Ο εκλεγμένος Πρόεδρος Τραμπ και οι ελληνικές υποθέσεις

Όταν πριν από οκτώ χρό­νια, ο Μπα­ράκ Ομπά­μα εκλέ­χθη­κε 44ος Πρό­ε­δρος των Ηνω­μέ­νων Πο­λι­τειών, ένα κύμα εν­θου­σια­σμού κα­τέ­κλυ­σε το ελ­λη­νι­κό κοινό, θε­ω­ρώ­ντας αυ­θαί­ρε­τα ότι μία νέα και ήπια προ­σέγ­γι­ση της εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής θα έχει θε­τι­κές συ­νέ­πειες για τις ελ­λη­νι­κές υπο­θέ­σεις. Τότε δεν είχε ξε­σπά­σει ακόμα η οι­κο­νο­μι­κή κρίση κι έτσι τα προ­βλή­μα­τα πε­ριο­ρί­ζο­νταν στις τουρ­κι­κές προ­κλή­σεις στο Αι­γαίο, το Κυ­πρια­κό και το Μα­κε­δο­νι­κό. Η λήξη της «πι­κρής» εμπει­ρί­ας της Προ­ε­δρί­ας Μπους καλ­λιέρ­γη­σε με­γά­λες προσ­δο­κί­ες, αντί­στοι­χες με εκεί­νες της νίκης του Κάρ­τερ επί του Φορντ το 1976.

Ωστό­σο, όπως ο Κάρ­τερ έτσι και ο Ομπά­μα έδει­ξε εμπρά­κτως ότι η αμε­ρι­κα­νι­κή εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή υπη­ρε­τεί το εθνι­κό συμ­φέ­ρον και χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται από συ­νέ­χεια ανε­ξαρ­τή­τως προ­σώ­πων και κομ­μά­των. Το ίδιο συμ­βαί­νει και τώρα. Μπο­ρεί οι εκλο­γές του 2016 να ήταν «ιδιαί­τε­ρες» ή «πρω­το­φα­νείς» λόγω της άκρως υψη­λής πο­λι­τι­κής έντα­σης, ωστό­σο στα εξω­τε­ρι­κά δεν ανα­μέ­νο­νται σπου­δαί­ες αλ­λα­γές.

Ο νι­κη­τής Τραμπ έχει εκ­φρά­σει μια εσω­στρε­φή διά­θε­ση που σχε­τί­ζε­ται με την υπα­να­χώ­ρη­ση από οι­κο­νο­μι­κές συμ­φω­νί­ες όπως ο TPP. Πα­ράλ­λη­λα, έχει δη­λώ­σει ότι ευ­νο­εί την ομα­λο­ποί­η­ση των σχέ­σε­ων με τη Ρωσία την οποία βλέ­πει ως ση­μα­ντι­κό πα­ρά­γο­ντα για την ει­ρή­νευ­ση στη Συρία, δια­φω­νεί όμως με την έντα­ξη της Κίνας στον Διε­θνή Ορ­γα­νι­σμό Εμπο­ρί­ου, διότι έτσι αντα­γω­νί­ζε­ται τις θέ­σεις ερ­γα­σί­ας στην Αμε­ρι­κή. Ως προς το Ιράκ, έχει χα­ρα­κτη­ρί­σει λάθος την αμε­ρι­κα­νι­κή εμπλο­κή, διότι απο­στα­θε­ρο­ποί­η­σε την ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή.

Παρά τα όσα γρά­φτη­καν την τε­λευ­ταία πε­ρί­ο­δο, ο Τραμπ δεν απέ­χει πολύ από τις κα­θιε­ρω­μέ­νες τά­σεις ούτε με την προ­σέγ­γι­ση του Ομπά­μα. Ως προς την Ελ­λά­δα -η οποία δεν βρι­σκό­ταν στην ατζέ­ντα κα­νε­νός υπο­ψη­φί­ου- έχει πει ότι η έντα­ξη στην Ευ­ρω­ζώ­νη ήταν λάθος και το Ευρώ είναι ένα νό­μι­σμα που δεν επι­τρέ­πει στη χώρα να εξέλ­θει τα­χύ­τε­ρα από την κρίση. Πρό­κει­ται για μια άποψη απο­δε­κτή από πολ­λούς οι­κο­νο­μο­λό­γους και τρα­πε­ζί­τες, όπως για πα­ρά­δειγ­μα ο Πα­να­γιώ­της Γεν­νη­μα­τάς, επί­τι­μος Αντι­πρό­ε­δρος της Ευ­ρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σε­ων. Ο Γεν­νη­μα­τάς ήταν επι­φυ­λα­κτι­κός για το Ευρώ από τα τέλη της δε­κα­ε­τί­ας του 1990 και σή­με­ρα πι­στεύ­ει ότι η Ελ­λά­δα έχει εμπλα­κεί στον φαύλο κύκλο των υφε­σια­κών μέ­τρων επει­δή δεν δια­θέ­τει τα νο­μι­σμα­τι­κά ερ­γα­λεία που θα βοη­θή­σουν να επέλ­θουν πλε­ο­νά­σμα­τα χωρίς υφε­σια­κά μέτρα.

Πέραν του Ευρώ, ο Τραμπ πι­στεύ­ει ότι η Ελ­λά­δα είναι ένα «γερ­μα­νι­κό» πρό­βλη­μα το οποίο δεν πρέ­πει να απα­σχο­λεί την Αμε­ρι­κή. Ωστό­σο, έχει εκ­φρά­σει ανη­συ­χί­ες για τις οι­κο­νο­μι­κές συ­νέ­πειες των προ­γραμ­μά­των του Ομπά­μα, οι οποί­ες πρέ­πει να ανα­χαι­τι­στούν «για να μην γίνει η Αμε­ρι­κή… Ελ­λά­δα.»

Στα υπό­λοι­πα θέ­μα­τα οι Έλ­λη­νες δεν πρέ­πει να είναι αι­σιό­δο­ξοι για πε­ρισ­σό­τε­ρη βο­ή­θεια από τον Ατλα­ντι­κό. Η Τουρ­κία ήταν και πα­ρα­μέ­νει ο πιο ση­μα­ντι­κός σύμ­μα­χος των ΗΠΑ, που πα­ρέ­χει ση­μα­ντι­κή βο­ή­θεια τόσο στο Ιράκ όσο και στο Αφ­γα­νι­στάν. Στην Κύπρο, η λύση του προ­βλή­μα­τος έχει πε­ρά­σει εδώ και χρό­νια στην ευ­θύ­νη της ΕΕ με την πάγια πρω­το­βου­λία του ΟΗΕ. Εφό­σον όμως ο τουρ­κι­κός πα­ρά­γο­ντας έχει την αμε­ρι­κα­νι­κή υπο­στή­ρι­ξη, οποια­δή­πο­τε λύση προ­τα­θεί δεν θα απο­μα­κρύ­νε­ται ου­σια­στι­κώς από το πνεύ­μα του σχε­δί­ου Ανάν, που νο­μι­μο­ποιού­σε την ει­σβο­λή και τις εθνι­κές εκ­κα­θα­ρί­σεις του 1974.

Τέλος, ως προς το Μα­κε­δο­νι­κό, οι ΗΠΑ δεν εν­δια­φέ­ρο­νται για τις ελ­λη­νι­κές ανη­συ­χί­ες ούτε για τον ανα­θε­ω­ρη­τι­σμό των Σλα­βο­μα­κε­δό­νων. Το ζή­τη­μα θε­ω­ρεί­ται επα­γω­γι­κό και σε μια τόσο ρευ­στή πα­γκό­σμια κα­τά­στα­ση ούτε ο Τραμπ, ούτε κα­νείς άλλος Πρό­ε­δρος δεν θα ξό­δευε πο­λι­τι­κό κε­φά­λαιο για μία συμ­βο­λι­κού τύπου δια­μά­χη, εκτός εάν είχε κάτι πολύ ση­μα­ντι­κό να κερ­δί­σει.

Συ­μπε­ρα­σμα­τι­κά, η επό­με­νη ημέρα θα έχει με­γά­λο εν­δια­φέ­ρον επει­δή ένας πλού­σιος επι­χει­ρη­μα­τί­ας εξε­λέ­γη Πρό­ε­δρος των ΗΠΑ κι ανα­μέ­νε­ται να φέρει σύ­ντο­μα αλ­λα­γές, του­λά­χι­στον στο ύφος της άσκη­σης πο­λι­τι­κής. Οι Έλ­λη­νες όμως δεν δι­καιο­λο­γού­νται πια να ανα­ζη­τούν από μη­χα­νής θεούς, αλλά οφεί­λουν οι ίδιοι να ενω­θούν και να ανα­ζη­τή­σουν το κοινό τους μέλ­λον, όπως ακρι­βώς θα κά­νουν αργά ή γρή­γο­ρα και οι Αμε­ρι­κα­νοί υπό τον Πρό­ε­δρο Τραμπ, ακόμη κι εκεί­νοι που δεν τον ψή­φι­σαν.