Μπορεί ένα λέιζερ να προστατεύσει τα νησιά του Αιγαίου;

Πώς το Ισραήλ κατόρ­θωσε να ανα­πτύ­ξει την ταχύ­τατη και φθηνή άμυνα σε επι­θέ­σεις με drones

Τέσ­σε­ρις δεκα­ε­τίες μετά το δόγμα Ρέιγκαν και την έναρξη του προ­γράμ­μα­τος «Πόλεμος των Αστρων» για τη χρήση προηγ­μέ­νων όπλων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της χρήσης δεσμί­δων υψηλής ενέρ­γειας (λέιζερ) για την αντι­με­τώ­πιση εχθρι­κών βαλ­λι­στι­κών πυρη­νι­κών επι­θέ­σεων, το Ισραήλ κατόρ­θωσε να μετου­σιώ­σει τη στρα­τη­γική σκέψη Ρέιγκαν σε υπαρκτή αμυ­ντική τεχνο­λο­γία, ανα­πτύσ­σο­ντας το σύστημα αερά­μυ­νας κατευ­θυ­νό­με­νης ενέρ­γειας «σιδε­ρέ­νια δέσμη» (Iron Beam). Το νέο σύστημα, έχοντας ανα­πτυ­χθεί από την εται­ρεία Rafael και έχοντας δοκι­μα­στεί στο πεδίο, έδωσε στις ισραη­λι­νές ένοπλες δυνά­μεις τη δυνα­τό­τητα ανα­χαί­τι­σης drones, βολών πυρο­βο­λι­κού και ρου­κε­τών σε ακτίνα 7 χιλιο­μέ­τρων. Ο πρό­ε­δρος της Ισραη­λι­νής Υπη­ρε­σίας Δια­στή­μα­τος και καθη­γη­τής του Πανε­πι­στη­μίου του Τελ Αβίβ, στρα­τη­γός Ισαάκ Μπεν Ισραελ αναλύει στην «Κ» πώς επι­τεύ­χθηκε η νέα αμυ­ντική ασπίδα.

– Ποια είναι τα χαρα­κτη­ρι­στικά της νεό­τε­ρης αμυ­ντι­κής ανά­πτυ­ξης του Ισραήλ, της τεχνο­λο­γίας λέιζερ, και πόσο λει­τουρ­γική μπορεί να είναι;

– Το νέο σύστημα αφορά την ανα­χαί­τιση των ρου­κε­τών με τη χρήση λέιζερ υψηλής ισχύος. Οταν αρχί­σαμε να ψάχνουμε λύσεις τη δεκα­ε­τία του ’90 κατά της επί­θε­σης με πυραύ­λους ξεκι­νή­σαμε με το λέιζερ υψηλής ισχύος. Εκείνη την εποχή οι μόνοι που μπο­ρού­σαν να έχουν αυτή την τεχνο­λο­γία ήταν οι Αμε­ρι­κα­νοί. Ετσι είχαμε το κοινό πρό­γραμμα μεταξύ του κράτους του Ισραήλ και του αμε­ρι­κα­νι­κού στρατού. Για να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε λέιζερ υψηλής ισχύος κατά των ρου­κε­τών, έπρεπε να απο­δεί­ξουμε την ιδέα, οπότε φέραμε ρου­κέ­τες από το Ισραήλ, τις εκτο­ξεύ­σαμε και το λέιζερ που τοπο­θε­τή­θηκε στην Καλι­φόρ­νια κατέρ­ριψε αυτές τις ρου­κέ­τες. Στο τέλος της δεκα­ε­τίας του ’90 είπαμε πως τώρα που απο­δεί­ξαμε την ιδέα, θα πρέπει να το κάνουμε όπλο. Μαζί με τους Αμε­ρι­κα­νούς βρήκαμε ότι είναι πολύ προ­βλη­μα­τικό να μικρύ­νουμε το λέιζερ και να έχουμε αρκετή ισχύ. Μπο­ρείτε να το μικρύ­νετε, ακόμα και να το βάλετε στην τσέπη σας, αλλά η ισχύς του λέιζερ δεν θα είναι ικανή να καταρ­ρί­ψει έναν πύραυλο. Μας πήρε περισ­σό­τερο χρόνο από ό,τι νομί­ζαμε, αλλά τελικά λύσαμε το πρό­βλημα. Σκε­φτή­καμε: «Ας πάρουμε μερικές ακτίνες λέιζερ και κάθε μία από αυτές θα χτυ­πή­σει τον πύραυλο έτσι ώστε δύο, τρεις ή τέσ­σε­ρις δια­φο­ρε­τι­κές ακτίνες να είναι αρκετές για την έκρηξη του πυραύ­λου». Ομως ανα­κα­λύ­ψαμε ότι η ακτίνα λέιζερ μετα­φέ­ρε­ται σε παλμούς ενέρ­γειας και πως αν στέλ­νετε συνεχή ροή δεν επι­τυγ­χά­νε­ται αρκετή ισχύς. Οπότε, για να επι­τύ­χετε αρκετή ενέρ­γεια και να εκραγεί ο πύραυ­λος, πρέπει να συγκε­ντρώ­σετε τις ακτίνες λέιζερ σε παλμούς. Οταν έχετε δύο παλμούς ενέρ­γειας που προ­έρ­χο­νται από δια­φο­ρε­τι­κές δέσμες πρέπει να χτυ­πή­σουν στο ίδιο σημείο. Δεν είναι ότι ο ένας από αυτούς θα χτυ­πή­σει το μπρο­στινό μέρος του πυραύ­λου και ο άλλος θα χτυ­πή­σει σε άλλο σημείο. Αυτό δεν θα λει­τουρ­γή­σει. Επρεπε λοιπόν να βρούμε τεχνο­λο­γίες για να συγκε­ντρώ­σουμε τις ακτίνες στο ίδιο σημείο, την ίδια στιγμή. Αυτό είναι που ονο­μά­ζουμε συνοχή.

Μας πήρε πολλά χρόνια για να λύσουμε αυτό το πρό­βλημα. Τώρα έχει λυθεί και γι’ αυτό έχουμε ένα έργο ανά­πτυ­ξης πλήρους κλί­μα­κας για τη δημιουρ­γία αυτών των «κανο­νιών λέιζερ». Αυτή η τεχνο­λο­γία απο­τε­λεί τη λύση για απειλές χαμηλού βελη­νε­κούς όπως ένα UAV (μη επαν­δρω­μένο σκάφος) ή ένας πύραυ­λος ή ακόμη και πύραυ­λοι μεγάλου βελη­νε­κούς. Οσο μεγα­λύ­τε­ρης εμβέ­λειας είναι ο στόχος, τόσο πιο εύκολη η ανα­χαί­τισή του. Το πρό­βλημα είναι ότι στους πυραύ­λους μικρής εμβέ­λειας δεν έχετε αρκετό χρόνο για την ανα­χαί­τιση. Γι’ αυτόν τον λόγο ασχο­λού­μα­στε με τις ακτίνες λέιζερ. Για παρά­δειγμα, είστε στο όχημα ραντάρ και βλέπετε τον εισερ­χό­μενο πύραυλο, τώρα, ρίχνετε έναν πύραυλο ενα­ντίον του πυραύ­λου. Ο πύραυ­λος από μόνος του χρειά­ζε­ται να πετάξει 20 με 30 δευ­τε­ρό­λε­πτα, ενώ αντί­θετα, με το νέο σύστημα ρίχνετε μια ακτίνα λέιζερ, η οποία πηγαί­νει με την ταχύ­τητα του φωτός, δηλαδή σε κλά­σματα του δευ­τε­ρο­λέ­πτου χτυπάει τον στόχο. Αν ο πύραυ­λος έρχεται από 1.000 χιλιό­με­τρα ή μερικές χιλιά­δες χιλιό­με­τρα, τότε έχετε αρκετό χρόνο για να ρίξετε ένα συμ­βα­τικό ανα­χαι­τι­στικό, αλλά όταν είναι μικρής εμβέ­λειας δεν έχετε τον χρόνο.

– Τα ελλη­νικά νησιά δέχο­νται «απειλές» από εχθρικά UAVs. Θεω­ρείτε ότι είναι μια φθηνή και απο­τε­λε­σμα­τική λύση η ανά­πτυξη συστη­μά­των όπως η «σιδε­ρέ­νια ακτίνα»;

Ο πύραυ­λος από μόνος του χρειά­ζε­ται να πετάξει 20 με 30 δευ­τε­ρό­λε­πτα, ενώ μια ακτίνα λέιζερ σε κλά­σματα του δευ­τε­ρο­λέ­πτου χτυπάει τον στόχο.

– Ο χρόνος που χρειά­ζε­ται το λέιζερ για να πετάξει προς τον στόχο του είναι κλά­σματα του δευ­τε­ρο­λέ­πτου. Ετσι, αν υπάρ­χουν πολλοί στόχοι στον αέρα, μπο­ρείτε να κατευ­θύ­νετε το λέιζερ σας στον πρώτο και να τον ανα­χαι­τί­σετε. Δεν θα σας πάρει 20 δευ­τε­ρό­λε­πτα, αλλά ένα δευ­τε­ρό­λε­πτο. Στη συνέ­χεια, πάρτε την ίδια δέσμη απευ­θείας σε ένα δια­φο­ρε­τικό στόχο και μπο­ρείτε να ανα­χαι­τί­σετε το δεύτερο και τρίτο στόχο με το ίδιο οπλικό σύστημα. Φυσικά, μπο­ρείτε να έχετε περισ­σό­τερα από ένα συστή­ματα λέιζερ. Είναι πολύ πρα­κτικό.

– Ποιο είναι το κόστος ανα­χαί­τι­σης με ακτίνα λέιζερ συγκρι­τικά με την εκτό­ξευση πυραύ­λου;

– Το κόστος είναι ένα μεγάλο πλε­ο­νέ­κτημα, διότι στον «Σιδη­ρούν Θόλο» (Iron Dome), όταν ρίχνετε έναν πύραυλο ενα­ντίον ενός πυραύ­λου, ο πύραυ­λος αυτός κοστί­ζει 50.000 δολάρια. Εδώ ρίχνετε μια ακτίνα λέιζερ, η οποία παρά­γε­ται από την ηλε­κτρική ενέρ­γεια. Ετσι, το κόστος της μιας βολής είναι το κόστος της ενέρ­γειας που απαι­τεί­ται για την παρα­γωγή της δέσμης λέιζερ. Και αυτό είναι της τάξης των 1.000 δολα­ρίων. Οπότε 50 φορές λιγό­τερο από τους κλα­σι­κούς τρόπους ανα­χαί­τι­σης.

– Πιστεύ­ετε πως η συνερ­γα­σία Ελλάδος – Ισραήλ θα οδη­γή­σει σε ανταλ­λαγή στρα­τιω­τι­κών γνώσεων ή ακόμα και ανά­πτυξη νέων συστη­μά­των;

– Εξαρ­τά­ται σε μεγάλο βαθμό από τις σχέσεις των δύο κρατών. Αν πετύχει και αν θα υπάρχει η κατάλ­ληλη εμπι­στο­σύνη μεταξύ των δύο κρατών είναι πολύ καλύ­τερο από οποια­δή­ποτε άλλη εναλ­λα­κτική λύση. Υπάρ­χουν δύο μικρά κράτη, είστε μεγα­λύ­τε­ροι από εμάς, αλλά εξα­κο­λου­θείτε να ανήκετε στην κατη­γο­ρία των μικρών κρατών. Και τα δύο στη Μεσό­γειο, καθώς και τα δύο δημο­κρα­τίες. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην πετύχει αυτή η συνερ­γα­σία. Οι πιθα­νό­τη­τες να πετύχει είναι μεγάλες.

Πηγή kathimerini.gr

Αθα­νά­σιος Κατσι­κί­δης