Γ. Παπαθεοδωρίδης, πρόεδρος E.O.M.: «Η Ελλάδα παραμένει στις τελευταίες θέσεις στον ευρωπαϊκό χάρτη μεταμοσχεύσεων»

Κύριε Παπα­θε­ο­δω­ρίδη, η Ελλάδα ήταν σταθερά στις τελευ­ταίες θέσεις της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης ως προς τις μετα­μο­σχεύ­σεις. Δια­φαί­νε­ται ωστόσο στα τελευ­ταία χρόνια, κάτι να αλλάζει. Ποια είναι η κατά­σταση σήμερα;

Δυστυ­χώς, παρα­μέ­νουμε στις τελευ­ταίες θέσεις στον Ευρω­παϊκό χάρτη των μετα­μο­σχεύ­σεων. Αν λάβουμε μάλιστα υπόψη ότι πολλές χώρες αυξά­νουν κάθε χρόνο τον αριθμό των πραγ­μα­το­ποιού­με­νων μετα­μο­σχεύ­σεων, ενώ η Ελλάδα όχι, η διαφορά αυτή αυξάνει παρά μειώ­νε­ται. Αυτό που μας κάνει να αισιο­δο­ξούμε λίγο είναι ότι πλέον ο κόσμος, σε σχέση με προη­γού­με­νες δεκα­ε­τίες, ίσως λόγω της ανά­πτυ­ξης των ψηφια­κών κοι­νω­νι­κών δικτύων και της διευ­κό­λυν­σης της ενη­μέ­ρω­σης, γνω­ρί­ζει περισ­σό­τερα για τη Δωρεά Οργάνων και τις Μετα­μο­σχεύ­σεις ή μπορεί πολύ εύκολα να βρει τις πλη­ρο­φο­ρίες που τον ενδια­φέ­ρουν. Κυρίως όμως η μετα­στροφή της προ­ο­πτι­κής μας για την ανά­πτυξη των μετα­μο­σχεύ­σεων βασί­ζε­ται στην κατα­νό­ηση από πλευράς Κυβερ­νή­σεων και Συστή­μα­τος Υγείας ότι είναι επι­τα­κτική η ανάγκη υπο­στή­ρι­ξης και ανά­πτυ­ξης του Συστή­μα­τος Μετα­μο­σχεύ­σεων της χώρας μας. Ενός Συστή­μα­τος που περι­λαμ­βά­νει τις Μονάδες Εντα­τι­κής Θερα­πείας, τις Μονάδες Μετα­μο­σχεύ­σεων και τον Εθνικό Οργα­νι­σμό Μετα­μο­σχεύ­σεων, στα πρότυπα άλλων χωρών. Ταυ­τό­χρονα, στο χώρο των Μετα­μο­σχεύ­σεων ανα­πτύσ­σουν πλέον δρα­στη­ριό­τητα και άλλοι φορείς, όπως το Ίδρυμα Ωνάση, που απο­τε­λούν πολύ­τι­μους συμ­μά­χους στην προ­σπά­θεια βελ­τί­ω­σης της κατά­στα­σης.

Θα μπο­ρού­σατε να μας δώσετε κάποια στοι­χεία ενδει­κτικά της κατά­στα­σης που επι­κρα­τεί; Γιατί θεω­ρείτε ότι ακόμα η Ελλάδα παρα­μέ­νει τόσο πίσω στις μετα­μο­σχεύ­σεις;

Αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα αξιο­ποιού­νται προς μετα­μό­σχευση όργανα από 50-60 απο­βιώ­σα­ντες, εγκε­φα­λικά νεκρούς, δότες ετησίως, ενώ χρεια­ζό­μα­στε και θα μπο­ρού­σαμε, αν είχαμε ένα πιο ενδυ­να­μω­μένο σύστημα μετα­μο­σχεύ­σεων, να αξιο­ποιούμε υπερ­τρι­πλά­σιο αριθμό δοτών ετησίως. Γιατί δυνη­τι­κοί δότες υπάρ­χουν, άνθρω­ποι δηλ. που κατα­λή­γουν ενώ είναι δια­σω­λη­νω­μέ­νοι σε μια ΜΕΘ έπειτα από ένα εγκε­φα­λικό επει­σό­διο ή από μια κρα­νιο­γκε­φα­λική κάκωση. Το πρό­βλημα είναι ότι δεν κινη­το­ποιού­νται εγκαί­ρως εντός των νοσο­κο­μείων οι δια­δι­κα­σίες δωρεάς, όπως η διά­γνωση του εγκε­φα­λι­κού θανάτου και οι προ­σέγ­γιση των συγ­γε­νών του απο­βιώ­σα­ντος. Οι υπάρ­χο­ντες δότες μάς δίνουν γύρω στις 150-180 μετα­μο­σχεύ­σεις συμπα­γών οργάνων ετησίως, ενώ θα έπρεπε να πραγ­μα­το­ποιούμε πάνω από 600. Αυτό στην πράξη θα σήμαινε ότι θα σώζο­νταν πολύ περισ­σό­τε­ροι ασθε­νείς με τελικού σταδίου ανε­πάρ­κεια ήπατος, καρδιάς ή πνευ­μό­νων, που τώρα πεθαί­νουν περι­μέ­νο­ντας ένα σωτήριο μόσχευμα καθώς και ότι ένας νεφρο­πα­θής που περι­μέ­νει τώρα 7-8 χρόνια για να μετα­μο­σχευ­τεί, θα περί­μενε περίπου 2 χρόνια.

Πόσοι άνθρω­ποι περι­μέ­νουν σήμερα στη χώρα μας για ένα μόσχευμα;

Στα μητρώα ανα­μο­νής του ΕΟΜ είναι εγγε­γραμ­μέ­νοι περί τους 1200 ασθε­νείς για μετα­μό­σχευση νεφρού, 150 για μετα­μό­σχευση ήπατος, 30 για μετα­μό­σχευση καρδιάς και 10 για μετα­μό­σχευση πνεύ­μονα.

Κύριε καθη­γητά, ποιος είναι ο μεγα­λύ­τε­ρος μύθος γύρω από το κεφά­λαιο «μετα­μό­σχευση»;

Νομίζω ότι ο μεγα­λύ­τε­ρος μύθος γύρω από τη μετα­μό­σχευση είναι ότι ο κόσμος ευθύ­νε­ται για τον χαμηλό αριθμό δωρεάς οργάνων στη χώρα μας.

Ο κόσμος και ειδικά οι Έλληνες είναι ιδιαί­τερα αλλη­λέγ­γυοι και δοτικοί, αρκεί την δεδο­μένη στιγμή να ενη­με­ρω­θούν σωστά από τους για­τρούς και να τους δοθεί η δυνα­τό­τητα της δωρεάς οργάνων του οικείου τους. Σημειώ­στε ότι θεωρώ ότι δεν έχει νόημα να ανα­φερθώ σε θεωρίες συνο­μω­σίας ή σενάρια επι­στη­μο­νι­κής φαντα­σίας περί υφαρ­πα­γής οργάνων, γιατί αυτές εύκολα καταρ­ρέ­ουν μετά από αντι­κει­με­νική πλη­ρο­φό­ρηση σχετικά με τις απόλυτα ελεγ­χό­με­νες δια­δι­κα­σίες των μετα­μο­σχεύ­σεων.

Ποιος είναι ο ρόλος του Εθνικού Οργα­νι­σμού Μετα­μο­σχεύ­σεων;

Ο ΕΟΜ είναι ο αρμό­διος φορέας, μαζί με το Υπουρ­γείο Υγείας, που καθο­ρί­ζει, συντο­νί­ζει, ελέγχει και δια­σφα­λί­ζει το πλαίσιο και όλες τις απαι­τού­με­νες δια­δι­κα­σίες για τη δωρεά και τη μετα­μό­σχευση οργάνων, ιστών, κυτ­τά­ρων από τον δότη στους λήπτες. Επίσης, μεταξύ πολλών άλλων, είναι αρμό­διος για την προ­ώ­θηση της δωρεάς ιστών και οργάνων στο ευρύ κοινό.

Ποιες είναι οι βασι­κό­τε­ρες μετα­μο­σχεύ­σεις που πραγ­μα­το­ποιού­νται σήμερα στην Ελλάδα;

Εκτός από τις μετα­μο­σχεύ­σεις συμπα­γών οργάνων από απο­βιώ­σα­ντα δότη, για τις οποίες ανέφερα τον αριθμό των εν αναμονή ασθενών, στη χώρα μας πραγ­μα­το­ποιού­νται με πολύ ικα­νο­ποι­η­τικά απο­τε­λέ­σματα μετα­μο­σχεύ­σεις νεφρού από ζώντα δότη. Επίσης, πραγ­μα­το­ποιού­νται αρκετές μετα­μο­σχεύ­σεις αρχέ­γο­νων αιμο­ποι­η­τι­κών κυτ­τά­ρων ή μυελού των οστών σε ασθε­νείς με αιμα­το­λο­γικά νοσή­ματα καθώς και μετα­μο­σχεύ­σεις άλλων ιστών, όπως οι κερα­τοει­δείς. το δέρμα και άλλοι.

Υπάρχει εικόνα για τις μετα­μο­σχεύ­σεις στα Δωδε­κά­νησα;

Δυστυ­χώς, αυτή τη στιγμή δεν έχω πλήρη εικόνα για τις μετα­μο­σχεύ­σεις ανά γεω­γρα­φική περι­φέ­ρεια.

Τι θα μπο­ρούσε να γίνει κατά την άποψή σας για να αλλάξει η νοο­τρο­πία του Έλληνα όσον αφορά τη δωρεά οργάνων;

Η νοο­τρο­πία του Έλληνα δεν δια­φέ­ρει σε τίποτα με του Ισπανού ή του Ιταλού, που πραγ­μα­το­ποιούν χιλιά­δες μετα­μο­σχεύ­σεις ετησίως. Και αυτό έχει δια­πι­στω­θεί και επι­βε­βαιω­θεί τόσο από πανελ­λή­νιες έρευνες, όσο και από το Ευρω­βα­ρό­με­τρο. Το μόνο που μας μένει να αντι­λη­φθούμε είναι ότι στα­τι­στικά υπάρ­χουν περισ­σό­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες κάποια στιγμή στη ζωή μας εμείς ή κάποιος συγ­γε­νής μας να χρεια­στεί μετα­μό­σχευση ενός οργάνου για να συνε­χί­σει να ζει, παρά να κατα­λή­ξουμε υπό συν­θή­κες που να μας επι­τρέ­ψουν να δωρί­σουμε τα όργανα μας προς μετα­μό­σχευση. Από την άλλη πλευρά, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε όλοι οι αρμό­διοι φορείς ότι πρέπει να προ­σπα­θούμε συνεχώς να βελ­τιώ­σουμε το σύστημα που υπο­στη­ρί­ζει τις μετα­μο­σχεύ­σεις, γιατί η ανε­πάρ­κεια του συστή­μα­τος αυτού και όχι τόσο η νοο­τρο­πία του Έλληνα ευθύ­νε­ται περισ­σό­τερο για τις χαμηλές μας επι­δό­σεις στο χώρο των μετα­μο­σχεύ­σεων.

Ποιος είναι ο στόχος σας, ως πρό­ε­δρος του Ε.Ο.Μ.;

Να μπο­ρέ­σουμε σε μία διετία να βελ­τιώ­σουμε τη συνο­λική μας οργά­νωση και τελικά τον αριθμό των μετα­μο­σχεύ­σεων συμπα­γών οργάνων στη χώρα μας και να ατε­νί­ζουμε το μέλλον των μετα­μο­σχεύ­σεων με μεγα­λύ­τερη αισιο­δο­ξία.

Κλεί­νο­ντας την συνέ­ντευξη, τι θα θέλατε να πείτε στους ανα­γνώ­στες;

Να μπουν στην ιστο­σε­λίδα του ΕΟΜ www.eom.gr, να ενη­με­ρω­θούν, να παρα­κο­λου­θή­σουν ενη­με­ρω­τικά βίντεο, να κατε­βά­σουν εκπαι­δευ­τικό υλικό, ακόμα και παι­χνί­δια και, εάν επι­θυ­μούν, να κάνουν τη δήλωση Δωρητή Οργάνων. Πάνω απ΄ όλα όμως να συζη­τή­σουν με τους οικεί­ους τους τις απόψεις του περί Δωρεάς. Είναι το πιο σημα­ντικό.