Άρθρο του Δ. Γάκη, για τον «Φούρναρη της Κω», Διονύση Αρβανιτάκη

«Ένα παρά­δειγμα ανθρω­πιάς, ένα δίδαγμα προ­σφο­ράς»

Ο μήνας που μας πέρασε σημα­δεύ­τηκε από μια σημα­ντική για τη Δωδε­κά­νησο αλλά και για ολό­κληρη την Ελλάδα απώλεια. Ο Διο­νύ­σης Αρβα­νι­τά­κης, ο «Φούρ­να­ρης της Κω», όπως έγινε γνωστός στο Πανελ­λή­νιο – αλλά και σε ολό­κληρη την Ευρώπη, ο άνθρω­πος που έγινε παγκό­σμιο σύμβολο ανθρω­πιάς και αλλη­λεγ­γύης σε μία από τις πιο δύσκο­λες στιγμές που πέρασε η μετα­πο­λε­μική Ευρώπη, την προ­σφυ­γική κρίση, μας άφησε, αφή­νο­ντας πίσω του τη θλίψη για την απώλεια ενός αγα­πη­μέ­νου ανθρώ­που και το κενό της ακού­ρα­στης προ­σφο­ράς του προς το συνάν­θρωπο που υπο­φέ­ρει.

Ο Διο­νύ­σης Αρβα­νι­τά­κης δεν ήταν ο μόνος που κινη­το­ποι­ή­θηκε για την αντι­με­τώ­πιση της τερά­στιας ανθρω­πι­στι­κής κρίσης. Ήταν ο άνθρω­πος που απο­τέ­λεσε το σύμβολο μιας ολό­κλη­ρης κοι­νω­νίας που κλήθηκε να υπε­ρα­σπι­στεί τις αξίες του ανθρω­πι­σμού κάτω από τις πιο αντί­ξοες συν­θή­κες. Γιατί η προ­σφυ­γική κρίση, ένα γεγονός που συγκλό­νισε και εξα­κο­λου­θεί να βρί­σκε­ται υψηλά στην ατζέντα των μεγάλων ευρω­παϊ­κών προ­βλη­μά­των, παρου­σιά­στηκε για πρώτη φορά, με σφο­δρό­τητα απρό­σμενη στις ακτές του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου, στα ελλη­νικά νησιά, που χωρίς προ­ε­τοι­μα­σία και χωρίς τις ανα­γκαίες υπο­δο­μές, απά­ντη­σαν με την μεγα­λο­σύνη της φιλο­ξε­νίας των κατοί­κων τους. Αυτός ήταν ο κανόνας όσο και αν προ­σπά­θη­σαν να ενστα­λά­ξουν το φόβο στην ψυχή των κατοί­κων οι μισαλ­λό­δο­ξοι. Και δεν θα μπο­ρούσε να υπάρξει η οποια­δή­ποτε απά­ντηση στο πρό­βλημα χωρίς αυτή την εντυ­πω­σιακή και συγκι­νη­τική κινη­το­ποί­ηση των τοπικών κοι­νω­νιών, αυτή την παν­στρα­τιά της εθε­λο­ντι­κής προ­σφο­ράς.

Μια από­δειξη ότι η Ελλη­νική κοι­νω­νία δε βρί­σκε­ται σε λήθαργο, δεν κλείνει τα μάτια απέ­να­ντι στα προ­βλή­ματα, δεν καθη­λώ­νε­ται ως θεατής των γεγο­νό­των. Μπροστά στα εξαι­ρε­τικά γεγο­νότα και τις μεγάλες προ­κλή­σεις των καιρών όχι μόνο συγκι­νή­θηκε και δεν αδια­φό­ρησε αλλά είχε και το σθένος να οργα­νω­θεί και να δημιουρ­γή­σει δομές αλλη­λεγ­γύης και υπο­δο­χής που απα­ντού­σαν απο­φα­σι­στικά και απο­τε­λε­σμα­τικά στις πιε­στι­κές ανάγκες εκείνων των ημερών.

Οι τοπικές κοι­νω­νίες, κάτω από την πίεση της ανάγκης δεν παρα­δό­θη­καν στη μοίρα τους. Αντί­θετα, επι­χεί­ρη­σαν να τη δια­μορ­φώ­σουν συλ­λο­γικά.

Έχει κάποια αξία να θυμό­μα­στε όλα αυτά σήμερα, παρ’ όλο που εκείνη η κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης έχει παρέλ­θει, όσο κι αν τα απο­τε­λέ­σματά της εξα­κο­λου­θούν να επη­ρε­ά­ζουν ακόμη τις κοι­νω­νίες μας; Ναι, στο βαθμό που μπορούν να ενι­σχύ­σουν την εμπι­στο­σύνη μας στις δυνα­τό­τη­τες των τοπικών κοι­νω­νιών. Ναι, επίσης, εφόσον μπο­ρούμε να αντλή­σουμε διδάγ­ματα από τις καλύ­τε­ρες στιγμές της συλ­λο­γι­κής ζωής τους. Το πιο σημα­ντικό ίσως, εφόσον αυτές μπορούν να απο­τε­λέ­σουν έμπνευση για την ανα­ζω­ο­γό­νηση της πολι­τι­κής ζωής στο επίπεδο της αυτο­διοί­κη­σης.

Σήμερα, ενόψει των επι­κεί­με­νων αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών, με ένα νέο νομο­θε­τικό πλαίσιο και με την προσ­δο­κία ότι αυτό θα δημιουρ­γή­σει νέες δυνα­μι­κές συμ­με­το­χής και δρα­στη­ριο­ποί­η­σης των κατοί­κων, αυτό θα πρέπει να είναι το μεγάλο επίδικο.

Με ποιον τρόπο δηλαδή θα γίνει δυνατό να ενερ­γο­ποι­η­θούν οι τερά­στιες δυνά­μεις των ίδιων των τοπικών κοι­νω­νιών και των πολιτών τους, μέσα από τις δικές τους παρεμ­βά­σεις, τη δική τους δια­βού­λευση, την ανάληψη πρω­το­βου­λιών για το παρόν και το μέλλον του τόπου τους.

Με ποιον τρόπο επι­πλέον θα μπο­ρέ­σουμε να βάλουμε ξανά στο παι­χνίδι τους ίδιους τους πολίτες, πώς θα τους πεί­σουμε να ανα­λά­βουν εκείνοι δράσεις για το μέλλον των κοι­νω­νιών τους. Και αυτό πρέπει να είναι ένα μόνιμο μέλημα και μια διαρκής προ­σπά­θεια για τους τοπι­κούς υπο­ψή­φιους άρχο­ντες πριν και μετά τις επι­κεί­με­νες εκλογές, σε όλη τη διάρ­κεια της θητείας τους.

Με το παρά­δειγμα του αεί­μνη­στου συμπο­λίτη μας, που ανέ­δειξε το πραγ­μα­τικό πρόσωπο της νησιω­τι­κής κοι­νω­νίας, τη συνοχή της γύρω από ένα σκοπό, όταν αυτός έχει νόημα και ουσία, αλλά και τα προ­βλή­ματα της και τις ανάγκες της, θα πρέπει επίσης να δώσουμε ένα μήνυμα προς την Ευρώπη για τις κοι­νω­νίες μας, που εξα­κο­λου­θούν να δοκι­μά­ζο­νται. Η αλλη­λεγ­γύη είναι το μήνυμά μας και η ελλη­νική πολι­τεία και η Ευρω­παϊκή Ένωση πρέπει να το λάβουν υπόψη τους και να ακο­λου­θή­σουν τις πολι­τι­κές εκείνες που θα ενι­σχύ­σουν τη συνοχή των κοι­νω­νιών μας και θα απο­τε­λούν συνέ­χιση της πολι­τι­κής της ανοι­χτής και φιλό­ξε­νης κοι­νω­νίας. Με τον τρόπο που δίδαξε με το παρά­δειγμά του ο Διο­νύ­σης Αρβα­νι­τά­κης.