Νέα ανησυχία για μεταναστευτικές ροές από Λιβύη

• Κα­θη­με­ρι­νό το φαι­νό­με­νο λουό­με­νοι να γί­νο­νται μάρ­τυ­ρες απο­βί­βα­σης ολι­γά­ριθ­μων πα­ρά­τυ­πων με­τα­να­στών ή πλα­στι­κών βαρ­κών στις ακτές της Ρόδου

Ανα­ζω­πυ­ρώ­νο­νται οι ανη­συ­χί­ες στις το­πι­κές αρχές και την κοι­νω­νία της Ρόδου, καθώς σύμ­φω­να με ευ­ρω­παϊ­κές και ελ­λη­νι­κές πηγές ασφα­λεί­ας, υπάρ­χουν εν­δεί­ξεις ότι δί­κτυα δια­κί­νη­σης αν­θρώ­πων από τη Λιβύη επα­νερ­γο­ποιού­νται, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας νέες δια­δρο­μές προς το Αι­γαίο.

Η πι­θα­νό­τη­τα να «ανοί­ξει» εκ νέου η απο­κα­λού­με­νη «διε­θνής Β», η θα­λάσ­σια γραμ­μή που συν­δέ­ει τη βό­ρεια Λιβύη με τα νο­τιο­α­να­το­λι­κά Δω­δε­κά­νη­σα, επα­να­φέ­ρει μνή­μες των δύ­σκο­λων πε­ριό­δων του 2023 και 2024, όταν η Ρόδος δέ­χτη­κε αυ­ξη­μέ­νες με­τα­να­στευ­τι­κές ροές, πέρα από τις δυ­να­τό­τη­τές της.

Το 2023-2024: Ένα δύ­σκο­λο δί­δυ­μο έτος για τη Ρόδο

Η νη­σιω­τι­κή πε­ρι­φέ­ρεια του ΝΑ Αι­γαί­ου έχει με­τα­τρα­πεί, τα τε­λευ­ταία χρό­νια, σε πεδίο γε­ω­πο­λι­τι­κών ισορ­ρο­πιών, όπου το με­τα­να­στευ­τι­κό χρη­σι­μο­ποιεί­ται σύμ­φω­να με δι­πλω­μα­τι­κές ανα­λύ­σεις και ως ερ­γα­λείο πί­ε­σης. Πολ­λοί ανα­λυ­τές εκ­φρά­ζουν τον φόβο ότι η Τουρ­κία, είτε μέσω ανο­χής είτε μέσω υπο­δαύ­λι­σης με­τα­να­στευ­τι­κών κι­νή­σε­ων, ασκεί μια μορφή «υβρι­δι­κής πί­ε­σης» προς την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση, με στόχο είτε οι­κο­νο­μι­κά ανταλ­λάγ­μα­τα είτε πο­λι­τι­κή δια­πραγ­μα­τευ­τι­κή ισχύ.

Την πε­ρί­ο­δο 2023–2024, η Ρόδος βίωσε ση­μα­ντι­κή πίεση από τις αυ­ξη­μέ­νες αφί­ξεις με­τα­να­στών, με δε­κά­δες μικρά σκάφη να προ­σεγ­γί­ζουν κυ­ρί­ως την ανα­το­λι­κή και νότια ακτο­γραμ­μή του νη­σιού. Οι υπο­δο­μές προ­σω­ρι­νής φι­λο­ξε­νί­ας και τα το­πι­κά σώ­μα­τα ασφα­λεί­ας είχαν φτά­σει στα όριά τους, ενώ το­πι­κοί φο­ρείς και κά­τοι­κοι είχαν εκ­φρά­σει την αγω­νία τους για την επα­να­λαμ­βα­νό­με­νη απου­σία μα­κρο­πρό­θε­σμης στρα­τη­γι­κής δια­χεί­ρι­σης.

Η πα­ρου­σία δια­κι­νη­τών, η απου­σία ευ­ρω­παϊ­κής αλ­λη­λεγ­γύ­ης στην πράξη και η αδυ­να­μία μα­ζι­κών επι­στρο­φών, ενέ­τει­ναν ένα κλίμα ανα­σφά­λειας και κό­πω­σης στη ρο­δια­κή κοι­νω­νία. Η πο­λι­τι­κή αστά­θεια στη Λιβύη, με πολ­λα­πλά κέ­ντρα εξου­σί­ας και απο­δυ­να­μω­μέ­νο κε­ντρι­κό έλεγ­χο των ακτών, προ­σφέ­ρει εύ­φο­ρο έδα­φος για ορ­γα­νω­μέ­να κυ­κλώ­μα­τα δια­κί­νη­σης.

Το γε­γο­νός ότι μέρος αυτών των ροών στρέ­φε­ται πλέον προς την ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο και όχι απο­κλει­στι­κά προς την Ιτα­λία, συν­δέ­ε­ται και με τις νέες επι­χει­ρη­σια­κές πρα­κτι­κές των δια­κι­νη­τών, που απο­φεύ­γουν πλέον πιο «κα­λυ­πτό­με­νες» ζώνες από δυ­νά­μεις της Frontex και του ιτα­λι­κού ναυ­τι­κού.

Η Ε.Ε. οφεί­λει να πα­ρα­κο­λου­θή­σει στενά τις εν­δεί­ξεις ενερ­γο­ποί­η­σης της λι­βυ­κής δια­δρο­μής προς το Αι­γαίο, με προ­τε­ραιό­τη­τα στην ενί­σχυ­ση της επι­τή­ρη­σης, αλλά και της έμπρα­κτης στή­ρι­ξης στα νησιά πρώ­της γραμ­μής.

Είναι πλέον κα­θη­με­ρι­νό το φαι­νό­με­νο άλ­λω­στε τόσο στη δυ­τι­κή, όσο και στην ανα­το­λι­κή Ρόδο, λουό­με­νοι είτε να γί­νο­νται μάρ­τυ­ρες απο­βί­βα­σης «επεν­δυ­τών» (όπως σκω­πτι­κά γρά­φουν στα social media), είτε εντο­πι­σμού πλα­στι­κών πλοια­ρί­ων, ως από­δει­ξη ότι προη­γή­θη­κε από­βα­ση κατά τις νυ­χτε­ρι­νές ώρες.

Τυχόν επα­νά­λη­ψη της πί­ε­σης του 2023-2024 εν­δέ­χε­ται να οδη­γή­σει όχι μόνο σε κοι­νω­νι­κή κό­πω­ση, αλλά και σε κα­τα­κραυ­γή, καθώς η στε­λέ­χω­ση της αστυ­νο­μι­κής δύ­να­μης στα νησιά πα­ρα­μέ­νει υπό­σχε­ση χωρίς αντί­κρι­σμα, γε­γο­νός που οδη­γεί τους φο­ρείς για δια­δι­κα­στι­κά θέ­μα­τα να απευ­θύ­νο­νται άμεσα στο γρα­φείο του πρω­θυ­πουρ­γού. «Η Ρόδος και κατά συ­νέ­πεια τα νησιά δεν μπο­ρούν να ξα­να­γί­νουν ανά­χω­μα χωρίς στή­ρι­ξη. Ούτε η δια­χεί­ρι­ση του με­τα­να­στευ­τι­κού πρέ­πει να πα­ρα­μεί­νει μια συ­ζή­τη­ση με­τα­ξύ Αθη­νών και Βρυ­ξελ­λών, χωρίς να ακου­στεί η φωνή των το­πι­κών κοι­νω­νιών», δη­λώ­νουν οι προ­έ­δροι των Συλ­λό­γων Αστυ­νο­μι­κών Υπαλ­λή­λων Νο­τί­ου και Βο­ρεί­ου Συ­γκρο­τή­μα­τος Μα­νώ­λης Αν­δρου­λά­κης και Πέ­τρος Το­λό­ζης, που εκ­φρά­ζουν φό­βους για ανα­ζω­πύ­ρω­ση του προ­βλή­μα­τος που πα­ρα­τη­ρή­θη­κε την πε­ρί­ο­δο 2023-2024.