Οι αλλαγές στο μάθημα της Ιστορίας

ην πρόταση του Ινστι­τού­του Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής (ΙΕΠ) για τις αλλαγές στα νέα Προ­γράμ­ματα Σπουδών του μαθή­μα­τος της Ιστο­ρίας παρέ­δωσε στον υπουργό Παι­δείας,  Κώστα Γαβρό­γλου, ο πρό­ε­δρος του ΙΕΠ Γερά­σι­μος Κου­ζέ­λης και μέλη της επι­τρο­πής που έχει συστα­θεί για τον λόγο αυτό.

Οι αλλαγές στη φιλο­σο­φία και στη μεθο­δο­λο­γία του μαθή­μα­τος της Ιστο­ρίας επι­κε­ντρώ­νο­νται στους εξής άξονες:

Παρα­μέ­νει η χρο­νο­λο­γική κατα­νομή στο Δημο­τικό και το Γυμνά­σιο, η οποία ακο­λου­θεί το σχήμα (ανά τάξη): Αρχαιότητα-Μεσαίωνας-Νεότερη Εποχή-Σύγχρονη Εποχή.

Το σπει­ροει­δές σχήμα δεν εγκα­τα­λεί­πε­ται αλλά εμπλου­τί­ζε­ται με τη θεμα­τική προ­σέγ­γιση και ακο­λου­θεί τη νέα δομή. Παράλ­ληλα, συν­δυά­ζε­ται η χρο­νο­λο­γική με τη θεμα­τική προ­σέγ­γιση. Η βασική αφήγηση οργα­νώ­νε­ται χρο­νο­λο­γικά, πολυ­διά­στατα και περιε­κτικά και περι­λαμ­βά­νει όλες τις χρή­σι­μες ιστο­ρι­κές πλη­ρο­φο­ρίες (χώρος, χρόνος, πρόσωπα, γεγο­νότα, αίτια και απο­τε­λέ­σματα) συγκρο­τώ­ντας έτσι τη βασική δηλω­τική γνώση, ενώ εξει­δι­κεύ­ε­ται με θεμα­τι­κούς φακέ­λους. Οι θεμα­τι­κοί φάκελοι απο­τε­λούν ουσια­στική και­νο­το­μία γιατί έτσι επι­τυγ­χά­νε­ται η εμβά­θυνση σε ιστο­ρικά ζητή­ματα, η εξοι­κεί­ωση με την ιστο­ρική μέθοδο και η απο­δέ­σμευση από το σχολικό εγχει­ρί­διο. Επίσης, με τον τρόπο αυτό, ενι­σχύ­ε­ται η πρω­το­βου­λία και η δημιουρ­γι­κό­τητα των εκπαι­δευ­τι­κών καθώς και η ενεργή συμ­με­τοχή των μαθητών στην εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία.

Δίνεται έμφαση στην κοι­νω­νική, οικο­νο­μική και πολι­τι­σμική ιστορία και ενθαρ­ρύ­νε­ται η βιω­μα­τική κατα­νό­ηση και έρευνα του παρελ­θό­ντος. Π.χ. στη Δ΄ Δημο­τι­κού προ­τεί­νε­ται η διδα­σκα­λία της οικο­γε­νεια­κής, της προ­φο­ρι­κής και της τοπικής ιστο­ρίας.

Η ελλη­νική ιστορία συν­δέ­ε­ται με την ευρω­παϊκή και την παγκό­σμια και κυρίως με την ιστορία των βαλ­κα­νι­κών και μεσο­γεια­κών λαών, με τους οποίους οι Έλληνες δια­χρο­νικά βρί­σκο­νταν σε συνεχή αλλη­λε­πί­δραση.

Οι Τέχνες και τα γράμ­ματα παύουν να απο­τε­λούν ένα κεφάλαιο-παράρτημα στο τέλος του βιβλίου και εντάσ­σο­νται οργα­νικά στην κεντρική αφήγηση των ιστο­ρι­κών εξε­λί­ξεων έτσι ώστε να ανα­δει­κνύ­ε­ται η σχέση τους με το ιστο­ρικό γίγνε­σθαι, αλλά και να γίνεται αντι­λη­πτό το πώς τα ιστο­ρικά γεγο­νότα αντι­κα­το­πτρί­ζο­νται στην Τέχνη. Π.χ. στην Γ΄ Γυμνα­σίου, ο ρομα­ντι­σμός και ο νεο­κλα­σι­κι­σμός απο­τε­λούν ενό­τη­τες του κεφ. Ε Βιο­μη­χα­νική Επα­νά­σταση και αστική τάξη (μέσα 18ου αιώνα –δεκα­ε­τία 1870).

Σημειώ­νε­ται ότι τα Προ­γράμ­ματα Σπουδών θα συμπλη­ρω­θούν με εκπαι­δευ­τικό υλικό (βιβλία και υπό­λοι­ποι θεμα­τι­κοί φάκελοι) που θα εκπο­νη­θεί στο πλαίσιο προ­γράμ­μα­τος που ξεκι­νάει άμεσα, στο οποίο θα συμπε­ρι­λη­φθούν προ­γράμ­ματα και υλικά της Β’ και της Γ’ Λυκείου.

Στο τέλος της συνά­ντη­σης ο Υπουρ­γός Παι­δείας, Έρευνας και Θρη­σκευ­μά­των Κώστας Γαβρό­γλου δήλωσε:

«Έχουμε σήμερα στο Υπουρ­γείο Παι­δείας τη μεγάλη χαρά να συνα­ντή­σουμε –δεν είναι η πρώτη φορά που τους συναντάμε- την ομάδα που έχει επι­φορ­τι­στεί με το εξαι­ρε­τικά ενδια­φέ­ρον εγχεί­ρημα του σχε­δια­σμού του μαθή­μα­τος της Ιστο­ρίας από το Δημο­τικό μέχρι και το Λύκειο. Θέλω να ευχα­ρι­στήσω τα μέλη της ομάδας διότι επί σχεδόν δύο χρόνια, τον Ιανουά­ριο γίνο­νται δύο χρόνια, έκαναν μία εξαι­ρε­τική δουλειά, αφι­λο­κερ­δώς, σε μία περίοδο που τέτοιου είδους συμ­βο­λές και δεσμεύ­εις ακα­δη­μαϊ­κών, όλων των βαθ­μί­δων –δεν εννοώ μόνο των Πανεπιστημιακών- γίνο­νται ολοένα και πιο σπάνιες. Εδώ είναι ο Γενικός Γραμ­μα­τέας του Υπουρ­γείου Παι­δείας ο κύριος Γεωρ­γα­ντάς, ο κ. Κου­ζέ­λης Πρό­ε­δρος του ΙΕΠ, ο κ. Βόγλης, Πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής».

Ο Πρό­ε­δρος του ΙΕΠ Γερά­σι­μος Κου­ζέ­λης δήλωσε:

«Πάρα πολύ σύντομα να θυμίσω στις περισ­σό­τε­ρες και τους περισ­σό­τε­ρους από σας ότι είναι μία δια­δι­κα­σία που ολο­κλη­ρώ­θηκε μετά από μακρό χρόνο, μακρά κι εξαι­ρε­τικά απο­τε­λε­σμα­τική παρα­γω­γική συνερ­γα­σία με την επι­στη­μο­νική ομάδα. Νομίζω ότι ήδη πολλές και πολλοί θα παρευ­ρε­θή­κατε στην αρχική προ­σπά­θεια που κάναμε, στην οποία συμ­με­τεί­χαν πολύ περισ­σό­τε­ροι συνά­δελ­φοι, εκπαι­δευ­τι­κοί και των δύο βαθ­μί­δων ασχο­λού­με­νοι ή εξει­δι­κευ­μέ­νοι στην Ιστορία. Είχε προη­γη­θεί ένας πραγ­μα­τικά εξαι­ρε­τικά σημα­ντι­κός, κρί­σι­μος και παρα­γω­γι­κός διά­λο­γος με όλη αυτή την επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα κι επο­μέ­νως η εργασία της επι­τρο­πής η οποία ανέλαβε -υπό τους όρους που είπε ο Υπουργός- αφι­λο­κερ­δώς πλήρως, με τον πατριω­τι­σμό του αντι­κει­μέ­νου να επι­τε­λέ­σει αυτό το έργο, έχει βασι­στεί σε μία προη­γού­μενη συζή­τηση με την κοι­νό­τητα. Δεν σημαί­νει αυτό ότι δεν υπάρ­χουν δια­φω­νίες. Υπάρ­χουν δια­φω­νίες, δια­φο­ρε­τι­κές αντι­λή­ψεις. Νομίζω ότι το πολύ σημα­ντικό χαρα­κτη­ρι­στικό αυτής της πρό­τα­σης είναι ότι είναι συστη­μα­τική, έχει μία ενιαία λογική ακόμα και για εκείνες τις τάξεις στις οποίες θα χρεια­στεί να προ­σθέ­σουμε υλικό. Επο­μέ­νως, σκα­λο­πάτι – σκα­λο­πάτι από το Δημο­τικό οικο­δο­μεί μία αντί­ληψη περί Ιστο­ρίας. Δεν είναι το αντι­κεί­μενο μου, θα σας τα πουν οι συνά­δελ­φοι.

Επι­τρέψτε μου να προ­σθέσω κάτι, γιατί νομίζω ότι χρειά­ζε­ται να γνω­ρί­ζετε ότι αυτό είναι ένα πρώτο βήμα, ίσως είναι το πρώτο βήμα στην περίοδο αυτής της δια­κυ­βέρ­νη­σης, που αλλάζει πράγ­ματι το υλικό σε πολύ σημα­ντικό αντι­κεί­μενο της σχο­λι­κής εκπαί­δευ­σης. Σας θυμίζω ότι η αλλαγή στα προ­γράμ­ματα των Θρη­σκευ­τι­κών πατούσε πάνω σε προη­γού­με­νες επε­ξερ­γα­σίες, επο­μέ­νως έχουμε την πρώτη κρίσιμη παρέμ­βαση. Θα ακο­λου­θή­σουν –μετά από αυτό που έγινε πέρυσι που ονο­μά­σαμε ‘εξορ­θο­λο­γι­σμό της ύλης’- αλλαγές ανα­μόρ­φω­σης, εξίσου εξορ­θο­λο­γι­σμού κι εκσυγ­χρο­νι­σμού των προ­γραμ­μά­των σπουδών και των εκπαι­δευ­τι­κών υλικών όλων των αντι­κει­μέ­νων. Κι αυτό θα αρχίσει πάρα πολύ σύντομα. Επο­μέ­νως, αφορά τη σημε­ρινή κατά­θεση της πρό­τα­σης και τα υλικά που θα χρεια­στεί να συνο­δέ­ψουν τα προ­γράμ­ματα σπουδών που κατέ­θεσε η επι­στη­μο­νική ομάδα πρό­κει­ται άμεσα να παρα­χθούν σκα­λο­πάτι – σκα­λο­πάτι από το Δημο­τικό πηγαί­νο­ντας προς το Λύκειο το επόμενο χρονικό διά­στημα.

Ένα, ακόμα, πολύ μεγάλο ευχα­ρι­στώ στους παρό­ντες και στους απόντες -γιατί ήταν πάρα πολλοί και οι συνερ­γά­τες του εκπαι­δευ­τι­κού χώρου, δηλαδή της Πρω­το­βάθ­μιας και Δευ­τε­ρο­βάθ­μιας Εκπαίδευσης- για την προ­σφορά τους σ’ αυτό που είναι το σημε­ρινό απο­τέ­λε­σμα».

ην επι­τροπή απαρ­τί­ζουν: Πολυ­μέ­ρης Βόγλης, Κώστας Κασβί­κης, Γιώργος Κόκ­κι­νος, Χρι­στίνα Κου­λούρη, Άγγελος Παλη­κί­δης, Βασίλης Τσάφος.

Συνερ­γά­τες: Μαρία Βλαχάκη, Πανα­γιώ­της Γατσω­τής, Σοφία Γελα­δάκη, Ιγνά­τιος Καρά­μη­νας, Ιωάννης Κασκα­μα­νί­δης, Χαρά­λα­μπος Κουρ­για­ντά­κης, Γεωργία Κουσερή, Κων­στα­ντί­νος Κωστα­βα­σί­λης, Γεώρ­γιος Μακα­ρα­τζής, Γεωργία Παπαν­δρέου, Εμμα­νουήλ Περάκης, Τρια­ντά­φυλ­λος Πετρί­δης, Πανα­γιώ­της Πυρ­πυ­ρής, Βασι­λική Σακκά, Θεοδώρα Χασεκίδου-Μάρκου.

πηγή tvxs.gr