Η σκοτεινή πλευρά των προσφυγικών ροών

Δευτέρα πρωί στην οδό Αγγε­λάκη, στο κέντρο της Θεσ­σα­λο­νί­κης, με στα­μα­τάει μελαψός νεαρός άντρας, γύρω στα είκοσι. «Εχω τέσ­σε­ρις μέρες να φάω, μήπως μπο­ρείτε να μου δώσετε πέντε ευρώ;», με ρωτά σε άψογα αγγλικά. Ηταν καλο­ντυ­μέ­νος, έφερε σακίδιο στον ώμο και δεν έδειχνε να ανήκει στους Ρομά επαίτες που «κατε­βά­ζουν» με πουλ­μα­νά­κια τα οργα­νω­μένα κυκλώ­ματα από τη Βουλ­γα­ρία για να ζητια­νεύ­ουν στο κέντρο της πόλης.

Δίνο­ντάς του αυτό που ζήτησε, ανοίγω συζή­τηση και μαθαίνω ότι έφθασε μέσω Τουρ­κίας από τη Συρία, θέλει να πάει στη Γερ­μα­νία, αλλά του τελεί­ω­σαν τα χρήματα. «Είμαι έτοιμος να δουλέψω, οτι­δή­ποτε, για να βγάλω χρήματα να συνε­χίσω», απαντά.

Δεν ξέρω αν πήγε στο κοντινό δημαρ­χείο όπως του πρό­τεινα, μήπως και μπο­ρέ­σουν να τον βοη­θή­σουν από εκεί, όμως παρό­μοιες ιστο­ρίες έρχο­νται στο φως καθη­με­ρινά για τα όσα δια­δρα­μα­τί­ζο­νται στην «κοίτη» και στις «όχθες» των προ­σφυ­γι­κών ροών που κινού­νται από τη Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη.

Συμπλο­κές ανάμεσα σε θρη­σκευ­τι­κές φατρίες, αιμα­τηρά επει­σό­δια μεταξύ μετα­να­στών και προ­σφύ­γων, ξυλο­δαρ­μοί απο τις τουρ­κι­κές αστυ­νο­μι­κές αρχές. Αλλά και εξα­φα­νί­σεις παιδιών, σεξουα­λική κακο­ποί­ηση γυναι­κών σε σκηνές και καταυ­λι­σμούς, συνευ­ρέ­σεις γυναι­κών με άντρες επί πληρωμή για να εξοι­κο­νο­μή­σουν χρήματα για τους δια­κι­νη­τές, εκβια­σμοί, «μαύρη αγορά» σε κινητά, ακόμα και πυρο­βο­λι­σμοί ενα­ντίον ομάδων που κινού­νται σε δασικές περιο­χές από κυνη­γούς που εκλαμ­βά­νουν ως θηρά­ματα τους πρό­σφυ­γες (!) είναι μερικά από όσα συμ­βαί­νουν στη σκο­τεινή πλευρά των μετα­κι­νή­σεων και φτάνουν με τη μορφή καταγ­γε­λιών στις διε­θνείς οργα­νώ­σεις.

Γυναί­κες και παιδιά

Σε δηλώ­σεις του στο τηλε­ο­πτικό δίκτυο Al Jazeera ο περι­φε­ρεια­κός υπεύ­θυ­νος του Τομέα Επι­κοι­νω­νίας και Ενη­μέ­ρω­σης της Υπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες Ron Redmond μίλησε για ανα­φο­ρές στο προ­σω­πικό της Υ.Α., σύμφωνα με τις οποίες, γυναί­κες, οι οποίες περνούν από την Τουρκία με προ­ο­ρι­σμό την Ελλάδα, σε πολλές περι­πτώ­σεις τοπο­θε­τού­νται στις ίδιες σκηνές με άντρες, με απο­τέ­λε­σμα να «νιώθουν ιδιαί­τερη ανη­συ­χία». Κατά τον ίδιο, στη δια­δρομή από τη Συρία προς την Ευρώπη «πολλές γυναί­κες των οποίων τα χρήματα έχουν κλαπεί, ή τελειώ­σει, προ­κει­μέ­νου να μπο­ρέ­σουν να συνε­χί­σουν το ταξίδι στην ελπίδα, ανα­γκά­ζο­νται να συνευ­ρε­θούν με άντρες επί πληρωμή».

Παράλ­ληλα, η τουρ­κική ειδη­σε­ο­γρα­φική ιστο­σε­λίδα azinlikca.online ανέφερε ότι η οργά­νωση Save the Children «έχει κατα­γρά­ψει πολλά περι­στα­τικά σεξουα­λι­κής κακο­ποί­η­σης παιδιών, ενώ πολύ σημα­ντι­κός είναι επίσης ο αριθμός των εξα­φα­νι­σμέ­νων παιδιών». Σύμφωνα με στοι­χεία της οργά­νω­σης «Missing Children Europe», την οποία επι­κα­λεί­ται ο ίδιος ιστό­το­πος, το 50% των παιδιών που φθάνουν ασυ­νό­δευτα στα κέντρα υπο­δο­χής προ­σφύ­γων εξα­φα­νί­ζο­νται τις πρώτες 48 ώρες από την άφιξή τους και δεν εντο­πί­ζο­νται ποτέ.

Η Διεθνής Αμνη­στία κατήγ­γειλε την Τουρκία για ωμή παρα­βί­αση των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των των προ­σφύ­γων, μετά τη συμ­φω­νία με την Ε.Ε. για μέτρα ανά­σχε­σης των ροών.

Κι ακόμα, στις τουρ­κι­κές αρχές απο­δί­δο­νται πράξεις βίας ενα­ντίον προ­σφύ­γων που ζουν εκτός καταυ­λι­σμών στις νοτιο­α­να­το­λι­κές περιο­χές, οι οποίοι για να επι­βιώ­σουν ανα­γκά­ζο­νται να εργα­στούν παρά­νομα ή να ζητια­νεύ­ουν. «Οι αστυ­νο­μι­κοί χτύ­πη­σαν την πόρτα σαν να ήθελαν να τη σπάσουν», κατέ­θεσε στη Διεθνή Αμνη­στία η 36χρονη Γκάντα, που ζούσε σε φτωχικό δια­μέ­ρι­σμα της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης μαζί με τα πέντε παιδιά της. «Ενώ τα παιδιά ούρ­λια­ζαν από τον φόβο, η αστυ­νο­μία πήρε την οικο­γέ­νειά μου και, χωρίς καμία εξήγηση, μας έστειλε σε κέντρο κρά­τη­σης στην ασια­τική πλευρά της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης. Ηταν σαν να είμαστε εγκλη­μα­τίες», πρό­σθεσε.

Μόνον 260.000 πρό­σφυ­γες, σε σύνολο 2.200.000 που έχουν κατα­φύ­γει στην Τουρκία, φιλο­ξε­νού­νται σε οργα­νω­μέ­νους καταυ­λι­σμούς. Οι υπό­λοι­ποι ζουν διά­σπαρ­τοι σε όλη τη χώρα, άνεργοι, χωρίς χρήματα, πει­να­σμέ­νοι, διω­κό­με­νοι από την αστυ­νο­μία, και δίχως ελπίδα ότι σύντομα θα επι­στρέ­ψουν στα σπίτια τους ή θα μπο­ρέ­σουν να φτάσουν στην Ευρώπη. Τα κρού­σματα βίας εις βάρος τους από αστυ­νο­μι­κούς αλλά και ντό­πιους, που θεωρούν ότι οι πρό­σφυ­γες τους παίρ­νουν τις δου­λειές, τείνουν να λάβουν μορφή επι­δη­μίας σε πολλές περιο­χές της Τουρ­κίας.

Και «φρο­ντι­στή­ρια»

Κι όσο οι Ευρω­παίοι αυστη­ρο­ποιούν τους ελέγ­χους στα σύνορα, τόσο η βιο­μη­χα­νία παρα­γω­γής πλαστών εγγρά­φων και τα κυκλώ­ματα των δια­κι­νη­τών αυξά­νουν τα κέρδη τους. Εκτός από το να τους εφο­διά­ζουν με δια­βα­τή­ρια ή άλλα έγγραφα που τους εμφα­νί­ζουν προ­ερ­χό­με­νους από εμπό­λε­μες περιο­χές, λει­τουρ­γούν στη Συρία και την Τουρκία και… «φρο­ντι­στή­ρια» στα οποία οι δια­κι­νη­τές «εκπαι­δεύ­ουν» τους πρό­σφυ­γες πώς να παρα­πλα­νούν τις αρχές κατά τους συνο­ρια­κούς ελέγ­χους.

Σύμφωνα με την εφη­με­ρίδα «24 ΩΡΕΣ» της Σόφιας, η οποία δημο­σιεύει δηλώ­σεις του πρώην επι­κε­φα­λής της Υπη­ρε­σίας Πλη­ρο­φο­ριών του Στρατού της Βουλ­γα­ρίας Τσάβδαρ Τσερ­βεν­κόφ, στη Συρία λει­τουρ­γούν και ακμά­ζουν ειδικά σχολεία για την κατάρ­τιση των προ­σφύ­γων. «Υπάρ­χουν στοι­χεία που δεί­χνουν ότι οι χιλιά­δες πρό­σφυ­γες που περνούν από την Τουρκία στην Ελλάδα δεν θα έφθαναν στα ελλη­νικά νησιά χωρίς τη σιωπηρή έγκριση του κράτους», ανέφερε.

«Οι άνθρω­ποι πλη­ρώ­νουν για να ενη­με­ρω­θούν τι έγγραφα χρειά­ζο­νται για να πάνε στη Γερ­μα­νία και για πλη­ρο­φο­ρίες σχετικά με τις κατάλ­λη­λες οδούς μετα­νά­στευ­σης. Επίσης λαμ­βά­νουν οδηγίες σχετικά με ποια προφορά να χρη­σι­μο­ποιούν και πώς να συμπε­ρι­φέ­ρο­νται στις συνε­ντεύ­ξεις, με σκοπό να παρα­πλα­νή­σουν τους διερ­μη­νείς», πρό­σθεσε.

Με ανα­κοί­νωσή της, εξάλλου, η Αστυ­νο­μία της Βουλ­γα­ρίας καλεί τους κυνη­γούς στις νοτιο­α­να­το­λι­κές περιο­χές της χώρας να είναι ιδιαί­τερα προ­σε­κτι­κοί και να μην πυρο­βο­λούν στα δάση ό,τι κινεί­ται (…) καθώς ο στόχος μπορεί να μην είναι αγριο­γού­ρουνο, αλλά πρό­σφυ­γας που επι­χει­ρεί να περάσει κρυφά στη χώρα…

Καθη­με­ρινή