“9η Μαϊου 1945: H μέρα της νίκης των λαών κατά του φασισμού”

Από το 1945 και μετά, η 9η Μαΐου κα­θιε­ρώ­θη­κε ως η μέρα της νίκης των λαών κατά του φα­σι­σμού. ‘Οχι τυ­χαία, καθώς αυτή την ημέρα συν­θη­κο­λό­γη­σε άνευ όρων η να­ζι­στι­κή Γερ­μα­νία και τε­λεί­ω­σε ορι­στι­κά, για την Ευ­ρώ­πη, ο Β’ Πα­γκό­σμιος Πό­λε­μος.

Σ’ εκεί­νη την τα­πει­νω­τι­κή για τη να­ζι­στι­κή Γερ­μα­νία και θριαμ­βευ­τι­κή για τους συμ­μά­χους τε­λε­τή: «Στις 9 Μαΐου 1945 ώρα 0.43′, η υπο­γρα­φή της πρά­ξης για την άνευ όρων πα­ρά­δο­ση της Γερ­μα­νί­ας είχε τε­λειώ­σει…»

Η συ­ντρι­βή της να­ζι­στι­κής Γερ­μα­νί­ας γέ­μι­σε με ελ­πί­δα ολό­κλη­ρο τον πλα­νή­τη, που θα κυ­ριαρ­χού­σε η ει­ρή­νη, η δη­μο­κρα­τία και η ελευ­θε­ρία.

‘Ενας κό­σμος γε­μά­τος ελ­πί­δα…Την ελ­πί­δα αυτή απο­τύ­πω­ναν στα με­τα­ξύ τους μη­νύ­μα­τα και οι ηγέ­τες της αντι­χι­τλε­ρι­κής συμ­μα­χί­ας.

Στις 8 Μαΐου 1945 ολο­κλη­ρώ­νε­ται στη Σύμη το τέλος του β΄ πα­γκο­σμί­ου πο­λέ­μου και ταυ­τό­χρο­να ση­μα­δεύ­ε­ται η αρχή του τέ­λους για την απε­λευ­θέ­ρω­ση της Δω­δε­κα­νή­σου ύστε­ρα από σκλα­βιά 600 και πλέον χρό­νων. Γιατί, όμως , επε­λέ­γη η Σύμη για να γίνει η πα­ρά­δο­ση των γερ­μα­νι­κών στρα­τευ­μά­των; Οι λόγοι είναι πολ­λοί, αλλά ο κυ­ριό­τε­ρος είναι γιατί η Σύμη, λόγω και της γε­ω­γρα­φι­κής της θέσης δια­δρα­μά­τι­σε ένα ση­μα­ντι­κό ρόλο στον απε­λευ­θε­ρω­τι­κό αγώνα. Οι κά­τοι­κοί της, ανώ­νυ­μοι και επώ­νυ­μοι, με κάθε τρόπο –ακόμη και θυ­σιά­ζο­ντας τη ζωή τους, προ­σέ­φε­ραν πο­λύ­τι­μες βο­ή­θειες στους συμ­μά­χους.

Αξί­ζει να ανα­φερ­θεί το ιστο­ρι­κό γε­γο­νός, το οποίο έλαβε χώρα στη Σύμη κατά την 8η Μαΐου 1945: Ο Άγ­γλος τα­ξί­αρ­χος Τζέιμς Μόφ­φατ λέει στο Γερ­μα­νό στρα­τη­γό : «Δέ­χε­στε να υπο­γρά­ψε­τε την πα­ρά­δο­ση των στρα­τευ­μά­των σας;» Με αργή και βρα­χνή φωνή αμε­τα­νό­η­τος ο Βά-γκε­νερ απα­ντά : « Εκτε­λώ δια­τα­γές. Εάν είχα το δι­καί­ω­μα ποτέ δεν θα υπέ­γρα­φα !..» Έσκυ­ψε και χωρίς άλλη κου­βέ­ντα υπέ­γρα­ψε. Ο υπα­σπι­στής του ήταν έτοι­μος να δα­κρύ­σει. Τον κοί­τα­ξε μ΄ένα βλέμ­μα βλο­συ­ρό και έσπευ­σε να πα­ρα­δώ­σει το

πε­ρί­στρο­φο του στον ‘Άγγλο τα­ξί­αρ­χο : «Το τρό­παιο αυτό ανή­κει στον Ιερό Λόχο» απα­ντά ο Μόφ­φατ. Τότε ο Γερ­μα­νός απα­ντά με ένα ξερό «για» (ναι) και πα­ρα­δί­δει το πε­ρί­στρο­φο στον πα­ρι­στά­με­νο διοι­κη­τή του Ιερού Λόχου συ­νταγ­μα­τάρ­χη Χρι­στό­δου­λο Τσι­γά­ντε. Η τε­λε­τή κρά­τη­σε λίγα μόνο λεπτά και αμέ­σως μετά ο Γερ­μα­νός στρα­τη­γός επι­βι­βά­στη­κε στην τορ­πι­λά­κα­το και ανα­χώ­ρη­σε με κα­τεύ­θυν­ση τη Ρόδο για να ετοι­μά­σει την πα­ρά­δο­ση του νη­σιού την επό­με­νη μέρα στις συμ­μα­χι­κές δυ­νά­μεις. Η Ιστο­ρία βέ­βαια δεν ακο­λού­θη­σε ούτε τον δρόμο των ελ­πί­δων ούτε τον δρόμο των ευχών. Στη συ­νέ­χεια ήρθε ο ψυ­χρός πό­λε­μος και πό­λε­μοι ξε­σπού­σαν διαρ­κώς σε πε­ρι­φε­ρεια­κό επί­πε­δο.

Ο πλα­νή­της όμως κα­τά­φε­ρε να ζήσει τα τε­λευ­ταία 70 χρό­νια χωρίς Πα­γκό­σμιο Πό­λε­μο. Πρό­κει­ται για μια νίκη των λαών που εδραιώ­θη­κε με το τέλος του Β’ Πα­γκο­σμί­ου Πο­λέ­μου και δια­τη­ρεί­ται, ακόμα κι αν σή­με­ρα απει­λεί­ται από την οι­κο­νο­μι­κή κρίση, την ανα­βί­ω­ση του φα­σι­σμού, του ρα­τσι­σμού, του αντα­γω­νι­σμού των με­γά­λων δυ­νά­με­ων και της πε­ρι­στο­λής των δη­μο­κρα­τι­κών ελευ­θε­ριών και δι­καιω­μά­των.

Υπό αυτή την έν­νοια η 9η Μαΐου είναι ένα ιστο­ρι­κό ορό­ση­μο που σή­με­ρα δεί­χνει στους λαούς πως πρέ­πει να βρί­σκο­νται σε εγρή­γορ­ση, ώστε να μην επι­τρέ­ψουν την ανα­βί­ω­ση του φα­σι­σμού, να προ­στα­τεύ­σουν την ει­ρή­νη και όσα κα­τέ­κτη­σαν στη διάρ­κειά της, τις δη­μο­κρα­τι­κές τους ελευ­θε­ρί­ες και τα δι­καιώ­μα­τα.

Οι ευ­ρω­παϊ­κές αξίες είναι βα­σι­σμέ­νες στην ει­ρή­νη, στον αν­θρω­πι­σμό, στην δη­μο­κρα­τία. Ο εορ­τα­σμός της Ημέ­ρας της Ευ­ρώ­πης συ­μπί­πτει μια άλλη κο­ρυ­φαία στιγ­μή για την ήπει­ρο μας, την νίκη των λαών κατά του φα­σι­σμού. Η Ευ­ρώ­πη σή­με­ρα αντι­με­τω­πί­ζει τις δικές της προ­κλή­σεις. Μια υπαρ­ξια­κή κρίση νο­μι­μο­ποί­η­σης, οι πο­λι­τι­κές λι­τό­τη­τας δια­βρώ­νουν τον ευ­ρω­παϊ­κό ιστό και απο­γειώ­νουν τις ανι­σό­τη­τες. Είναι με­γά­λη η ευ­θύ­νη να κρα­τή­σου­με τις ευ­ρω­παϊ­κές αξίες αναλ­λοί­ω­τες και να συ­νυ­πάρ­χου­με με τους άλ­λους λαούς σε πνεύ­μα αμοι­βαί­ου σε­βα­σμού και αλ­λη­λεγ­γύ­ης, πο­ρευό­με­νοι την κοινή ευ­ρω­παϊ­κή μας πο­ρεία.

Μέσα σ’ αυτήν την πο­ρεία τα Ευ­ρω­παϊ­κά κράτη οφεί­λουν να ξε­πε­ρά­σουν τα ιστο­ρι­κά τους ελ­λείμ­μα­τα, την αντί­λη­ψη ότι η Ευ­ρώ­πη ισο­δυ­να­μεί με πό­ρους και όχι με αξίες. Να πε­τύ­χουν ένα ευ­ρω­παϊ­κό κον­σέ­σους των πο­λι­τι­κών δυ­νά­με­ων και να υψώ­σουν την ευ­ρω­παϊ­κή ση­μαία ως φραγή στον λαϊ­κι­σμό και στον δι­χα­σμό. Να ανα­λο­γι­στού­με τις αξίες που μας ενώ­νουν, γιατί μια ενω­μέ­νη Ευ­ρώ­πη μπο­ρεί να δια­μορ­φώ­σει και να σμι­λεύ­σει ένα όραμα για το μέλ­λον της.

Ο ΔΗ­ΜΑΡ­ΧΟΣ ΡΟΔΟΥ

ΦΩΤΗΣ ΧΑ­ΤΖΗ­ΔΙΑ­ΚΟΣ