Ταμείο Ανάκαμψης: «Αγώνας δρόμου» για να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ

Περίπου 450 ημέρες απο­μέ­νουν μέχρι να πέσουν οι «τίτλοι τέλους» για το Ταμείο Ανά­καμ­ψης.

Με βάση το χρο­νο­διά­γραμμα που έχει θέσει η Κομι­σιόν, η κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία για την ολο­κλή­ρωση όλων των ορό­ση­μων και των στόχων από τις χώρες είναι η 31η Αυγού­στου 2026.

Aυτό σημαί­νει ότι οποια­δή­ποτε ενέρ­γεια ανα­λαμ­βά­νε­ται από τα κράτη-μέλη μετά από αυτή την ημε­ρο­μη­νία, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για την αξιο­λό­γηση των ορο­σή­μων και των στόχων. Αυτό ισχύει και στο πλαίσιο των μερικών πλη­ρω­μών.

Η Ελλάδα δια­τη­ρεί ισχυρή θέση όσον αφορά την απορ­ρό­φηση των κον­δυ­λίων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, έχοντας ήδη λάβει σημα­ντικά ποσά, που θα συμ­βά­λουν στην εκτέ­λεση μεγάλων επεν­δυ­τι­κών προ­γραμ­μά­των και μετά το 2026. Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, η χώρα μας έχει λάβει το 59% των κον­δυ­λίων και έχει εκπλη­ρώ­σει το 35% των ορο­σή­μων και στόχων του Εθνικού Σχεδίου Ανά­καμ­ψης «Ελλάδα 2.0». Παρόλα αυτά, δεν παρα­λεί­πει να σημειώ­σει ότι «απαι­τού­νται αυξη­μέ­νες προ­σπά­θειες για να δια­σφα­λι­στεί η ολο­κλή­ρωση όλων των μέτρων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης έως τις 31 Αυγού­στου 2026».

Μεταξύ των προ­κλή­σεων που αντι­με­τω­πί­ζει η Ελλάδα είναι ότι η εφαρ­μογή παρε­μπο­δί­ζε­ται απότον αδύναμο συντο­νι­σμό,

τις χρο­νο­βό­ρες δια­δι­κα­σίες δικα­στι­κών δια­φο­ρών για την αντι­με­τώ­πιση νομικών αξιώ­σεων κατά των δια­δι­κα­σιών δημο­σίων συμ­βά­σεων και

την αργή μετα­βί­βαση των δικαιω­μά­των ιδιο­κτη­σίας.

Ωστόσο, δεν παρα­λεί­πει να ανα­φερ­θεί και στα θετικά, καθώς, όπως τονίζει, το «Ελλάδα 2.0» περι­λαμ­βά­νει φιλό­δοξα μέτρα για τη βελ­τί­ωση του επι­χει­ρη­μα­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος και της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας.

Στο πλαίσιο των μέτρων που καλύ­πτο­νται από τα αιτή­ματα πλη­ρω­μής που υπο­βλή­θη­καν το 2024, έχουν υπο­γρα­φεί δάνεια ύψους 7,1 δισ. ευρώ για την υπο­στή­ριξη ιδιω­τι­κών επεν­δύ­σεων στην έρευνα, την ανά­πτυξη και την και­νο­το­μία, την αύξηση της εξα­γω­γι­κής ικα­νό­τη­τας και την πράσινη και ψηφιακή μετά­βαση.

«Ο Κώδικας Φορο­λο­γίας Εισο­δή­μα­τος και ο Κώδικας Φορο­λο­γι­κής Διοί­κη­σης έχουν απλο­ποι­η­θεί και ενη­με­ρω­θεί υπό το πρίσμα των βέλ­τι­στων πρα­κτι­κών της Ε.Ε. Οι δυνα­τό­τη­τες πλη­ρο­φο­ρι­κής του συστή­μα­τος δικαιο­σύ­νης έχουν ενι­σχυ­θεί. Έχουν ανα­τε­θεί συμ­βά­σεις για την ανά­πτυξη μικρών δορυ­φό­ρων για την υπο­στή­ριξη εφαρ­μο­γών συν­δε­σι­μό­τη­τας και παρα­τή­ρη­σης της γης για χαρ­το­γρά­φηση, ναυ­τι­λία, γεωργία ακρι­βείας και χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό, ενώ έχει ολο­κλη­ρω­θεί μια μεταρ­ρύθ­μιση για την ενθάρ­ρυνση της μετά­βα­σης σε συν­δέ­σεις gigabit. Για τη βελ­τί­ωση της οδικής ασφά­λειας, έχουν ανα­τε­θεί συμ­βά­σεις για παρεμ­βά­σεις σε 2.411 επι­κίν­δυ­νες τοπο­θε­σίες και για την κατα­σκευή της Βόρειας Κρη­τι­κής Οδού», επι­ση­μαί­νε­ται στην έκθεση της Επι­τρο­πής.

Στα μέσα Ιουνίου ανα­μέ­νε­ται και η έγκριση από την Κομι­σιόν του Ανα­θε­ω­ρη­μέ­νου Σχεδίου που κατα­τέ­θηκε τον Μάιο. Προ­στέ­θη­καν έργα που αφορούν στην ασφά­λεια και στην ανα­βάθ­μιση των μετα­κι­νή­σεων των πολιτών, όπως η ολο­κλη­ρω­μένη ανα­βάθ­μιση της υπο­δο­μής ασφα­λείας των δέκα μεγα­λύ­τε­ρων σιδη­ρο­δρο­μι­κών τούνελ του ΟΣΕ με τη χρήση έξυπνων συστη­μά­των, η δημιουρ­γία έξυπνων δια­βά­σεων σε σχο­λι­κές μονάδες και η ανά­πτυξη αυτό­νο­μων έξυπνων δικτύων φωτι­σμού στους οδικούς άξονες υπό την επο­πτεία των 13 Περι­φε­ρειών της χώρας, καθώς και η προ­μή­θεια επι­πλέον 175 ηλε­κτρο­κί­νη­των λεω­φο­ρείων στην Αθήνα και τη Θεσ­σα­λο­νίκη. Ενι­σχύ­ο­νται οι ψηφια­κές υπη­ρε­σίες στον τομέα της δημό­σιας υγείας με την πρόταση έργου επέ­κτα­σης της  ψηφια­κής υπο­δο­μής του συστή­μα­τος υγείας, για τη διευ­κό­λυνση και την απλο­ποί­ηση των καθη­με­ρι­νών δια­δι­κα­σιών. Επι­πρό­σθετα, επε­κτεί­νε­ται η υλο­ποί­ηση του Ενιαίου Ψηφια­κού Χάρτη, με την προ­σθήκη του συστή­μα­τος κατα­γρα­φής της αυθαί­ρε­της δόμησης μέσω δορυ­φό­ρων και drones.

Με την έγκριση του ανα­θε­ω­ρη­μέ­νου Σχεδίου, ανοίγει ο δρόμος για την υποβολή του 6ου αιτή­μα­τος στην Κομι­σιόν για την εκτα­μί­ευση δόσης συνο­λι­κού ύψους 3,9 δισ. ευρώ. Επό­με­νος «σταθμός» θα είναι ο Νοέμ­βριος, οπότε και σχε­διά­ζε­ται η υποβολή του 7ου αιτή­μα­τος για την εκτα­μί­ευση δόσης ύψους 3,5 δισ. ευρώ.

Το χρο­νο­διά­γραμμα ολο­κλή­ρω­σης του Ταμείου Ανά­καμ­ψης

Το Ταμείο Ανά­καμ­ψης ολο­κλη­ρώ­νε­ται το 2026. Οι χώρες καλού­νται να «κλεί­σουν» τα ορόσημα και τους στόχους που έχουν θέσει έως τις 31 Αυγού­στου του 2026. Μετά από αυτή την ημε­ρο­μη­νία δεν μπορούν να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν πλη­ρω­μές και οποια­δή­ποτε πρό­σθετη ενέρ­γεια που λαμ­βά­νε­ται για την εκπλή­ρωση των ορό­ση­μων και στόχων. Ομοίως, οι τρο­πο­ποι­ή­σεις των σχεδίων ανά­καμ­ψης και ανθε­κτι­κό­τη­τας δεν μπορούν να εγκρι­θούν μετά τις 31 Αυγού­στου 2026.

Η προ­θε­σμία για την υποβολή από τα κράτη-μέλη του τελευ­ταίου αιτή­μα­τος πλη­ρω­μής, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων όλων των απα­ραί­τη­των απο­δει­κτι­κών στοι­χείων για την αξιο­λό­γηση, είναι η 30ή Σεπτεμ­βρίου 2026. Τελευ­ταία ημέρα για την πραγ­μα­το­ποί­ηση πλη­ρω­μών από την Επι­τροπή είναι η 31η Δεκεμ­βρίου 2026. Αυτό σημαί­νει ότι δεν θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν πλη­ρω­μές το 2027.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Επι­τρο­πής, μέχρι το τέλος Μαΐου 2025, οι εκτα­μιεύ­σεις είχαν φτάσει τα 315 δισ. ευρώ (49% του συνόλου) για την επί­τευξη 2.218 ορό­ση­μων και στόχων, που αφο­ρού­σαν 1.145 μεταρ­ρυθ­μί­σεις και 1.073 επεν­δύ­σεις. Πάνω από το 31% όλων των ορο­σή­μων και στόχων έχουν αξιο­λο­γη­θεί από την Επι­τροπή ως ολο­κλη­ρω­μένα και τα κράτη μέλη έχουν ανα­φέ­ρει ένα επι­πλέον 21% ότι έχει ολο­κλη­ρω­θεί.

«Συνο­λικά, η εφαρ­μογή και οι εκτα­μιεύ­σεις στο πλαίσιο του Ταμείου Ανά­καμ­ψης ήταν γρή­γο­ρες, ιδίως για τις επι­δο­τή­σεις. Αυτό αντι­κα­το­πτρί­ζει την ταχύ­τητα εφαρ­μο­γής μεταρ­ρυθ­μί­σεων και επεν­δύ­σεων, εκτός από την παροχή προ­χρη­μα­το­δό­τη­σης», τονίζει η Επι­τροπή.

Ωστόσο, αν και έχουν υλο­ποι­η­θεί πολλές «ιστο­ρίες επι­τυ­χίας», η Κομι­σιόν επι­ση­μαί­νει την ανάγκη επι­τά­χυν­σης  από τα περισ­σό­τερα κράτη μέλη. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι περίπου 335 δισ. ευρώ απο­μέ­νουν να εκτα­μιευ­θούν μέσα σε διά­στημα 1 ½ έτους εκ των οποίων:

155 δισ. ευρώ αφορούν επι­δο­τή­σεις και

180 δισ. ευρώ δάνεια.

Όσον αφορά το μέλλον, περισ­σό­τερα από 4.300 ορόσημα και στόχοι (σε σύνολο 7.105) πρέπει ακόμη να υπο­βλη­θούν για αξιο­λό­γηση από τα κράτη μέλη.

Πηγή: naftemporiki.gr