ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ: Χαμηλότερος ο φετινός τζίρος στις 9 από τις 10 επιχειρήσεις

Η εξα­μη­νιαία έρευνα του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ σε πανελ­λα­δικό δείγμα επι­χει­ρή­σεων λια­νι­κού εμπο­ρίου επι­χει­ρεί μια πρώτη απο­τί­μηση των επι­πτώ­σεων της κρίσης COVID 19. Όπως προ­κύ­πτει, χωρίς αμφι­βο­λία τα απο­τε­λέ­σματα συμ­βα­δί­ζουν με εκείνα της ΕΛΣΤΑΤ φωτί­ζουν ωστόσο πλευρές της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας στο λιανικό εμπόριο που μπορεί να συμ­βάλ­λουν στη συγκρό­τηση πολι­τι­κών. Για τη συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των επι­χει­ρή­σεων (σχεδόν οι 9 στις 10) ο κύκλος εργα­σιών του 2020 θα είναι χαμη­λό­τε­ρος σε σύγκριση με την περυ­σινή χρονιά (2019), λόγω της παν­δη­μίας.

Εκτι­μάτε ότι η παν­δη­μία θα επη­ρε­ά­σει αρνη­τικά θετικά ή δεν θα επη­ρε­ά­σει τον τζίρο της επι­χεί­ρη­σης για το 2020 σε σύγκριση με το 2019;
	ΑΡΝΗΤΙΚΑ	87,1%
	ΘΕΤΙΚΑ	5,6%
	ΔΕΝ ΘΑ ΕΠΗΡΕΑΣΕΙ	6,5%
	ΔΓ/ΔΑ	0,8%

 

Ωστόσο, από την έρευνα κατα­γρα­φής των «λου­κέ­των» που πραγ­μα­το­ποιεί τα τελευ­ταία 10 χρόνια το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ- φαί­νε­ται ότι η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα προς το παρόν φαί­νε­ται να αντέχει παρά τα όποια περιο­ρι­στικά μέτρα έχουν επι­βλη­θεί. Με άλλα λόγια φαί­νε­ται ότι η αγορά τήρησε στάση ανα­μο­νής,

Πέρα από κάθε αμφι­βο­λία, το απο­τύ­πωμα της παν­δη­μίας στο οικο­σύ­στημα του λια­νι­κού εμπο­ρίου είναι βαθύ επη­ρε­ά­ζο­ντας αρνη­τικά τις προσ­δο­κίες των οικο­νο­μι­κών μονάδων. Όμως οι επι­πτώ­σεις δεν κατα­νέ­μο­νται ισόρ­ροπα και με μια κανο­νι­κό­τητα. Μια από τις συνέ­πειες της παν­δη­μίας είναι η αύξηση της έντασης των δια­κλα­δι­κών και των δια­πε­ρι­φε­ρεια­κών αντι­θέ­σεων. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό πως κάποιες περι­φέ­ρειες, εν μέσω βέβαια ισχυρών πιέσεων δια­τη­ρούν υψη­λό­τε­ρους βαθμούς ανθε­κτι­κό­τη­τας, π.χ. η Αττική έναντι των νησιω­τι­κών περιο­χών, οι οποίες επλή­γη­σαν σε συντρι­πτικό βαθμό εξαι­τίας της πτώσης της του­ρι­στι­κής κίνησης.

Εκτι­μάτε ότι η παν­δη­μία θα επη­ρε­ά­σει αρνη­τικά θετικά ή δεν θα επη­ρε­ά­σει τον τζίρο της επι­χεί­ρη­σης για το 2020 σε σύγκριση με το 2019 (κατά Γεω­γρα­φική Ενότητα);
		Γεω­γρα­φική Ενότητα				Σύνολο
		Βόρεια Ελλάδα	Κεντρική Ελλάδα	Νησιά	Αττική
	ΑΡΝΗΤΙΚΑ	87,3%	87,9%	97,4%	80,6%	87,1%
	ΘΕΤΙΚΑ	5,3%	5,1%	0,0%	9,5%	5,6%
	ΔΕΝ ΘΑ ΕΠΗΡΕΑΣΕΙ	6,1%	5,6%	2,6%	9,9%	6,5%

Το στοι­χείο αυτό τεκ­μη­ριώ­νει και την ιδιό­τυπη αντοχή που παρα­τη­ρεί­ται στην πορεία των λου­κέ­των στην περι­φέ­ρεια Αττικής. Παράλ­ληλα παρό­μοιες αντι­θέ­σεις επι­τα­χύ­νο­νται και σε κλαδικό επίπεδο.

Εκτι­μάτε ότι η παν­δη­μία θα επη­ρε­ά­σει αρνη­τικά θετικά  ή δεν θα επη­ρε­ά­σει τον τζίρο της επι­χεί­ρη­σης για το 2020 σε σύγκριση  με το 2019 (κατά επι­μέ­ρους κλάδο δρα­στη­ριό­τη­τας);
		Δρα­στη­ριό­τητα					Σύνολο
		Παντο­πω­λεία / περί­πτερα	Τρόφιμα	Οικια­κός εξο­πλι­σμός	Ένδυση Υπόδηση	Άλλοι Υπο­κλά­δοι
	ΑΡΝΗΤΙΚΑ	72,5%	74,7%	89,2%	98,0%	95,7%	87,1%
	ΘΕΤΙΚΑ	11,9%	15,4%	1,0%	0,8%	1,4%	5,6%
	ΔΕΝ ΘΑ ΕΠΗΡΕΑΣΕΙ	12,7%	8,8%	9,8%	1,2%	2,4%	6,5%
	ΔΓ/ΔΑ	3,0%	1,0%	0,0%	0,0%	0,5%	0,8%

Για παρά­δειγμα οι επι­χει­ρή­σεις που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στα λιανικό εμπόριο τρο­φί­μων εμφα­νί­ζουν σχετικά λιγό­τερο αρνη­τι­κές εκτι­μή­σεις για την πορεία του κύκλου εργα­σιών το 2020 συγκρι­τικά με την ένδυση-υπόδηση. Η διττή αυτή παρα­τή­ρηση δείχνει πως οι επι­πτώ­σεις της παν­δη­μίας του COVID-19 δεν είναι σε καμία περί­πτωση ορι­ζό­ντιες. Για τον λόγο αυτό μια βαθύ­τερη προ­σέγ­γιση των επι­πτώ­σεων της ύφεσης θα οδη­γή­σει στη δια­μόρ­φωση κατάλ­λη­λων εργα­λείων και πολι­τι­κών για την αντι­με­τώ­πιση του ισχυρού αρνη­τι­κού αντί­κτυ­που.

 

• Κύκλος εργα­σιών

 

Ο μέσος όρος πτώσης του κύκλου εργα­σιών, για όσες επι­χει­ρή­σεις ότι θα έχουν μικρό­τε­ρες πωλή­σεις φέτος συγκρι­τικά με πέρυσι, δια­μορ­φώ­νε­ται σε 50%. Το στοι­χείο αυτό μοιάζει να συμ­βα­δί­ζει με την χρο­νο­σειρά των σημεια­κών εκτι­μή­σεων του τζίρου, όπου παρα­τη­ρεί­ται μείωση κατά 20% του μέσου τζίρου των επι­χει­ρή­σεων κατά το πρώτο εξάμηνο σε σύγκριση με το αντί­στοιχο εξάμηνο του 2019.

Μία ακόμη εξαι­ρε­τικά ανη­συ­χη­τική επί­πτωση της κρίσης COVID 19 εντο­πί­ζε­ται στον τομέα των επεν­δύ­σεων όπου σχεδόν οι μισές επι­χει­ρή­σεις ακύ­ρω­σαν προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες επεν­δύ­σεις.

 

Ακυ­ρώ­σατε κάποια επέν­δυση σχετική με την επι­χεί­ρηση λόγω της παν­δη­μίας;
ΝΑΙ	47,8%
ΟΧΙ	51,8%
ΔΓ/ΔΑ	0,4%

Ο αντί­κτυ­πος αυτής της εκτε­τα­μέ­νης απο­ε­πέν­δυ­σης θα είναι ιδιαί­τερα ισχυρός, καθώς η αρνη­τική απά­ντηση δεν σημαί­νει κατ΄ ανάγκη  την χρονική μετα­τό­πιση τους. Ως εκ τούτου, η έλλειψη επεν­δύ­σεων θέτει σε κίνδυνο την προ­σπά­θεια προ­σαρ­μο­γής στο νέο, γεμάτο προ­κλή­σεις, οικο­νο­μικό και επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον.

Η έρευνα κατα­γρά­φει σημα­ντι­κές καθυ­στε­ρή­σεις/ ακυ­ρώ­σεις στις παραγ­γε­λιών μετά την άρση του “Lockdown”.

Υπήρξαν καθυ­στε­ρή­σεις ή ακυ­ρώ­σεις παραγ­γε­λιών λόγω δυσκο­λιών στηνεφο­δια­στική αλυσίδα  μετά την άρση του «lockdown»;
ΝΑΙ	69,0%
ΟΧΙ	30,9%
ΔΓ/ΔΑ	0,1%

Επτά στις δέκα επι­χει­ρή­σεις παρα­τή­ρη­σαν καθυ­στε­ρή­σεις στις παραγ­γε­λίες τους ή προ­χώ­ρη­σαν σε ακυ­ρώ­σεις εξαι­τίας του δυσμε­νούς περι­βάλ­λο­ντος που προ­κά­λεσε η παν­δη­μία. Σημειώ­νο­νται λοιπόν ανα­τα­ρά­ξεις στην εφο­δια­στική αλυσίδα, φαι­νό­μενο μάλιστα που επη­ρε­ά­ζει τη λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σεων σε διεθνές επίπεδο, με τις μεγα­λύ­τε­ρες και περισ­σό­τερο οργα­νω­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις να φαί­νε­ται να εδραιώ­νο­νται και να απο­σπούν νέα μερίδια αγοράς.

Παράλ­ληλα, σημα­ντι­κές είναι οι δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις που παρα­τη­ρού­νται στην εφο­δια­στική αλυσίδα κατά επι­μέ­ρους κλάδο δρα­στη­ριό­τη­τας. Και εδώ, τα μεγα­λύ­τερα εμπόδια αντι­με­τω­πί­ζουν η Ένδυση και Υπόδηση και ακο­λου­θούν οι άλλοι υπο­κλά­δοι ενώ στα τρόφιμα η εικόνα είναι σαφώς βελ­τιω­μένη, χωρίς όμως να λείπουν και εκεί τα προ­βλή­ματα.

 

Υπήρξαν καθυ­στε­ρή­σεις ή ακυ­ρώ­σεις παραγ­γε­λιών λόγω δυσκο­λιών στην εφο­δια­στική αλυσίδα μετά την άρση του «lockdown» (κατά οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα);
	Παντο­πω­λεία / περί­πτερα	Τρόφιμα	Οικια­κός εξο­πλι­σμός	Ένδυση Υπόδηση	Άλλοι Υπο­κλά­δοι	Σύνολο
ΝΑΙ	49,1%	54,9%	72,8%	82,0%	79,1%	69,0%
ΟΧΙ	50,9%	44,3%	27,2%	18,0%	20,9%	30,9%
ΔΓ/ΔΑ	0,0%	0,7%	0,0%	0,0%	0,0%	0,1%

Ένα από τα ενδια­φέ­ρο­ντα ευρή­ματα της έρευνας είναι ότι η συμ­με­τοχή των ελλη­νι­κών προ­ϊ­ό­ντων που εμπο­ρεύ­ο­νται οι εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις αυξά­νε­ται σε σύγκριση την προη­γού­μενη περίοδο (Πίνακας 7). Η δια­τά­ραξη της εφο­δια­στι­κής αλυ­σί­δας λόγω του COVID-19 ενδέ­χε­ται να επι­τά­χυνε την τάση αυτή, ενώ η παγιο­ποί­ηση της δύναται να συμ­βά­λει στην διεύ­ρυνση των αλυ­σί­δων αξίας της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας

 

• Μέτρα και τρόποι αντι­με­τώ­πι­σης της παν­δη­μίας

 

Σχεδόν έξι στις δέκα επι­χει­ρή­σεις έκαναν χρήση της εμπρό­θε­σμης κατα­βο­λής ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών με έκπτωση 25%. Ως εκ τούτου, η συγκε­κρι­μένη πρω­το­βου­λία κινή­θηκε προς τη σωστή κατεύ­θυνση για την άμβλυνση των επι­πτώ­σεων της παν­δη­μίας. Ωστόσο, τέσ­σε­ρις στις δέκα επι­χει­ρή­σεις δεν κατόρ­θω­σαν να επω­φε­λη­θούν του μέτρου, γεγονός ενδει­κτικό του μεγέ­θους των πιέσεων που δέχθη­καν οι επι­χει­ρή­σεις του λια­νι­κού εμπο­ρίου, της περιο­ρι­σμέ­νης ρευ­στό­τη­τας αλλά και της αβε­βαιό­τη­τας για τις εξε­λί­ξεις στο μέλλον.

Υψηλή ήταν η απήχηση του μέτρου κατα­βο­λής μειω­μέ­νου μισθώ­μα­τος κατά 40% τους μήνες Μάρτιο έως Ιούνιο, καθώς επω­φε­λή­θη­καν σχεδόν οκτώ στις δέκα επι­χει­ρή­σεις. Από την άλλη, περίπου δύο στις δέκα επι­χει­ρή­σεις δεν αξιο­ποί­η­σαν τη συγκε­κρι­μένη παρέμ­βαση για διά­φο­ρους λόγους.

Παρό­μοια είναι η εικόνα για τις επι­χει­ρή­σεις που χρη­μα­το­δο­τή­θη­καν μέσω Απο­ζη­μί­ω­σης Ειδικού Σκοπού. Το μάλλον υψηλό ποσοστό των επι­χει­ρή­σεων που δεν επω­φε­λή­θηκε από το μέτρο αυτό, μπορεί να οφεί­λε­ται κυρίως και στο είδος των επι­χει­ρή­σεων που ερω­τή­θη­καν (πχ επι­χει­ρή­σεις που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στη λιανική τρο­φί­μων).

Μόλις 3 στις 10 ωφε­λή­θη­καν από τη χρη­μα­το­δό­τηση μέσω της 1ης φάσης της Επι­στρε­πτέας Προ­κα­τα­βο­λής. Πιθανόν, το πολύ αυστηρό πλαίσιο της πρώτης φάσης εφαρ­μο­γής, ιδιαί­τερα αν το τελευ­ταίο συγκρι­θεί με εκείνο της αντί­στοι­χης δεύ­τε­ρης, περιό­ρισε, του­λά­χι­στον σε πρώτο στάδιο, τους ωφε­λη­μέ­νους στις επι­χει­ρή­σεις λια­νι­κού εμπο­ρίου. Παρόλα αυτά, οι διορ­θω­τι­κές κινή­σεις της δεύ­τε­ρης φάσης του μέτρου απο­κα­τέ­στη­σαν σε σημα­ντικό βαθμό τις κατα­γε­γραμ­μέ­νες στρε­βλώ­σεις και αδικίες, ενώ η επι­κεί­μενη τρίτη και τελευ­ταία φάση εκτι­μά­ται πως θα διευ­ρύ­νει ακόμη περισ­σό­τερο των αριθμό των δικαιού­χων.

 

• Προσ­δο­κίες – εκτι­μή­σεις 

 

Ενδει­κτικό της αβε­βαιό­τη­τας αλλά και της απαι­σιο­δο­ξίας της αγοράς απο­τε­λεί και η εκτί­μηση των επι­χει­ρή­σεων του λια­νι­κού σχετικά με το χρονικό διά­στημα που θα χρεια­στεί για την επα­να­φορά στην προ της παν­δη­μίας κατά­σταση. Σχεδόν έξι στις δέκα επι­χει­ρή­σεις (55,0%) θεωρούν ότι θα χρεια­στούν του­λά­χι­στον δύο χρόνια για την απο­κα­τά­σταση της ομα­λό­τη­τας ενώ μία στις δέκα εξαρτά την απά­ντησή της από το εάν θα υπάρξει δεύτερο κύμα της παν­δη­μίας ή όχι. Αντί­θετα, μόλις το 6,1% των επι­χει­ρή­σεων πιστεύ­ουν πως η αγορά έχει ήδη επι­στρέ­ψει στην προτέρα κατά­σταση ή θα το κάνει εντός του επό­με­νου εξα­μή­νου.

 

• Οικο­νο­μικά στοιχεία-Προβλέψεις

 

Ο αντί­κτυ­πος της παν­δη­μίας απο­τυ­πώ­νε­ται τόσο στις αγορές εμπο­ρευ­μά­των όσο και στον εξα­μη­νιαίο κύκλο εργα­σιών. Μία στις δύο επι­χει­ρή­σεις προ­βλέ­πει ότι το επόμενο εξάμηνο η συνο­λική κατά­σταση της επι­χεί­ρη­σής θα είναι χει­ρό­τερη από εκείνη του Α εξα­μή­νου του 2020. Στο ίδιο πλαίσιο, οι μισές επι­χει­ρή­σεις εκτι­μούν ότι ο κύκλος εργα­σιών κατά το πρώτο εξάμηνο του 2020 θα μειωθεί σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του τρέ­χο­ντος έτους. Ωστόσο, μάλλον ενθαρ­ρυ­ντικά για την αγορά εργα­σίας καθώς η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των επι­χει­ρή­σεων προ­βλέ­πει ότι θα δια­τη­ρή­σει στα­θε­ρές τις θέσεις μισθω­τής απα­σχό­λη­σης το δεύτερο εξάμηνο του 2020.

Το πρώτο εξάμηνο του έτους οι αγορές περιο­ρί­στη­καν κατά 14,7% σε σχέση με το αντί­στοιχο εξάμηνο του 2019 ενώ το ίδιο διά­στημα ο τζίρος των επι­χει­ρή­σεων μειώ­θηκε κατά 20,2%. Η εικόνα αυτή συν­δέ­ε­ται με τις απα­ντή­σεις των επι­χει­ρή­σεων καθώς οι επτά στις δέκα έκαναν λιγό­τε­ρες αγορές εμπο­ρευ­μά­των σε σύγκριση με το προη­γού­μενο εξάμηνο και οι οκτώ στις δέκα υπο­στή­ρι­ξαν ότι οι πωλή­σεις ήταν χαμη­λό­τε­ρες για την ίδια περίοδο.   Η επι­δεί­νωση των συν­θη­κών στην αγορά απο­τυ­πώ­νε­ται και στις μετα­βο­λές του κύκλου εργα­σιών το πρώτο εξάμηνο του 2020 σε σχέση με το αντί­στοιχο περσινό. Το εύρημα αυτό είναι ενδει­κτικό του μεγέ­θους των πιέσεων που δέχθηκε η αγορά κατά  το πρώτο εξάμηνο του έτους, μετά μάλιστα από μια μακρά περίοδο ισχυρών ανα­τα­ρά­ξεων εξαι­τίας της οικο­νο­μι­κής κρίσης.

Μόλις δύο στις δέκα επι­χει­ρή­σεις δια­θέ­τουν υπη­ρε­σία ηλε­κτρο­νι­κών παραγ­γε­λιών, η ύπαρξη της οποίας ήταν άκρως απα­ραί­τητη για την πραγ­μα­το­ποί­ηση πωλή­σεων κατά την κορύ­φωση της κρίσης υγείας το πρώτο εξάμηνο του έτους. Το εν λόγω εύρημα δεν προ­κα­λεί εντύ­πωση, ιδιαί­τερα αν ληφθεί υπόψη η πυκνό­τητα των εξε­λί­ξεων και ο αιφ­νι­δια­σμός της αγοράς από το μέγεθος των επι­πτώ­σεων σε συν­δυα­σμό με την έλλειψη κινή­τρων και το δισταγμό των πολλών επι­χει­ρη­μα­τιών να επεν­δύ­σουν σε νέες τεχνο­λο­γίες, ιδιαί­τερα όταν η διαδοχή δεν είναι εξα­σφα­λι­σμένη. Από την άλλη, η απο­ε­πέν­δυση που παρα­τη­ρή­θηκε στο λιανικό εμπόριο σίγουρα απο­τε­λεί ένα ακόμη εμπόδιο στην προ­σπά­θεια ανα­βάθ­μι­σης των ψηφια­κών δυνα­το­τή­των των επι­χει­ρή­σεων του κλάδου.

 

• Η αντοχή των «λου­κέ­των»

 

Σε επίπεδο συνόλου κατα­γρα­φών, τα λουκέτα αυξά­νο­νται οριακά κατά 1,08% σε σχέση με τον Μάρτιο του 2019. Ωστόσο, η μείωση αυτή δεν είναι καθο­λική αλλά παρου­σιά­ζει δια­κυ­μάν­σεις ανά αγορά.  Έτσι, η Αθήνα παρου­σιά­ζει οριακή βελ­τί­ωση  ενώ αντί­θετα στις πολύ σημα­ντι­κές αγορές του Πειραιά, της Θεσ­σα­λο­νί­κης και της Πάτρας κατα­γρά­φο­νται αυξή­σεις της τάξης του 1% στα κλειστά κατα­στή­ματα.

Από τις περι­φε­ρεια­κές αγορές της Αττικής στη Νέα Ιωνία και την Κηφισιά, κατα­γρά­φο­νται ιδιαί­τερα μεγάλες αυξή­σεις. Ενώ φαί­νε­ται να διορ­θώ­νε­ται σημα­ντικά η εικόνα του Χαλαν­δρίου και δευ­τε­ρευό­ντως της Καλ­λι­θέας όπου κατα­γρά­φο­νται μειώ­σεις των κλει­στών επαγ­γελ­μα­τι­κών στεγών.

Όπως προ­κύ­πτει στην Αθήνα η οριακή μείωση των κλει­στών κατα­στη­μά­των οφεί­λε­ται κυρίως  στην ενί­σχυση της ενερ­γούς επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας στο Κολω­νάκι αλλά και στο εμπο­ρικό τρίγωνο. Οι αυξή­σεις αυτές παρά το ότι είναι σημα­ντι­κές μετριά­ζο­νται από την κάμψη της επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας που κατα­γρά­φε­ται στις κεντρι­κές οδικές αρτη­ρίες (Πανεπιστημίου-Σταδίου-Ακαδημίας).

Κινη­τι­κό­τητα

Ωστόσο, οι μετα­βο­λές που κατα­γρά­φο­νται δεν οφεί­λο­νται απο­κλει­στικά και μόνο στις επι­πτώ­σεις της παν­δη­μίας αλλά και στην έντονη κινη­τι­κό­τητα της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας που κατα­γρά­φε­ται στα κέντρα των πόλεων. Από την έρευνα κατέστη σαφές ότι σχεδόν το 50% του συνόλου των «λου­κέ­των» της περιό­δου κατα­γρα­φής είχε πραγ­μα­το­ποι­η­θεί πριν Lockdown.

Σε γενικές γραμμές παρα­τη­ρεί­ται μία ελαφρά υπο­χώ­ρηση της παρου­σίας του εμπο­ρίου η οποία εν πολλοίς ισο­φα­ρί­ζε­ται από την ενί­σχυση της παρου­σίας των λοιπών κλάδων οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Η εστίαση, παρά τα όποια περιο­ρι­στικά μέτρα που έχουν επι­βλη­θεί φαί­νε­ται να αντέχει και να ενι­σχύει οριακά την παρου­σία της σε όλες σχεδόν τις τοπικές αγορές.

Συνο­ψί­ζο­ντας, θα μπο­ρού­σαμε να πούμε ότι η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα προς το παρόν φαί­νε­ται να αντέχει παρά τα όποια περιο­ρι­στικά μέτρα έχουν επι­βλη­θεί. Με άλλα λόγια φαί­νε­ται ότι η αγορά τήρησε στάση ανα­μο­νής, προσ­δο­κώ­ντας αυξη­μένο τζίρο λόγω του­ρι­στι­κών ροών. Σε αυτό βοή­θη­σαν και τα μέτρα υπο­στή­ρι­ξης της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας αλλά και η άτυπη ανα­στολή είσπρα­ξης ληξι­πρό­θε­σμων υπο­χρε­ώ­σεων από όλους τους εμπλε­κό­με­νους φορείς (Εφορία, ΕΦΚΑ, ΔΕΚΟ, ιδιο­κτή­τες κλπ). Εκ των υστέρων θα μπο­ρού­σαμε να πούμε ότι τα μέτρα αυτά ήταν προς τη σωστή κατεύ­θυνση αλλά θα πρέπει να επε­κτα­θούν ώστε καλυ­φθούν οι μειω­μέ­νοι τζίροι της θερινής περιό­δου (έλλειψη του­ρι­στι­κών ροών) αλλά και οι επι­πτώ­σεις του δεύ­τε­ρου δια­φαι­νό­με­νου κύματος παν­δη­μίας που είναι προ των πυλών.

Πηγή: newmoney.gr