Προστασία ζητούν τα κάστρα Ασκληπειού και Φερακλού

Για ακόμη μία φορά, τα κάστρα του Ασκληπειού και του Φερακλού παραμένουν οι «ξεχασμένοι φρουροί» της μεσαιωνικής ιστορίας της Ρόδου. Παρά τις συνεχείς εκκλήσεις των τοπικών κοινωνιών και τις παρεμβάσεις των δημοτικών κοινοτήτων προς το υπουργείο Πολιτισμού, η κατάσταση εγκατάλειψης που αντιμετωπίζουν εδώ και χρόνια δεν φαίνεται να συγκινεί όσους έχουν την ευθύνη για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού.
Παλεύουν χρόνια να πείσουν για  τη διάσωσή τους
Οι κάτοικοι της Ρόδου βλέπουν δύο εμβληματικά μνημεία να φθείρονται από τον χρόνο, χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις συντήρησης και αποκατάστασης. Την ίδια στιγμή, παρά τις κατά καιρούς δημόσιες τοποθετήσεις και τις δεσμεύσεις που έχουν διατυπωθεί, η πίεση προς τα αρμόδια υπουργικά γραφεία δεν έχει μεταφραστεί σε συγκεκριμένα έργα ή χρηματοδοτήσεις. Από το 2022, ο πρώην πρόεδρος Νίκος Κουγκράς ζητούσε άμεσα να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να γίνουν οι ενέργειες για σωστικές, στερεωτικές εργασίες στο Κάστρο του Ασκληπιείου, χωρίς ανταπόκριση. Την σκυτάλη πήρε και ο νυν πρόεδρος Γιώργος Χρυσαφίνας με σχετικά έγγραφα που απέστελλε στον Δήμο Ρόδου αλλά και στην ΕΑΔ στις 17/02/2025 στο πλαίσιο της αντιπλημμυρικής προστασίας της Νότιας Ρόδου διεκδικώντας την ένταξη ρέματος του Κάστρου. «Σχετικά με το προαναφερόμενο ρέμα, παρακαλούμε όπως συμπεριληφθεί στην υπάρχουσα μελέτη για την αντιπλημμυρική προστασία της Νότιας Ρόδου και η περιοχή του Κάστρου στο Ασκληπιείο. Το ζήτημα της προστασίας τον Κάστρου στο Ασκληπιείο πρέπει να τεθεί σε άμεση προτεραιότητα διότι αρκετά τμήματα έχουν ήδη καταρρεύσει. Τα δομοστατικά προβλήματα του κάστρου είναι πλέον ορατά και πρέπει να προστατευθεί ΑΜΕΣΑ με όποιους τρόπους ώστε το μνημείο να κρατηθεί ζωντανό στους αιώνες. Είναι χρέος μας» καταλήγει ο κ. Χρυσαφίνας.

Σε εσωτερική αλληλογραφία η Δημοτική Κοινότητα ενημερώνεται ως εξής: Σε απάντηση του παραπάνω σχετικού εγγράφου σας, σας ενημερώνουμε ότι αρμόδια υπηρεσία για κάθε έργο προστασίας και ανάδειξης του κάστρου Ασκληπειού είναι η Εφορία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, στην οποία έχετε ήδη απευθύνει το αίτημά σας σύμφωνα με το παραπάνω σχετικό. Σύμφωνα με το Π.Δ. 4/19-03-2018 (ΦΕΚ 7/Α’/22-01-2018), οι αρμοδιότητες των Εφορειών Αρχαιοτήτων είναι οι έξης: Η επιστημονική έρευνα, η αποκάλυψη, η διατήρηση, η συντήρηση, η προστασία, η ανάδειξη, η προβολή και η φύλαξη των αρχαιοτήτων, η έκθεσή τους σε Μουσεία, καθώς και η συμμετοχή τους σε εκθέσεις στην ημεδαπή και αλλοδαπή. Επιπλέον, η μελέτη, ο προγραμματισμός, η διαχείριση και η εκτέλεση οποιουδήποτε αρχαιολογικού έργου συντήρησης, επισκευής, αποκατάστασης, αναστήλωσής, ανάδειξης και διαμόρφωσης των μνημείων και αρχαιολογικών χώρων, καθώς και του άμεσου φυσικού ή μη περιβάλλοντός τους, η Εκτέλεση όλων των ανωτέρω έργων με αυτεπιστασία και απολογιστικά σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις».
Νέα επιστολή της Δημοτικής Κοινότητας Ασκληπειού που επιμένει σε Δήμο Ρόδου και Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκάνησου με αφορμή την καταστροφική θεομηνία στις 6/04/2026. «Η πρόσφατη θεομηνία ERMINIΟ άφησε έντονο αποτύπωμα στο κάστρο Ασκληπιείου, προκαλώντας ζημιές που αναδεικνύουν για ακόμη μία φορά την ευαλωτότητα των ιστορικών σημείων απέναντι στα ακραία φαινόμενα βροχόπτωσης. Καταπτώσεις λίθων από τμήματα των τειχών. Φθορές σε λιθοδομές λόγω έντονης υποσκαφές σε σημεία θεμελίωσης. Διάβρωση εδάφους περιμετρικά του κάστρου. Το κάστρο του Ασκληπιείου, είναι κομμάτι της ιστορίας και της ταυτότητας της Ρόδου. Όταν η φύση χτυπά χωρίς πρόληψη και χωρίς έργα προστασίας, οι συνέπειες είναι δομικές και μη αναστρέψιμες. Απαιτείται Άμεσα: Αυτοψία από τις αρμόδιες υπηρεσίες ( Αρχαιολογία, Τεχν. Άμεση στερέωση επικίνδυνων σημείων- Μελέτη αποκατάστασης και αντιδιαβρωτικών έργων- Καθαρισμός και διαμόρφωση απορροής υδάτων. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ανάπτυξη και τουρισμό, όταν τα μνημεία μας αφήνοντας εκτεθειμένα. Παρακαλούμε για τις Άμεσες δικές σας ενέργειες» αναφέρει ο κ. Χρυσαφίνας. Αντιθέτως, το ενδιαφέρον των τελευταίων ετών φαίνεται να εστιάζεται σχεδόν αποκλειστικά στο κάστρο της Λίνδου, αφήνοντας άλλα σημαντικά οχυρωματικά μνημεία της Ρόδου εκτός προτεραιοτήτων. Δεν είναι άλλωστε λίγοι εκείνοι που επισημαίνουν ότι, από το πρόγραμμα «Κάστρων Περίπλους» και τις δράσεις ανάδειξης που υλοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια στα Δωδεκάνησα, μόνο το κάστρο της Κρητηνίας γνώρισε ουσιαστική αξιοποίηση και προβολή. Αντίθετα, το Ασκληπειό και ο Φερακλός εξακολουθούν να περιμένουν τις παρεμβάσεις που θα διασφαλίσουν τη διάσωσή τους, αναδεικνύοντας παράλληλα ένα ευρύτερο ζήτημα ισόρροπης διαχείρισης και προστασίας των μνημείων της Ρόδου. Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι σαφές: πόσο ακόμη θα παραμένουν στο περιθώριο δύο μνημεία που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας και της ταυτότητας του τόπου;