Γιατί δεν «βγαίνει» η εξίσωση των ιδιωτικοποιήσεων

Μαζί με τα περίπου 1,3 δισ. ευρώ που έχουν συγκε­ντρω­θεί μέχρι σήμερα, οι δύο νέες ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις οδηγούν σε έσοδα περί τα 2,2 δισ. ευρώ, ακριβώς στον στόχο του συμπλη­ρω­μα­τι­κού μνη­μο­νίου. Με την πώληση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ (45 εκατ. ευρώ), που ανα­μέ­νε­ται εντός του φθι­νο­πώ­ρου, ο στόχος υπερ­κα­λύ­πτε­ται.

Την ίδια στιγμή, όμως, φαντά­ζει αδύνατη η άντληση άλλων 2,3 δισ. ευρώ μέσα στο 2018 όπως έχει συμ­φω­νή­σει η Ελλάδα με τους δανει­στές, καθώς τον τελευ­ταίο χρόνο δεν έχει προ­χω­ρή­σει κανένας νέος μεγάλος δια­γω­νι­σμός. Απλώς ολο­κλη­ρώ­νο­νται οι προη­γού­με­νοι, πλην ελα­χί­στων εξαι­ρέ­σεων, επειδή υπο­τί­θε­ται θα ενερ­γο­ποι­η­θεί το υπερ­τα­μείο (ΕΕΣΥΠ), που παρα­μέ­νει σε βαθύ λήθαργο. Όσο για τα καλά νούμερα, το 2017 στη­ρί­ζο­νται σε μία και μόνη παρα­χώ­ρηση, τη συμ­φω­νία με τη γερ­μα­νική Fraport για τα 14 περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια έναντι 1,23 δισ. ευρώ.

Το Ταμείο Ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων (ΤΑΙΠΕΔ) μπορεί να προ­σλαμ­βά­νει συμ­βού­λους, αλλά νέες προ­κη­ρύ­ξεις δεν βλέ­πουμε. Ακόμα και δια­γω­νι­σμοί που υπο­τί­θε­ται πως θα έβγαι­ναν εδώ και δύο-τρία χρόνια, όπως η παρα­χώ­ρηση της Εγνα­τίας Οδού, είναι δύσκολο να ξεκι­νή­σουν μέσα στο 2017 και ακόμα πιο δύσκολο να ολο­κλη­ρω­θούν εντός του 2018.

Από υπο­λο­γι­σμούς προ­κύ­πτει πως του χρόνου δε μπορούν να συγκε­ντρω­θούν περισ­σό­τερα από ένα δισ. ευρώ. Ακόμα και αν γίνει το «θαύμα» και ολο­κλη­ρω­θεί μέσα στον χρόνο ο δια­γω­νι­σμός για την Εγνατία Οδό. Μόνο εάν πωλη­θούν τα ποσοστά του δημο­σίου σε εισηγ­μέ­νες ενερ­γεια­κές ΔΕΚΟ (ΕΛΠΕ, ΔΕΗ ΔΕΗ -1,78%) μπορούν να υπάρ­ξουν κάποια έσοδα, αλλά κάτι τέτοιο θεω­ρεί­ται αδύνατο. Η κυβέρ­νηση έχει ξεκά­θαρη αρνη­τική στάση, με δεδο­μέ­νες και τις χαμηλές απο­τι­μή­σεις στο Χ.Α.

Από πού προσ­δοκά σοβαρά έσοδα ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων η κυβέρ­νηση για τον επόμενο χρόνο; Από την ολο­κλή­ρωση της δια­δι­κα­σίας πώλησης του 66% του ΔΕΣΦΑ («του­λά­χι­στον 200 εκατ. ευρώ» λένε στην κυβέρ­νηση), από την πρώτη δόση του Ελλη­νι­κού (300 εκατ. ευρώ) και από το οικο­νο­μικό κλεί­σιμο του οποίου σχεδόν σίγουρα δεν θα ολο­κλη­ρω­θεί φέτος. Ακόμα και εάν ολο­κλη­ρω­θεί ο δια­γω­νι­σμός παρα­χώ­ρη­σης της Εγνα­τίας Οδού (αν προ­κη­ρυ­χθεί…) μέσα στο 2018, πάλι ο στόχος των 2,3 δισ. ευρώ δεν επι­τυγ­χά­νε­ται.

Το δυστύ­χημα είναι πως οι δανει­στές γνώ­ρι­ζαν τις δυσκο­λίες επί­τευ­ξης των στόχων εσόδων από τις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις, αφού τα είχε επι­ση­μά­νει από την πρώτη στιγμή το ΔΝΤ. Το Ταμείο στις προ­βλέ­ψεις του ήταν μάλιστα εξαι­ρε­τικά αρνη­τικό καθώς ανέφερε πως το 2017 τα έσοδα από ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις θα είναι 300 εκατ. ευρώ (θα είναι 2 δισ. ευρώ) και το 2018 θα φτάσουν τα 600 εκατ. ευρώ.

Οπως επι­ση­μαί­νε­ται στην τελευ­ταία έκθεση του ΔΝΤ, «προ­βλέ­πε­ται πως τα έσοδα από την πώληση περιου­σια­κών στοι­χείων θα προ­σεγ­γί­σουν τα δύο δισ. ευρώ μεταξύ 2017 και 2030 (1,1% του ΑΕΠ του 2016).

Οι συγκε­κρι­μέ­νες προ­βλέ­ψεις είναι ρεα­λι­στι­κές, με δεδο­μένη τη δυσκο­λία της Ελλάδας να καλύψει τους στόχους ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων στα προη­γού­μενα προ­γράμ­ματα. Επι­πλέον, όπως επι­ση­μάν­θηκε νωρί­τερα, παρά τις πολύ μεγάλες κεφα­λαια­κές ενι­σχύ­σεις από το 2010, το δημόσιο δεν ήταν σε θέση να ανα­κτή­σει την επέν­δυσή του στις τρά­πε­ζες, το αντί­στροφο, μετά και την τελευ­ταία ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση, η συμ­με­τοχή του δημο­σίου στον τρα­πε­ζικό κλάδο περιο­ρί­στηκε σε περίπου 20% (από περίπου 60%). Ως απο­τέ­λε­σμα, το Ταμείο δεν προσ­δοκά κάποια αξιό­λογα έσοδα από ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις τρα­πε­ζών».

Δια­φο­ρε­τική άποψη έχουν οι ευρω­παϊ­κοί θεσμοί, οι οποίοι γνώ­ρι­ζαν την περιο­ρι­σμένη συγκο­μιδή του προ­γράμ­μα­τος ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων μέσω του οποίου είχαν αντλη­θεί μόλις 300 εκατ. ευρώ το 2015 και 500 εκατ. ευρώ το 2016. Χάρη στη Fraport και στα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια εκτι­νά­χθη­καν τα έσοδα τη φετινή χρονιά.

Οι Ευρω­παίοι, όμως, επέ­με­ναν! Στην Εκθεση Συμ­μόρ­φω­σης της Κομι­σιόν του Ιουνίου 2017 ανα­φέ­ρε­ται πως «τα συνο­λικά έσοδα ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων από πώληση τρα­πε­ζι­κών και μη τρα­πε­ζι­κών περιου­σια­κών στοι­χειών εκτι­μώ­νται κοντά στα 17 δισ. ευρώ μέχρι το 2060, τα 13 δισ. από τα οποία θα προ­έρ­χο­νται από την ιδιω­τι­κο­ποί­ηση μη τρα­πε­ζι­κών assets. Οι συγκε­κρι­μέ­νες προ­βλέ­ψεις βασί­ζο­νται σε ήδη συμ­φω­νη­μέ­νες πωλή­σεις και παρα­χω­ρή­σεις».

Προ­στί­θε­ται, επίσης, ότι «δεν προ­βλέ­πε­ται κάποια νέα ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση των τρα­πε­ζών και εκτι­μά­ται πως περισ­σό­τερα από τα δύο τρίτα των κεφα­λαίων που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν για την ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση των τρα­πε­ζών το 2015 μπορούν να ανα­κτη­θούν από την ιδιω­τι­κο­ποί­ηση τρα­πε­ζι­κών assets (4,5 δισ. ευρώ), τα 2 δισ. από τα οποία έχουν ήδη επι­στρα­φεί τον Φεβρουά­ριο του 2017». Με βάση τις ίδιες προ­βλέ­ψεις έγιναν και τα σενάρια βιω­σι­μό­τη­τας του χρέους από τους Ευρω­παί­ους δανει­στές.

Είναι πλέον εμφανές πως οι προ­βλέ­ψεις ήταν αισιό­δο­ξες. Πολύ αισιό­δο­ξες.