«Για τα νησιά μας, η επιστροφή των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ είναι αποκατάσταση μιας ιστορικής αδικίας»

Τη δυνα­τό­τητα της Ελλάδας για εφαρ­μογή ειδικών, μειω­μέ­νων έως και κατά 30% συντε­λε­στών ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου, κατο­χυ­ρώ­νει σε μόνιμη βάση η πρόταση Οδηγίας που υιο­θε­τή­θηκε ομο­φώ­νως στο Ecofin της Τρίτης. Παράλ­ληλα, η Ελλάδα υπο­στή­ριξε και πέτυχε αλλαγή των κανόνων της ΕΕ ώστε να μπορεί να μειωθεί ο ΦΠΑ για αγαθά και υπη­ρε­σίες που είναι σχε­τι­κές με την αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, την προ­στα­σία της υγείας και την ψηφιακή μετά­βαση της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

Κατά τη διάρ­κεια των τεχνι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων σε επίπεδο Συμ­βου­λίου Ε.Ε., απο­τέ­λεσε πολι­τική επιλογή η εκπρο­σώ­πηση της χώρας μας σε υψηλό Κυβερ­νη­τικό επίπεδο, προ­κει­μέ­νου να εκφρά­ζο­νται διαρκώς οι πολι­τι­κές θέσεις και επι­λο­γές της Ελλάδας για τη δια­σφά­λιση των εθνικών συμ­φε­ρό­ντων και την επα­να­φορά φορο­λο­γι­κών δικαιω­μά­των, τα οποία από δεκα­ε­τίες είχε κατο­χυ­ρώ­σει η χώρα, όσον αφορά, κατά βάση, στην εφαρ­μογή μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ.

Επιλογή που απε­δεί­χθη ορθή και απο­τε­λε­σμα­τική, καθώς η πρόταση Οδηγίας, όπως υιο­θε­τή­θηκε, κατο­χυ­ρώ­νει σε μόνιμη βάση τη δυνα­τό­τητα της Ελλάδας για εφαρ­μογή ειδικών, μειω­μέ­νων έως και κατά 30% συντε­λε­στών ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου.

Δυνα­τό­τητα η οποία είχε απα­λει­φθεί από την πρόταση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής το 2018, η οποία αντι­με­τώ­πισε τη σχετική ειδική διάταξη της Οδηγίας για την Ελλάδα (άρθρο 120 Οδηγίας 2006/112/ΕΚ για τα νησιά του Αιγαίου) ως μετα­βα­τική και προς κατάρ­γηση στο πλαίσιο του ορι­στι­κού καθε­στώ­τος ΦΠΑ.

Η συμ­φω­νία επί της πρό­τα­σης Οδηγίας για τους συντε­λε­στές ΦΠΑ απο­τε­λεί ουσια­στική επι­τυ­χία για τη χώρα μας, καθώς περι­λαμ­βά­νει ειδικά μέτρα που αφορούν σε κρί­σι­μους τομείς της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και κοι­νω­νίας, όπως η πράσινη και ψηφιακή μετά­βαση, η ενί­σχυση των αγροτών και της αγοράς ακι­νή­των, η στήριξη των γεω­γρα­φι­κών ιδιαι­τε­ρο­τή­των της χώρας, μέσω της στή­ρι­ξης των νησιών του Αιγαίου, η ενί­σχυση της κοι­νω­νι­κής συνοχής, μέσω των ειδικών ρυθ­μί­σεων για την αντι­με­τώ­πιση κρίσεων και κατα­στρο­φών. Παράλ­ληλα, δια­σφα­λί­ζει κεκτη­μένα ελλη­νικά δικαιώ­ματα, ενώ διευ­ρύ­νει τη δυνα­τό­τητα εφαρ­μο­γής μειω­μέ­νων συντε­λε­στών σε κρί­σι­μους τομείς στο πλαίσιο του ευρω­παϊ­κού συστή­μα­τος ΦΠΑ, με παράλ­ληλη ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του ελλη­νι­κού φορο­λο­γι­κού συστή­μα­τος και της οικο­νο­μίας.

Ο Περι­φε­ρειάρ­χης, Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, δήλωσε σχετικά με την εξέλιξη αυτή:

“Για τα νησιά μας, η επι­στροφή των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ είναι απο­κα­τά­σταση μιας ιστο­ρι­κής αδικίας και η ένεση που τώρα χρειά­ζο­νται για να φέρουν ακόμα μεγα­λύ­τερα απο­τε­λέ­σματα προς όφελος και της εθνικής οικο­νο­μίας. Το μερίδιο των νησιών μας στην επι­τυ­χία του Του­ρι­σμού πρέπει να επα­νε­πεν­δυ­θεί στην τόνωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τάς τους. Η Πολι­τική Συμ­φω­νία των κρατών-μελών στο Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών Οικο­νο­μι­κών Ecofin, ανοίγει και ταυ­τό­χρονα φωτίζει τον δρόμο μια οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής που διε­ξά­γε­ται με όρους ανα­γνώ­ρι­σης συν­θη­κών και λήψης απο­φά­σεων με ιστο­ρικά, κοι­νω­νικά και οικο­νο­μικά αντα­να­κλα­στικά. Η μάχη του Υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών στο Ecofin είναι το μήνυμα που περι­μέ­ναμε από μια πολι­τεία που ενδια­φέ­ρε­ται, αγω­νί­ζε­ται και ανα­γνω­ρί­ζει. Τα νησιά περι­μέ­νουν την δικαί­ωση από τους ανι­στό­ρη­τους οικο­νο­μι­κούς δια­χει­ρι­στές του 2015”

Η ανα­κοί­νωση του Υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών

Σύμφωνα με ανα­κοί­νωση του Υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών, επε­τεύ­χθη, με ομο­φω­νία, Πολι­τική Συμ­φω­νία των κρατών-μελών στο Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών Οικο­νο­μι­κών Ecofin, ως προς την Πρόταση Οδηγίας για τους συντε­λε­στές ΦΠΑ στην Ε.Ε.

Η Συμ­φω­νία, η οποία θα υλο­ποι­η­θεί σε όλα τα κράτη-μέλη από το 2025, είναι το απο­τέ­λε­σμα συμ­βι­βα­σμού και επι­τυ­χούς δια­πραγ­μά­τευ­σης σε επίπεδο Ε.Ε. τα τελευ­ταία 2,5 έτη.

Κατά τη διάρ­κεια των τεχνι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων σε επίπεδο Συμ­βου­λίου Ε.Ε., απο­τέ­λεσε πολι­τική επιλογή η εκπρο­σώ­πηση της χώρας μας σε υψηλό Κυβερ­νη­τικό επίπεδο, προ­κει­μέ­νου να εκφρά­ζο­νται διαρκώς οι πολι­τι­κές θέσεις και επι­λο­γές της Ελλάδας για τη δια­σφά­λιση των εθνικών συμ­φε­ρό­ντων και την επα­να­φορά φορο­λο­γι­κών δικαιω­μά­των, τα οποία από δεκα­ε­τίες είχε κατο­χυ­ρώ­σει η χώρα, όσον αφορά, κατά βάση, στην εφαρ­μογή μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ.

Επιλογή που απε­δεί­χθη ορθή και απο­τε­λε­σμα­τική, καθώς η πρόταση Οδηγίας όπως υιο­θε­τή­θηκε, κατο­χυ­ρώ­νει σε μόνιμη βάση τη δυνα­τό­τητα της Ελλάδας για εφαρ­μογή ειδικών, μειω­μέ­νων κατά έως 30% συντε­λε­στών ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου.

Δυνα­τό­τητα η οποία είχε απα­λει­φθεί από την Πρόταση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής το 2018, η οποία αντι­με­τώ­πισε τη σχετική ειδική διάταξη της Οδηγίας για την Ελλάδα (άρθρο 120 Οδηγίας 2006/112/ΕΚ για τα νησιά του Αιγαίου) ως μετα­βα­τική και προς κατάρ­γηση στα πλαίσια του ορι­στι­κού καθε­στώ­τος ΦΠΑ.

Συγκε­κρι­μένα, το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών, δια της Γενικής Γραμ­μα­τέως Φορο­λο­γι­κής Πολι­τι­κής και Δημό­σιας Περιου­σίας κυρίας Αθηνάς Καλύβα, που παρευ­ρέθη σε όλες τις τεχνι­κές συσκέ­ψεις σε επίπεδο Συμ­βου­λίου Ε.Ε., και του Υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών κ. Χρήστου Σταϊ­κούρα σε επίπεδο Συμ­βου­λίου Ecofin, ανέ­δειξε το ζήτημα δια­τή­ρη­σης ειδικών συντε­λε­στών σε νησιά του Αιγαίου, συν­δέ­ο­ντας το ελλη­νικό αίτημα με την τελική της συμ­φω­νία επί του συνόλου των ρυθ­μί­σεων της πρό­τα­σης και ανα­δει­κνύ­ο­ντας ιδιαι­τε­ρό­τη­τες ελλη­νι­κής νησιω­τι­κό­τη­τας, αλλά και νομικά επι­χει­ρή­ματα υπέρ της ελλη­νι­κής θέσης.

Σε κάθε περί­πτωση, η Πρόταση Οδηγίας για τους συντε­λε­στές ΦΠΑ, όπως υιο­θε­τή­θηκε, έχει σαφή περι­βαλ­λο­ντική χροιά, καθώς είναι προ­σαρ­μο­σμένη στους ευρω­παϊ­κούς στόχους της Πρά­σι­νης Συμ­φω­νίας (Green Deal), τους οποίους υπο­στή­ριξε σθεναρά η χώρα μας, προ­τεί­νο­ντας και συμ­βάλ­λο­ντας παράλ­ληλα στην υιο­θέ­τηση των ανα­γκαίων συμπλη­ρω­μα­τι­κών παρεμ­βά­σεων για την ομαλή προ­σαρ­μογή των ομάδων που πλήτ­το­νται (αγρότες).

Ειδι­κό­τερα, το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών εστίασε σταθερά στην ανάγκη στή­ρι­ξης των μικρών αγροτών επα­να­φέ­ρο­ντας το πάγιο ελλη­νικό αίτημα για την παροχή δυνα­τό­τη­τας εφαρ­μο­γής μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ στα αγρο­τικά μηχα­νή­ματα καθώς και στο βαμβάκι, ως προ­ϋ­πό­θεση συμ­φω­νίας επί της πρό­τα­σης, και εισά­γο­ντας ρήτρα δια­σφά­λι­σης της δυνα­τό­τη­τας εφαρ­μο­γής μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ στα φυτο­φάρ­μακα – λιπά­σματα μέχρι και μετά το 2030.

Η Ελλάδα, επα­να­φέ­ρο­ντας σταθερά την πολι­τική της επι­φύ­λαξη προ­κει­μέ­νου για τη στήριξη των μικρών αγροτών, πέτυχε την ομόφωνη συμ­φω­νία όλων των κρατών-μελών για τη στήριξη του κλάδου σε όλα τα κράτη-μέλη, με την παροχή δυνα­τό­τη­τας εφαρ­μο­γής μειω­μέ­νων συντε­λε­στών σε βαμβάκι, αγρο­τικά μηχα­νή­ματα και λοιπά βασικά αγρο­τικά είδη, όταν οι δημο­σιο­νο­μι­κές συν­θή­κες το επι­τρέ­ψουν.

Περαι­τέρω, στόχος της Κυβέρ­νη­σης ήταν και είναι, επίσης, η στήριξη της αγοράς ακι­νή­των. Σε αυτό το πλαίσιο, το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών υπο­στή­ριξε σταθερά και πέτυχε τη διεύ­ρυνση της εφαρ­μο­γής των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ σε συναφή αγαθά και υπη­ρε­σίες, μέσω και της παροχής δυνα­τό­τη­τας αξιο­ποί­η­σης παρεκ­κλί­σεων που εφαρ­μό­ζουν για την εφαρ­μογή μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ άλλα κράτη-μέλη, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της αγοράς ακι­νή­των.

Επι­πρό­σθετα, το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών κατά τη διάρ­κεια των συζη­τή­σεων υπέβαλε επι­πλέον αιτή­ματα για παροχή δυνα­τό­τη­τας εφαρ­μο­γής μειω­μέ­νων συντε­λε­στών σε επι­μέ­ρους αγαθά και υπη­ρε­σίες, προ­κει­μέ­νου, εφόσον γίνουν απο­δε­κτά από τα κράτη-μέλη, να μπορούν να αξιο­ποι­η­θούν από τη χώρα μας, με βάση τις κοι­νω­νι­κές ανάγκες και τους δημο­σιο­νο­μι­κούς περιο­ρι­σμούς.

Ενδει­κτικά, η Ελλάδα υπο­στή­ριξε και πέτυχε εμπλου­τι­σμό του Κατα­λό­γου μειω­μέ­νων συντε­λε­στών με παροχή δυνα­τό­τη­τας, ενδει­κτικά:

• Εφαρ­μο­γής μειω­μέ­νων συντε­λε­στών σε ηλιακά πάνελ, βρε­φι­κές πάνες, μάσκες χει­ρουρ­γι­κές, υπη­ρε­σίες live streaming θεα­μά­των

• Απαλ­λα­γής ΦΠΑ σε βασικά είδη και υπη­ρε­σίες πρώτης ανάγκης, καθώς και ιατρικό εξο­πλι­σμό και ανα­πη­ρικά είδη

• Εφαρ­μο­γής απαλ­λα­γής ΦΠΑ σε περι­πτώ­σεις κρίσεων, κατα­στρο­φών, παν­δη­μιών.

Συνο­ψί­ζο­ντας, η συμ­φω­νία επί της πρό­τα­σης Οδηγίας για τους συντε­λε­στές ΦΠΑ απο­τε­λεί ουσια­στική επι­τυ­χία για τη χώρα μας, καθώς περι­λαμ­βά­νει ειδικά μέτρα που αφορούν κρί­σι­μους τομείς της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και κοι­νω­νίας, όπως η πράσινη και ψηφιακή μετά­βαση, η ενί­σχυση των αγροτών και της αγοράς ακι­νή­των, η στήριξη των γεω­γρα­φι­κών ιδιαι­τε­ρο­τή­των της χώρας, μέσω της στή­ρι­ξης των νησιών του Αιγαίου, η ενί­σχυση της κοι­νω­νι­κής συνοχής, μέσω των ειδικών ρυθ­μί­σεων για την αντι­με­τώ­πιση κρίσεων και κατα­στρο­φών. Παράλ­ληλα, δια­σφα­λί­ζει κεκτη­μένα ελλη­νικά δικαιώ­ματα, ενώ διευ­ρύ­νει τη δυνα­τό­τητα εφαρ­μο­γής μειω­μέ­νων συντε­λε­στών σε κρί­σι­μους τομείς στο πλαίσιο του ευρω­παϊ­κού συστή­μα­τος ΦΠΑ, με παράλ­ληλη ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του ελλη­νι­κού φορο­λο­γι­κού συστή­μα­τος και της οικο­νο­μίας.

Η Κυβέρ­νηση και το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών επι­βε­βαιώ­νουν την επιμονή και την προ­σή­λωση στις προ­ε­κλο­γι­κές δεσμεύ­σεις για στήριξη της κοι­νω­νίας και της οικο­νο­μίας, με σαφή στόχο τη συνο­λική ανά­πτυξη και πρόοδο, μέσα και από τον εκσυγ­χρο­νι­σμό και την πρόοδο του ευρω­παϊ­κού συστή­μα­τος ΦΠΑ.