη­σης των αρ­μο­διο­τή­των της, μο­λο­νό­τι δε ανε­ξάρ­τη­τη δεν είναι κα­νο­νι­στι­κά αυ­τό­νο­μη, ούτε legibus solutus, αλλά ενερ­γεί σύμ­φω­να με το Σύ­νταγ­μα και τους νό­μους».

Τέλος στη γνω­μο­δό­τη­ση αι­τιο­λο­γεί­ται, γιατί ο ίδιος ο Ει­σαγ­γε­λέ­ας του Αρεί­ου Πάγου προ­βαί­νει στην έκ­δο­ση της, κά­νο­ντας λόγο για θέ­μα­τα «γε­νι­κό­τε­ρου εν­δια­φέ­ρο­ντος»