H Κυκλική Οικονομία, μοντέλο ενεργειακής μετάβασης και κλιματικής ουδετερότητας

Η πρό­σφατη παγκό­σμια Διά­σκεψη για το κλίμα (COP26) που έγινε στη Γλα­σκώβη από 31/10 μέχρι και 13/11 ανέ­δειξε – μεταξύ άλλων – τη σημασία της κυκλι­κής οικο­νο­μίας ως του νέου -μοναδικού – οικο­νο­μι­κού μοντέ­λου που μπορεί να εξα­σφα­λί­σει την ομαλή ενερ­γειακή μετά­βαση και την κλι­μα­τική ουδε­τε­ρό­τητα μέχρι το 2050, στόχο της Πρά­σι­νης Συμ­φω­νίας της ΕΕ, του ευρω­παϊ­κού κλι­μα­τι­κού Νόμου – κανο­νι­σμού – και του ελλη­νι­κού, υπό δημόσια δια­βού­λευση, ΝΣΧ για το κλίμα. Με το στόχο αυτόν και τη συμβολή  της κυκλι­κής οικο­νο­μίας στη διάσωση του πλανήτη έχει συντα­χθεί και η νέα κυβέρ­νηση των ΗΠΑ αλλά και άλλες σημα­ντι­κές χώρες που αντι­λαμ­βά­νο­νται τη σημασία και τις δια­στά­σεις της κλι­μα­τι­κής κρίσης που απο­τε­λεί την κυρί­αρχη παγκό­σμια απειλή.

Αν συνε­χι­στούν τα μη αειφόρα πρότυπα παρα­γω­γής και κατα­νά­λω­σης της γραμ­μι­κής οικο­νο­μίας – του παρω­χη­μέ­νου οικο­νο­μι­κού μοντέ­λου που βρί­σκε­ται στον αντί­ποδα της κυκλι­κής οικο­νο­μίας –  θα χρεια­στούν δύο πλα­νή­τες το 2040 και τρεις το 2050 για να ικα­νο­ποι­η­θούν οι ανάγκες της παρού­σας γενεάς σε βάρος των επό­με­νων, σε ένα πλανήτη ο οποίος πάσχει και από το φαι­νό­μενο του υπερ­πλη­θυ­σμού.

Η κυκλική οικο­νο­μία που είναι και η εμβλη­μα­τική προ­τε­ραιό­τητα της ΕΕ και απο­τε­λεί το επι­στέ­γα­σμα της πρά­σι­νης μεγέ­θυν­σης, της γαλά­ζιας οικο­νο­μίας και της ψηφια­κής οικο­νο­μίας έχει και μια κυρί­αρχη διεθνή διά­σταση που προ­ω­θεί­ται από την ΕΕ και στις χώρες της πολι­τι­κής γει­το­νίας της ΕΕ, αλλά και σε παγκό­σμια κλίμακα με πρότυπα βέλ­τι­στης πρα­κτι­κής που η ΕΕ προωθεί και υπο­στη­ρί­ζει χρη­μα­το­δο­τικά. Εξάλλου ο Κανο­νι­σμός Taxonomy της ΕΕ και η αρχή “ do no significant harm” που θεσπί­ζει σε ο,τι αφορά στους έξι περι­βαλ­λο­ντι­κούς στόχους του, απο­τε­λεί βέλ­τι­στη πρα­κτική “ πρά­σι­νων χρη­μα­το­δο­τή­σεων” που ακο­λου­θεί­ται ακόμη και εκτός ΕΕ από διεθνή χρη­μα­το­πι­στω­τικά ιδρύ­ματα, όπως η Ευρω­παϊκή Τράπεζα επεν­δύ­σεων και η EBRD.

Η κυκλική οικο­νο­μία προ­ϋ­πο­θέ­τει την εμπέ­δωση μιας νέας κουλ­τού­ρας που έχει και έντονη κοι­νω­νική διά­σταση ως “ κοι­νω­νική κυκλική οικο­νο­μία” και λει­τουρ­γεί τόσο κατα­κό­ρυφα, όσο και ορί­ζο­ντα. Από το υπε­ρε­πί­πεδο στο τοπικό επίπεδο, μέχρι και το νοι­κο­κυ­ριό και τον κάθε ένα από εμάς και ορι­ζό­ντια με την ενσω­μά­τωση της κυκλι­κής οικο­νο­μίας σε όλες τις άλλες πολι­τι­κές, ώστε να τις κατα­στή­σει κυκλι­κές – λχ. Κυκλική γεωργία, κυκλικό του­ρι­σμό, κυκλι­κές μετα­φο­ρές κ.ο.κ. – αλλά και κυκλική επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα. Στόχος είναι σε όλα αυτά τα επίπεδα να μειωθεί το κλι­μα­τικό – εκπο­μπές αερίων – το ενερ­γειακό – κατα­νά­λωση ενέρ­γειας/εξοι­κο­νό­μηση και προ­ώ­θηση ΑΠΕ και το περι­βαλ­λο­ντικό απο­τύ­πωμα – μηδε­νική ρύπανση ως στόχος της Πρά­σι­νης Συμ­φω­νίας.

Τα ζητή­ματα αυτά θα ανα­δεί­ξει το στρογ­γυλό τραπέζι που έχω την τιμή να συντο­νίζω (Τετάρτη 8/12, 16.30-17.10) με θέμα «Κυκλική οικο­νο­μία: το οικο­νο­μικό μοντέλο -όχημα- για τη δια­σφά­λιση της ενερ­γεια­κής μετά­βα­σης και της κλι­μα­τι­κής ουδε­τε­ρό­τη­τας», στο πλαίσιο του Greek Economic Summit, 6-8 Δεκεμ­βρίου.

(*) Ο Γιώργος Κρεμλής, είναι  Προ­έ­δρος της Επι­τρο­πής Κυκλι­κής Οικο­νο­μίας του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπο­ρι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου/ Διευ­θυ­ντής ε.τ. της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής