Ανθρωπιστική ανάγκη και όχι πολυτέλεια η παρηγορική θεραπεία

Την ανά­γκη υπο­στη­ρι­κτι­κής – πα­ρη­γο­ρι­κής φρο­ντί­δας των ασθε­νών με χρό­νιο πόνο και άλλα βα­σα­νι­στι­κά συμ­πτώ­μα­τα, στους οποί­ους οι θε­ρα­πεί­ες της πρω­το­γε­νούς νόσου έχουν απο­τύ­χει, δί­νο­ντας έμ­φα­ση στην επα­να­πό­κτη­ση της ποιό­τη­τας ζωής τους, υπο­γραμ­μί­ζουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ δύο επι­στή­μο­νες που κα­θη­με­ρι­νά έρ­χο­νται σε επαφή με τον αν­θρώ­πι­νο πόνο.

Η ομό­τι­μη κα­θη­γή­τρια Αναι­σθη­σιο­λο­γί­ας και Θε­ρα­πεί­ας Πόνου ΕΚΠΑ, αντι­πρό­ε­δρος της Ελ­λη­νι­κής Εται­ρί­ας Θε­ρα­πεί­ας Πόνου και Πα­ρη­γο­ρι­κής Φρο­ντί­δας – ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α, Ιω­άν­να Σια­φά­κα και ο πρό­ε­δρος της Ελ­λη­νι­κής Αντι­καρ­κι­νι­κής Εται­ρί­ας, Ευάγ­γε­λος Φι­λό­που­λος, επι­ση­μαί­νουν το δι­καί­ω­μα του ασθε­νούς στην πα­ρη­γο­ρι­κή φρο­ντί­δα, τα κενά που υπάρ­χουν και τις πα­ρεμ­βά­σεις που πρέ­πει να γί­νουν, τόσο για την ανά­πτυ­ξη των ια­τρεί­ων πόνου και πα­ρη­γο­ρι­κής φρο­ντί­δας αλλά και για την κα­τα­νό­η­ση του ρόλου τους.

«Η Ελ­λά­δα είναι από τις ελά­χι­στες χώρες που δεν έχει ορ­γα­νω­μέ­νο σύ­στη­μα πα­ρο­χής πα­ρη­γο­ρι­κής φρο­ντί­δας», ανα­φέ­ρει η κυρία Σια­φά­κα, προ­σθέ­το­ντας ότι «ατυ­χώς μέχρι σή­με­ρα η αντι­με­τώ­πι­ση του πόνου και η πα­ρη­γο­ρι­κή φρο­ντί­δα είναι μια ευ­ρέ­ως πα­ρα­με­λη­μέ­νη πε­ριο­χή του ελ­λη­νι­κού συ­στή­μα­τος υγεί­ας, με απο­τέ­λε­σμα οι Έλ­λη­νες ασθε­νείς και οι οι­κο­γέ­νειές τους να μην έχουν την υπο­στή­ρι­ξη που χρειά­ζο­νται».

Η δια­χεί­ρι­ση του καρ­κι­νο­πα­θούς με πόνο

Ο καρ­κί­νος, σο­βα­ρή και απει­λη­τι­κή για τη ζωή νόσος, αντι­προ­σω­πεύ­ει μια “θύ­ελ­λα” για τη ζωή των ασθε­νών και των οι­κο­γε­νειών τους σε σω­μα­τι­κό, ψυ­χο­λο­γι­κό, κοι­νω­νι­κό και υπαρ­ξια­κό επί­πε­δο. Ετσι, λοι­πόν, η δια­χεί­ρι­ση του καρ­κι­νο­πα­θούς με πόνο είναι κάτι πα­ρα­πά­νω από τη συ­ντα­γο­γρά­φη­ση κά­ποιου αναλ­γη­τι­κού. Η δια­χεί­ρι­ση του καρ­κι­νι­κού πόνου απαι­τεί ένα πο­λύ­πλο­κο αλ­λη­λο­σχε­τι­ζό­με­νο πρό­γραμ­μα, που να εν­σω­μα­τώ­νει πολ­λές ει­δι­κό­τη­τες θε­ρα­πευ­τών, ανα­φέ­ρει η κυρία Σια­φά­κα. Προ­σθέ­τει ότι, οι ασθε­νείς με καρ­κί­νο βιώ­νουν πολλά συμ­πτώ­μα­τα ως απο­τέ­λε­σμα της νόσου ή της θε­ρα­πεί­ας. Πόνος βιώ­νε­ται από το 30-50% των καρ­κι­νο­πα­θών στη φάση ενερ­γού θε­ρα­πεί­ας και από το 70-90% σε προ­χω­ρη­μέ­νη νόσο. Επι­πρό­σθε­τα στον πόνο οι καρ­κι­νο­πα­θείς ανα­φέ­ρουν κό­πω­ση, αδυ­να­μία, δύ­σπνοια, ναυ­τία και έμετο. Ψυ­χια­τρι­κές επί­σης δια­τα­ρα­χές συμ­βαί­νουν σε πο­σο­στό πάνω από 60%, με δια­τα­ρα­χές προ­σαρ­μο­γής, κα­τά­θλι­ψη, άγχος και πα­ρα­λή­ρη­μα να απο­τε­λούν τις πλέον συ­νη­θι­σμέ­νες.

Όπως ανα­φέ­ρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κυρία Σια­φά­κα, «στην Ελ­λά­δα σή­με­ρα, η αντι­με­τώ­πι­ση του καρ­κι­νο­πα­θούς με πόνο και άλλων ασθε­νών με ανί­α­τη νόσο είναι ανε­παρ­κής, επι­βλα­βής για το ίδιο το άτομο και δα­πα­νη­ρή για το σύ­στη­μα υγεί­ας. Ο αθε­ρά­πευ­τος πόνος είναι η αιτία που ο ασθε­νής υπο­φέ­ρει άδικα, κά­νο­ντας σκέ­ψεις απελ­πι­σί­ας, αυ­το­κτο­νί­ας και σε ακραί­ες πε­ρι­πτώ­σεις ευ­θα­να­σί­ας».

Σε πρό­σφα­τη με­λέ­τη υπο­λο­γί­σθη­κε ότι 120.000 έως 135.000 ασθε­νείς και οι οι­κο­γέ­νειές τους στην Ελ­λά­δα χρειά­ζο­νται υπη­ρε­σί­ες πα­ρη­γο­ρι­κής φρο­ντί­δας ετη­σί­ως, με τη διά­θε­ση 500 κλι­νών για τη νο­ση­λεία και 300 ομά­δων για τις ανά­γκες της κατ’ οίκον φρο­ντί­δας. «Ο στό­χος αυτός θα χρεια­στεί πι­θα­νόν δε­κα­ε­τί­ες για να εκ­πλη­ρω­θεί στην Ελ­λά­δα», ση­μειώ­νει.

Επι­πλέ­ον, «με βάση πρό­σφα­τα ευ­ρή­μα­τα ερω­τη­μα­το­λο­γί­ου σε Έλ­λη­νες για­τρούς, νο­ση­λευ­τές και ασθε­νείς, φαί­νε­ται οτι ένα από τα σο­βα­ρά εμπό­δια για την ανά­πτυ­ξη πα­ρη­γο­ρι­κής θε­ρα­πεί­ας είναι η μη κα­τα­νό­η­ση του τι είναι τα ια­τρεία πόνου και πα­ρη­γο­ρι­κής φρο­ντί­δας και πώς υπο­στη­ρί­ζουν τους αν­θρώ­πους που ζουν με απει­λη­τι­κές και πε­ριο­ρι­στι­κές ασθέ­νειες, καθώς και τις οι­κο­γέ­νειες και τους φρο­ντι­στές τους».

Στην Ελ­λά­δα λει­τουρ­γούν 55 ια­τρεία πόνου και πα­ρη­γο­ρι­κής φρο­ντί­δας σε δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία με εθε­λο­ντές αναι­σθη­σιο­λό­γους, οι οποί­οι έχουν εκ­παι­δευ­τεί ει­δι­κά στην αντι­με­τώ­πι­ση του πόνου. «Αυτά τα ια­τρεία λει­τουρ­γούν λόγω της φι­λαν­θρω­πί­ας και της προ­σφο­ράς των αναι­σθη­σιο­λό­γων προς τον πά­σχο­ντα ασθε­νή», το­νί­ζει η κυρία Σια­φά­κα, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας το πρό­βλη­μα της υπο­στε­λε­χω­σής τους. Πρό­σφα­τα, ανα­φέ­ρει, έκλει­σε το ια­τρείο πόνου του Γε­νι­κού Νο­σο­κο­μεί­ου Κα­λα­μά­τας.

Επι­τα­κτι­κή ανά­γκη η κα­θο­λι­κή υπο­στή­ρι­ξη των ασθε­νών

“Δυ­στυ­χώς στη χώρα μας δεν έχει γίνει ακόμα αντι­λη­πτό ότι ο καρ­κί­νος δεν είναι μόνο ένα θέμα δια­γνω­στι­κής ή θε­ρα­πευ­τι­κής πα­ρέμ­βα­σης, αλλά ένα πολύ σύν­θε­το σω­μα­τι­κό και ψυ­χι­κό πρό­βλη­μα, που αφορά όχι μόνο τους πά­σχο­ντες, αλλά και το οι­κο­γε­νεια­κό, φι­λι­κό, επαγ­γελ­μα­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον και γε­νι­κό­τε­ρα την κοι­νω­νία. Η πρό­λη­ψη μπο­ρεί να απο­τε­λεί την πρώτη προ­τε­ραιό­τη­τα αν επι­θυ­μού­με να μειώ­σου­με στο μέλ­λον τον αριθ­μό των νέων πε­ρι­στα­τι­κών, αλλά η κα­θο­λι­κή υπο­στή­ρι­ξη των ασθε­νών απο­τε­λεί ανά­γκη επι­τα­κτι­κή του σή­με­ρα. Δυ­στυ­χώς, όμως, η υπο­στη­ρι­κτι­κή – πα­ρη­γο­ρι­κή φρο­ντί­δα των ασθε­νών απο­τε­λεί την μαύρη τρύπα στο σύ­στη­μα υγεί­ας της χώρας μας. Οι ελ­λεί­ψεις σ’ αυτόν τον τομέα δεν είναι μόνο απελ­πι­στι­κά επώ­δυ­νες, αλλά κα­θι­στούν επι­τα­κτι­κή την άμεση κι­νη­το­ποί­η­ση όλων μας για την εξά­λει­ψη τους», υπο­γραμ­μί­ζει από την πλευ­ρά του ο κ. Φι­λό­που­λος.

Προ­σθέ­τει, δε, ότι η Ελ­λά­δα οφεί­λει άμεσα να αξιο­ποι­ή­σει τις υφι­στά­με­νες δομές, να υλο­ποι­ή­σει στα­θε­ρά, και οι­κο­νο­μι­κά εφι­κτά, μέτρα που θα διευ­ρύ­νουν το πλή­θος των εξυ­πη­ρε­τού­με­νων ασθε­νών, θα βοη­θή­σουν να κα­τα­νοη­θούν κα­λύ­τε­ρα οι επι­μέ­ρους ανά­γκες και θα ανα­δεί­ξουν τις βέλ­τι­στες δυ­να­τό­τη­τες ικα­νο­ποί­η­σης τους. «Με­γα­λό­πνοα σχέ­δια, έτσι όπως έχουν απο­τυ­πω­θεί στο χαρτί είτε με τη μορφή νόμων (π.χ. Εθνι­κό Ιν­στι­τού­το Νε­ο­πλα­σιών) είτε με τη μορφή “εθνι­κών με­λε­τών” χωρίς να αναι­ρούν το κα­λο­προ­αί­ρε­το των εμπνευ­στών τους, είναι κα­τα­δι­κα­σμέ­να σε απο­τυ­χία λόγω του με­γα­λοι­δε­α­τι­σμού τους και της μέσω αυτών προ­σπά­θειας που κα­τα­βά­λουν κά­ποιες ομά­δες να επι­κρα­τή­σουν στο αγώ­νι­σμα “κάνω κου­μά­ντο στο χώρο της ογκο­λο­γί­ας”. Γνω­στό πλέον “αγώ­νι­σμα” στη χώρα μας, αλλά μη απο­δε­κτό, πλέον, αφού στη διε­ξα­γω­γή και στον τερ­μα­τι­σμό του δεν υπάρ­χει κά­ποιο με­τάλ­λιο για τον Έλ­λη­να καρ­κι­νο­πα­θή».

Κα­τα­λή­γει ότι η ΕΑΕ σε συ­νερ­γα­σία με την ΠΑ­ΡΗ­ΣΥΑ και άλλες ορ­γα­νώ­σεις επε­ξερ­γά­ζο­νται προ­τά­σεις προς την Ελ­λη­νι­κή Πο­λι­τεία, «ώστε με την ευ­θύ­νη της να λη­φθούν τα πρώτα άμεσα υλο­ποι­ή­σι­μα μέτρα για την υπο­στή­ρι­ξη και την πα­ρη­γο­ρία του Έλ­λη­να ογκο­λο­γι­κού ασθε­νή».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Εφη Φου­σέ­κη